Gazze ateşkesi hakkında bilinmesi gerekenler

• Pazartesi’den itibaren hayatta kalan esirler ve cenazeler teslim edilecek, Filistinli tutukluların serbest bırakılması başlayacak.
• İsrail, kısmi çekilme yapacak; yoğun nüfuslu bölgelerden geri çekiliyor, stratejik alanlarda kontrol sürüyor.
• Anlaşmanın ikinci aşamasında Hamas’ın silahları bırakması ve uluslararası gözetim tartışılıyor; ateşkes sonrasında yeniden yapılanması mümkün.

Esirlerin serbest bırakılması

Pazartesi’den itibaren 20 hayatta kalan İsrailli esir serbest bırakılacak. Cenazelerin teslimi aşamalı olacak ve bazı ölü esirler hâlen kayıp bölgelerde bulunuyor. Filistinli tutukluların yüzlercesi de serbest bırakılacak, ancak tam liste İsrail tarafından henüz onaylanmadı.

İsrail’in kısmi çekilmesi

Ateşkes anlaşması, İsrail hükümetinin de onayıyla devreye giriyor. İsrail, yoğun nüfuslu bölgelerden geri çekilecek ancak stratejik noktaları kontrol altında tutacak. İsrail ordusu operasyonlarını savunmaya odaklayacak; Gazze’ye dönüşler sınırlı ve kontrollü olacak.

Trump planı ve ikinci aşama

Plan iki aşamalı: esir değişimi ve savaş sonrası düzenlemeler. İkinci aşamada Hamas’ın silahsızlandırılması, yeni yönetim kurulması ve uluslararası güç konuşlandırılması tartışılıyor. Refah sınırının açılmasıyla Hamas, yurtdışındaki üyelerle bağlantı kurarak yeniden örgütlenebilir.

Önemli tutuklular

İsrail, Mervan Barghuti ve Ahmed Sadat gibi kıdemli tutukluların serbest bırakılmasına karşı çıkıyor. Hamas, bu isimlerin bir kısmını güvenceye almak istiyor. Anlaşmada bu konu kritik bir tartışma noktasını oluşturuyor.

Uluslararası aktörler

Müzakerelerde ABD ve Mısır kritik rol oynuyor; Katar aracılığıyla Hamas ile iletişim sağlanıyor. Türkiye, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün’ün Gazze ve Filistin politikaları anlaşmada etkili oluyor.

Hamas’ın geleceği

Kısmi çekilme ve sınır açılışları, Hamas’a yeniden yapılanma ve güç toplama fırsatı veriyor. Ancak örgütün kayıp savaşçıları ve komuta yapısındaki zayıflıklar toparlanmayı yavaşlatacak. Uluslararası toplum ve ABD müdahalesi, Hamas’ın hareket alanını kısıtlayabilir veya genişletebilir.