Gzero Media: Çin'in askeri tasfiyeleri hakkında bilinmesi gerekenler

ABD merkezli yayın organlarından Gzero Media'da, Çin lideri Şi Jinping'in, son dönemde üst düzey askeri kadrolar ile ilgili aldığı kararlara dair istihbarat raporlarına yansıyan bilgilerin değerlendirildiği bir analiz yayınlandı.

Çin’in en yüksek askeri otoritesi olan Çin Merkezi Askeri Komisyon’un yedi üyesinden beşinin son bir yıl içerisinde görevden alındığına dikkat çekilen analizde, istihbari verilere dayandırılan raporlara atıfta bulunularak, gelişmelerin Çin'in politikalarına nasıl yansıyabileceği değerlendirildi.

Analizde ayrıca; bu gelişmelerin Çin'in Tayvan politikalarına yönelik olası etkilerine dair öngörülere yer verildi.

İşte Gzero Media'da yayınlanan analiz:

Xi Jinping, son üç yılını kendi askeri liderlik kadrosunu içeriden boşaltarak geçirdi.

Çin’in en yüksek askeri otoritesi olan Çin Merkezi Askeri Komisyon’un yedi üyesinden beşi, 2023'ten bu yana tasfiye edildi. Üstelik bu isimlerin tamamı 2022 yılında bizzat Şi tarafından el ile seçilmişti. Ancak bu kıyımdan biri kurtulacak gibi göründüyse, o isim de Zhang Youxia idi.

Zhang, Çin’in sadece en kıdemli üniformalı subayı değildi. O, babası devrim sırasında Xi'nin babasıyla omuz omuza savaşmış bir "prens", 1979 Vietnam Savaşı'nda kendini kanıtlamış muharebe tecrübesine sahip bir general ve Şi’nin 2012’de iktidara gelişinden beri onu destekleyen biriydi.

Buna rağmen, 24 Ocak'ta Pekin yönetimi; Zhang ve bir diğer komisyon üyesi Liu Zhenli’nin "ciddi disiplin ve yasa ihlali şüphesiyle" soruşturma altında olduğunu duyurdu ve pratik terimlerle bu, gözaltı ve görevden alınma anlamına geliyor.

Çin Halk Kurtuluş Ordu medyası onları "muharebe kabiliyeti inşasına zarar vermekle" suçladı ve bu ifade, meselenin sıradan yolsuzluğun çok ötesine geçtiğine işaret ediyor.

Gerçekte ne olduğuna dair ortalıkta çılgın dedikodular dolaşıyor. Bazı internet mecraları Zhang’ı Şi’ye karşı başarısız bir darbe girişimiyle ilişkilendirirken, istihbari verilere dayandırılan bir Wall Street Journal raporu, onun ABD’ye nükleer sırlar sızdırdığını öne sürüyor.

Paranoya ve mutlak güç

Daha muhtemel ve kendi başına yeterince endişe verici olan durum; bunun Şi’nin derinleşen paranoyasını ve güvensizliğini yansıtması ihtimalidir.

Zhang, önceki tasfiyelerden sağ çıkarak zaten önemli bir güç biriktirmişti. Muharebe geçmişi, yetkinlik konusundaki itibarı ve "prens" statüsü onu Şi’nin gözünde potansiyel bir rakip haline getirdi.

Onu ortadan kaldırarak Şi, bir gün kendi iktidarına meydan okuyabilecek alternatif bir güç merkezinin oluşmasını engelliyor ve Çin'deki her parti liderine, askeri komutana ve eyalet yetkilisine şu şüphe götürmez mesajı veriyor olabilir.

Şi, tüm gücün hiçbir denetim ve itiraz olmaksızın tek bir lidere aktığı bir sistemin mantıksal sonucudur. Şi’nin 2022’deki 20. Parti Kongresi'nden Mao Zedong'dan bu yana rakipsiz bir güçle çıkmasından bu yana dünya, tam olarak dinamiğe tanık oluyor.

Şu anda Çin Merkezi Askeri Komisyon'unda geriye kalan kişiler Şi ve onun yolsuzlukla mücadele konusunda güvendiği tek isim olan Zhang Shengmin.

Başkan Şi, iki milyonluk bir orduyu esasen "tek kişilik bir komite" ile yönetiyor. Bazıları bunu Şi’nin demir yumruğunun kanıtı olarak okuyor ve bunda kesinlikle bir doğruluk payı var.

Ancak kontrol ve güç aynı şey değil. Şi, ordu üzerinde görev süresi boyunca hiç olmadığı kadar doğrudan kontrole sahip, ancak içi boşaltılmış bir Merkezi Askeri Komisyon, kısa vadede daha az etkili bir ordu anlamına gelebilir.

Tayvan operasyonu ve stratejik riskler

Çin Merkezi Askeri Komisyonu'ndaki beş boş koltuk muhtemelen Ekim 2027’deki 21. Parti Kongresi’ne kadar boş kalacak ve Şi bu süreçte, muhtemelen güvendiği kuvvet komutanlarını veya harekat alanı komutanlarını "vekil" roller verecek.

Bu adayları yetkinlik veya savaşma yeteneğinden ziyade sadakat ve disiplin kayıtlarına göre süzgeçten geçirecek, bu da operasyonel riskleri artıracak.

Gerçek savaş tecrübesine sahip az sayıdaki aktif generalden biri olan Zhang'ın kaybı özellikle ağır bir şekilde hissedilebilir.

Ancak Şi'nin kısa vadeli gidişat konusunda kendini rahat hissetmek için nedenleri var. Özellikle ABD Başkanı Donald Trump, Tayvan'dan ziyade ikili istikrarla ilgileniyor ve Şi'ye yakın davranıyor. Bu da onun elini en azından Ekim 2027’deki 21. Parti Kongresi’ne kadar rahatlatıyor.

Sonuç

Bu arka planda yaşanan ve savaş tecrübesi olan kıdemli generallerin kaybedilmesi, Çin'in Tayvan'ı işgal takvimini daha da öteleyebilir.

Tasfiyelerin kendisi, Şi’nin şu an ordusuna duyduğu güven eksikliğini açıkça gösteriyor. Zira; liderler kendilerini güçlü hissettiklerinde komuta yapılarını dağıtmazlar. Bu da Şi'nin en azından boşlukları doldurana kadar büyük ölçekli kinetik hamlelere olan iştahının azaldığını gösteriyor.

Ancak bu, Tayvan'ın rahat bir nefes alabileceği anlamına da gelmiyor.

Zira Şi, ne pahasına olursa olsun “birleşme” konusunda kararlı ve Pekin, statükoyu aşındırmak ve Taipei'yi caydırmak için "gri bölge" baskısını kullanmaya devam ediyor.

Şi sonunda daha disiplinli ve sadık bir ordu kurmayı başarırsa, Tayvan gelecekte çok daha tehlikeli bir tehditle karşı karşıya kalacak ve sürecin geleceğini Ekim 2027’deki 21. Parti Kongresi belirleyecek gibi görünüyor.