Grönland gerilimi sonrası Batı Avrupa’da ABD karşıtlığı artışta

• Batı Avrupa’da ABD’ye olumsuz bakanların oranı yüzde 62 ile yüzde 84 arasında.
• ABD artık birçok ülkede “müttefik” değil “güvenilmez aktör” olarak görülüyor.
• Avrupalılar savunma ve refahta hâlâ ABD’ye bağımlı olduklarını kabul ediyor.
• Buna rağmen Avrupa özerkliği transatlantik bağların önüne geçiyor.

YouGov’un Danimarka, Fransa, Almanya, İtalya, İspanya ve Birleşik Krallık’ta gerçekleştirdiği ankete göre, Batı Avrupalıların ABD’ye yönelik olumsuz görüşleri YouGov’un ölçüm yapmaya başladığı son on yılın en yüksek seviyesine çıktı.

Ankete katılanların yüzde 62’si Fransa’da, yüzde 84’ü ise Grönland’ın bağlı olduğu Danimarka’da ABD hakkında olumsuz görüş bildirdi. Kasım ayında yapılan bir önceki ankette bu oranlar yüzde 49 ile yüzde 70 aralığındaydı.

Özellikle Trump yönetiminin Grönland’a yönelik çıkışlarının, Avrupa kamuoyunda ABD’ye karşı tutumları sertleştirdiği değerlendiriliyor.

ABD artık müttefik olarak görülmüyor

Anket, Batı Avrupa’da ABD’nin “dost veya müttefik” olarak algılanmasında da ciddi bir düşüş yaşandığını ortaya koydu. Altı ülkenin tamamında ABD’yi hâlâ müttefik olarak görenlerin oranı geriledi.

En çarpıcı değişim Danimarka’da yaşandı. Temmuz 2023’te Danimarkalıların yüzde 80’i ABD’yi dost veya müttefik olarak görürken, bu oran son ankette yüzde 26’nın altına düştü.

Bu tablo, transatlantik ilişkilerin Avrupa kamuoyunda meşruiyet kaybına uğradığına işaret ediyor.

Trump’ın eleştirilerine kısmi katılım

Katılımcıların önemli bir bölümü Trump yönetiminin bazı tespitlerine katılıyor. Ankete göre Avrupalıların yüzde 59 ila 74’ü Avrupa’nın savunmada ABD’ye fazla bağımlı olduğunu düşünüyor. Yüzde 52 ila 63’lük kesim göç politikalarının fazla gevşek olduğu görüşünde.

Ancak ifade özgürlüğü ve ticaret konularında ABD ile ciddi görüş ayrılıkları var. Avrupalıların yalnızca yüzde 18 ila 31’i Avrupa’da ifade özgürlüğünün aşırı kısıtlandığını düşünüyor. Avrupa Birliği’nin ABD’ye karşı ticarette adaletsiz davrandığını düşünenlerin oranı ise yüzde 10 ila 17 arasında kaldı.

Savunmada ABD’ye bağımlılık kabul ediliyor

Anket sonuçları, ABD’ye yönelik olumsuz algıya rağmen Avrupa’nın savunma ve refah açısından hâlâ Washington’a bağımlı olduğunun kabul edildiğini gösteriyor.

Katılımcıların yüzde 63 ila 78’i Avrupa’da barış ve güvenliğin ABD’ye dayandığını belirtirken, yüzde 49 ila 64’ü ekonomik refahın da bu ilişkiye bağlı olduğunu ifade etti. Çoğunluk, AB ile ABD arasındaki ilişkilerin kopmasının Avrupa için olumsuz sonuçlar doğuracağını düşünüyor.

Öncelik Avrupa özerkliği

Tüm bu tabloya rağmen ankette öne çıkan en yaygın görüş, Avrupa’nın artık transatlantik ittifakı korumaktan ziyade kendi stratejik özerkliğini öncelemesi gerektiği oldu. Altı ülkede yüzde 41 ila 55 arasındaki kesim bu görüşü paylaştı.

Katılımcıların ABD ile iyi ilişkileri korumak için en fazla razı olduğu fedakârlık ise göçün azaltılması oldu. Savunma harcamalarının artırılması fikrine Birleşik Krallık, Danimarka, Fransa ve Almanya’da destek verilirken, İspanya ve İtalya’da bu desteğin sınırlı kaldığı görüldü.

AB içi entegrasyona destek artıyor

ABD ile ilişkilerin daha da bozulması ihtimaline karşı Avrupalıların önemli bir bölümü Avrupa Birliği içinde daha fazla siyasi entegrasyonu destekliyor. Ankete göre yüzde 46 ila 63 arasında değişen oranlarda katılımcı, AB’ye daha fazla yetki verilmesini savunuyor.

Buna karşılık, Avrupa’nın ABD dışında başka büyük güçlerle daha yakın ilişkiler kurmasını isteyenlerin oranı yüzde 20 ila 31 seviyesinde kaldı.

Anket, Batı Avrupa kamuoyunun Trump sonrası dönemde ABD dış politikasının “normalleşeceğine” dair beklentiyi tamamen kaybetmediğini, ancak mevcut koşullarda Avrupa merkezli bir yol haritasının daha fazla destek gördüğünü ortaya koyuyor.