Haftanın Bilmeniz Gerekenleri | Sayı #72 | 05.11.2023

Haftanın öne çıkan başlıkları: Cumhurbaşkanı Erdoğan, gazetecilerin sorularını cevapladı, CHP'nin yeni genel başkanı Özgür Özel oldu,"Kalkan Operasyonları"nda 512 düzensiz göçmen yakalandı, TDT Devlet Başkanları Konseyi 10. Zirvesi'nin Astana Bildirisi kabul edildi, İsrail ordusu, Gazze'de Şifa Hastanesi yerleşkesinin giriş kısmını vurdu, Nepal'deki depremde 128 kişi hayatını kaybetti, Bayraktar TB3 SİHA ikinci uçuş testini başarıyla tamamladı. 

Haftanın Yakın Planı: Gazze’deki çocuk ölümlerine Batı’nın yaklaşımı.

Haftanın tarih dozu: Filistin'de bir Yahudi devleti kurulmasının yolunu açan Balfour Deklarasyonu'nun hikayesi.

Haftanın spor dozu: Galatasaray ve Beşiktaş forması giyen Rumen golcü Adrian Illie.

Haftanın teknoloji dozu: Dünyanın en büyük dört pervaneli drone'u: GFQ!

Haftanın ekran önerisi: 3000 Layla | The Mole Agent 

Haftanın videosu:  Cumhuriyet Tarihinin En Büyük Töreninde TCG Anadolu’daydık.

İçeriklere göz atarken dinleyebileceğiniz müzik listesini de sizler için buraya bırakıyoruz.

🎶 Simply Three 

GÜNDEM

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Netanyahu hiçbir şekilde bizim için muhatap alınabilir biri değil artık": Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Konseyi 10. Zirvesi'ne katıldığı Kazakistan'dan dönüşünde, uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı. Erdoğan:

Türk dünyası arasındaki güçlü dayanışmayı bu vesileyle bir kez daha ortaya koyduk. Deprem felaketi sonrasında yardımımıza koşan kardeşlerimize bir kez daha şükranlarımızı sunmak isterim.

Yeni işbirliği alanlarının belirlenmesine dair kararlar aldık. Bölgemizin refahını artırmak üzere ekonomi, ticaret, karşılıklı yatırımlar, ulaştırma, enerji gibi alanlarda çalışmalarımızı sürdürmekte kararlıyız. 

İstanbul'daki "Kalkan Operasyonları"nda 512 düzensiz göçmen yakalandı: İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, İstanbul'un Esenyurt ilçesinde düzenlenen "Kalkan Operasyonları"nda, 512 düzensiz göçmenin yakalandığını bildirdi.

Dilan ve Engin Polat tutuklandı: Dilan Polat ve Engin Polat’ın aralarında bulunduğu 18 şüpheliden 12’si tutuklandı.

• Dilan Polat ifadesinde, şirketlerin işleyişiyle eşi ve muhasebecinin ilgilendiğini, aylık gelirinin 150-200 bin lira olduğunu, çocukların okulu için adres değişikliği yaptıklarını söylediği ancak başka bir okula nakil yapılmadığının sorulması üzerine sessiz kaldığı öğrenildi.

Jandarmanın başvurusuyla 1350 internet adresine erişim engellendi: Ankara'da jandarmanın inceleyip Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirdiği 6 bin 791 sosyal medya hesabı ile internet sitesinden 1350'sine erişim engellendi.

Gençlik ve Spor Bakanı Bak, "Tesislerimizdeki asansörlerimize karekod koyacağız": Bakan Osman Aşkın Bak, "Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımızla yaptığımız ortaklıkla tesislerimizdeki asansörlerimize bir karekod koyacağız. Dileyen herkes o karekodu okutarak asansörün tüm bakım sürecini ve takvimini görebilecek." dedi.

2024 hac kuraları sonuçları e-Devlet'te erişime açıldı: Kaydı yenilenen ve ön kayıt yaptıran 2 milyon 473 bin 65 kişinin katıldığı hac kuraları noter huzurunda çekildi.

POLİTİKA

Kocaeli'de Ford Otosan Yeniköy Fabrikası'nın açılış törenine katılan Erdoğan, konuşma yaptı: Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Türkiye olarak, Togg'un yollara çıkışının tetiklediği ilgiyle hızla gelişen bir elektrikli araç piyasasına sahip olma yolunda ilerliyoruz." dedi.

Otomotiv üretiminde dünya sıralamasında 5 yılda 15'inci sıradan 13'üncü sıraya yükselmiş olmamız doğru istikamette ilerlediğimizi gösteriyor.

Bu başarıya ardı ardına yaşanan küresel krizlere rağmen ulaştık. Geçtiğimiz yıl otomotiv ihracatımız 9 milyar doların üzerinde dış ticaret fazlası verdi

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev ile görüştü: Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 10. Zirvesi için Kazakistan'ın başkenti Astana'da bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirvenin yapıldığı Akorda Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev ile bir araya geldi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran Dışişleri Bakanı Abdullahiyan'ı kabul etti: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan'ı kabul etti.

• Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki basına kapalı kabul, yaklaşık 1 saat sürdü.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Suudi Arabistan'ın Ankara Büyükelçisi Abu Al-Nasr'ı kabul etti: 

• Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Suudi Arabistan'ın Ankara Büyükelçisi Fahad bin Assaad Abu Al-Nasr'ı kabul etti.

CHP 38. Olağan Kurultayı sonuç bildirgesi kabul edildi: “İkinci Yüzyılda Demokrasi ve Birlik Kurultayı” sloganı ile yapılan CHP’nin 38. Olağan Kurultayı’nın Sonuç Bildirgesi’nde demokrasi vurgusu yapıldı.

• Ankara Spor Salonu'nda yapılan Kurultay'da hazırlanan sonuç bildirgesi, delegelerin onayına sunuldu.
• Sonuç bildirgesinde, 38. Kurultay tarafından belirlenen hedefler 10 maddede sıralandı.
• Sonuç Bildirgesinde, "Ülkemizde güçler ayrılığı ilkesine dayanan, yasama organı güçlü, denetleme mekanizmaları etkili bir şekilde işleyen, demokratik ve laik bir sistemi kuracağız." ifadelerine yer verildi.

CHP'nin yeni genel başkanı Özgür Özel oldu: CHP'nin 38. Olağan Kurultayı'nın ikinci tur oylamasında Manisa Milletvekili Özgür Özel genel başkan seçildi.

• Oy sayımının ardından Özgür Özel'in 812 oy alarak CHP'nin yeni genel başkanı olduğu açıklandı. Kemal Kılıçdaroğlu ise 536 oy aldı.
• Kemal Kılıçdaroğlu, CHP'nin 38. Olağan Kurultayı'nda genel başkan seçilen Özgür Özel'i tebrik etti..
• CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'na da teşekkür eden Özel; 

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün, İsmet Paşa'nın, Bülent Ecevit'in, Deniz Baykal'ın, Murat Karayalçın'ın, Hikmet Çetin'in, Altan Öymen'in ve Kemal Kılıçdaroğlu'nun koltuğunda oturmak, onların emanetine sahip çıkmak, bundan sonra benimle birlikte hepinizin görevidir. 

Ben sizlere güveniyorum.

Eskişehir Milletvekili İdris Nebi Hatipoğlu İYİ Parti’den istifa etti: Eskişehir Milletvekili İdris Nebi Hatipoğlu, sosyal medya hesabından açıklama yaparak İYİ Partiden istifa ettiğini duyurdu.

Dışişleri Bakanı Fidan, Berlin'de Alman ve Ukraynalı mevkidaşlarıyla görüştü: Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Berlin'de Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba ile bir araya geldi.

EKONOMİ

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye'nin 2023 Uluslararası Vergi Endeksi'nde 38 OECD ülkesi arasında 7. sırada olduğunu bildirdi.

Şimşek, X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Türkiye, 2023 Uluslararası Vergi Rekabet Edebilirlik Endeksi'nde 38 OECD ülkesi arasında 7. sırada yer alıyor. Bu endeks, bir ülkenin vergi sisteminin, vergi politikasının iki önemli yönüne ne kadar bağlı kaldığını ölçer; rekabet edebilirlik ve tarafsızlık." ifadelerini kullandı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır: 20 yıl önce yılda 240 milyon dolar ihracat yaparken, bugün son 12 ayda 5,4 milyar dolarlık bir savunma sanayisi ihracatından bahsediyoruz. Önümüzdeki süreçte bu rakamı daha da artırmak adına çalışmayı sürdürüyoruz.

TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanı Mustafa Varank ve komisyon üyeleri, Adana'nın Yumurtalık ilçesindeki Hunutlu Termik Santrali'nde incelemede bulundu.

Elektrikte kurulu güç 2028'de yüzde 27 artışla 136 bin megavata ulaşacak: Türkiye'nin elektrikte kurulu gücünün 2028'de yüzde 27 artışla 136 bin megavata yükseltileceği bildirildi.

Yeniden değerleme yüzde 58,46 olacak: İşte 1 Ocak 2024'ten itibaren uygulanacak yeni vergi, harç ve ceza tutarlarından bazıları:

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizini 5 puan artışla yüzde 35 seviyesine çıkardığı son Para Politikası Kurulu toplantısının özetlerini yayımladı. 

DÜNYA

TDT Devlet Başkanları Konseyi 10. Zirvesi'nin Astana Bildirisi kabul edildi: Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 10. Zirvesi'nin Astana Bildirisi yayımlandı. Bildiride, İsrail-Filistin çatışmasında acil ateşkes çağrısı yapıldı.

• TDT'nin elde ettiği başarılardan duyulan memnuniyete işaret edilen bildiride, "Teşkilat, Türk dünyasındaki işbirliğinin derinleştirilmesindeki ve Türk dünyasının değerleri ile çıkarlarının bölgesel ve uluslararası alanda daha fazla tanıtılmasındaki rolünü güçlendirme taahhütlerini vurguladı."  ifadesi yer aldı.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, Başkent Astana’da ev sahipliği yaptığı Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Konseyi 10. Zirvesi’nde konuştu:

Öncelikle kardeşim Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı ve tüm kardeş Türk halkını Türkiye’nin 100. Yılı dolayısıyla tebrik etmek istiyorum. Anadolu’nun asırlık tarihi büyük başarılarla dolu.

“Ülkeniz gelişmenin yeni tarihi devrine adım attı. Bu tarihi adım Birleşmiş Milletler Şartı ve Güvenlik Konseyi kararları çerçevesinde hayata geçirildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'e, Türkiye'nin yerli otomobili Togg'u hediye etti.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev'e "Türk Dünyası Yüksek Nişanı" takdim edildi: Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'e, Astana'daki Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 10. Zirvesi’nde Türk dünyası birliğinin güçlendirilmesine önemli katkılarından dolayı "Türk Dünyası Yüksek Nişanı" takdim edildi.

İsrail saldırıları altındaki Gazze'ye insani yardım taşıyan 30 tır daha ulaştı: Filistin Kızılayı, Refah Sınır Kapısı'ndan abluka altındaki Gazze Şeridi'ne 30 yardım tırının daha girdiğini duyurdu.

Gazze’de ateşkes isteyen İsrailliler, Tel Aviv’de gösteri düzenledi: İsrail’in abluka altındaki Gazze Şeridi’ne yönelik saldırıları sonlandırarak, ateşkes ilan edilmesini isteyenler, Tel Aviv’de gösteri düzenledi.

• Tel Aviv’deki Savunma Bakanlığı yakınında toplanan bir grup İsrailli, Gazze’de ateşkes ilan edilmesi çağrısı yaptı.

İsrail ordusu, Gazze'de Şifa Hastanesi yerleşkesinin giriş kısmını vurdu: İsrail ordusu, Gazze'de binlerce hasta ve sivilin bulunduğu Şifa Hastanesi yerleşkesinin giriş kısmını vurdu. 

• İşgal ordusunun, Şifa Hastanesi'nin girişinde çok sayıda yaralıyı tedavi için Mısır'a doğru götürecek ambulanslara gerçekleştirdiği saldırı sonucu ilk belirlemelere göre 13 kişi şehit oldu, 26 kişi de yaralandı

Fransa Nice'te düzenlenmesi planlanan Filistin'e destek gösterisi yasaklandı: Fransa'nın Alpes-Maritimes vilayetine bağlı Nice kentinde Filistin'e destek amacıyla düzenlenmesi beklenen gösteriye yasak getirildi.

Gazze'deki hükümet: İsrail'in saldırılarında 7 Ekim'den bu yana 46 gazeteci öldü.

ABD, abluka altındaki Gazze'de ateşkese karşı: ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, insani krizin doruk noktasına ulaştığı abluka altındaki Gazze'de ateşkesin Hamas'ın "geri toplanmasına" yol açacağını öne sürdü.

BM İklim Değişikliği Konferansı öncesi "BeforeCOP Türkiye Zirvesi" düzenlendi: Bu yıl Birleşik Arap Emirlikleri'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP28) öncesinde BAE'nin Ankara Büyükelçiliği tarafından "BeforeCOP Türkiye Zirvesi" düzenlendi.

Nepal'deki depremde 128 kişi hayatını kaybetti: Nepal'de meydana gelen 5,6 büyüklüğündeki depremde 128 kişi yaşamını yitirdi, çok sayıda kişi yaralandı.

• Yetkililer, merkez üssü, Nepal’in Jumla bölgesinin 42 kilometre güneyi olan 5,6 büyüklüğündeki depremde, ölü sayısının artmasının beklendiğini belirterek birçok yerle iletişimin kesildiğini kaydetti.

Paris Anlaşması'ndaki yaptırımsızlık emisyon hedeflerine ulaşmayı engelliyor: Küresel ısınmayı durdurmak için atılan önemli adımlardan biri olan Paris Anlaşması'nın yürürlüğe girmesinin yedinci yılında sera gazı emisyonları artmaya devam ederken uzmanlar bu artışı, anlaşmada yaptırım unsuru bulunmamasına bağladı.

Pentagon, Ukrayna'ya 425 milyon dolarlık yeni yardım paketini duyurdu: ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin Ukrayna'ya 425 milyon dolar değerindeki yeni yardım paketini açıkladı.

SAVUNMA

Bayraktar TB3 SİHA ikinci uçuş testini başarıyla tamamladı: Baykar tarafından milli ve özgün olarak geliştirilen Bayraktar TB3 Silahlı İnsansız Hava Aracı (SİHA), ikinci uçuş testini başarıyla tamamladı.

Genç mühendis adaylarının kamikaze İHA’sı “Alfa Kurt” nokta atışı yaptı: Genç mühendis adaylarının kamikaze İHA’sı “Alfa Kurt” nokta atışı yaptı.

ASELSAN’dan yeni sipariş rekoru: Türkiye’nin bayrak taşıyıcısı ASELSAN’ın 2023 yılı ilk dokuz aylık dönemine ilişkin finansal sonuçları açıklandı. ASELSAN’ın cirosu geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 81 büyüyerek, 32,1 milyar TL’ye ulaştı.

Türk zırhlı aracının Macaristan üretimi için imzalar atıldı: Türk savunma sanayisi ürünü Ejder Yalçın 4X4 taktik tekerlekli araç, “Gidran” ismiyle Macaristan’da üretilecek.

• Alınan bilgiye göre, son olarak Estonya’da 100 adet NMS 4X4 için sözleşme imzalayan zırhlı kara aracı üreticisi Nurol Makina, Avrupa pazarında büyümesini Macaristan ile sürdürüyor.

KEMANKEŞ Mini Akıllı Seyir Füzesi’nin Bayraktar TB2 SİHA’dan ilk atış testi: Bayraktar TB2, 20 kilometre mesafeden KEMANKEŞ’i ateşledi.

• Milli olarak geliştirilen jet motoruyla yüksek süratte 33 kilometre yol alan mini akıllı seyir füzesi belirlenen hedef bölgeye ulaşarak görevi gerçekleştirdi.

TEKNOLOJİ

WhatsApp yakında e-posta doğrulamasını kullanıma sunacak: Beta kullanıcılarından gelen raporlara göre WhatsApp, e-posta doğrulaması yoluyla kullanıcıları için yeni bir güvenlik katmanı sunmaya hazırlanıyor.

• Bu özellik şu anda sınırlı bir sunum aşamasında olsa da yakın gelecekte tüm kullanıcılar için kullanılabilir hale gelmesi bekleniyor.

"Yapay zeka" (AI) yılın kelimesi seçildi: Collins Sözlüğü, 2023 yılının kelimesinin "AI" (yapay zeka) olduğunu duyurdu.

İngiltereden yapay zekalı süper bilgisayar: 273 milyon dolarlık yatırım: Birleşik Krallık, şu ana kadar üretilen en hızlı yapay zekalı süper bilgisayar için 273 milyon dolarlık yatırım yaptı. Isambard-AI isimli bilgisayarın en en güçlü bilgisayardan bile 10 kat daha hızlı olacağı kaydedildi.

Türksat 6A Türkiye'nin uzaydaki bağımsızlığının simgesi olacak: Türkiye'nin Haziran 2024'te uzaya göndermeyi planladığı ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A'da "güneş paneli açma-kapama testleri" başlarken uydunun, stratejik rolüyle ülkenin uzaydaki bağımsızlığının simgesi olması hedefleniyor.

KÜLTÜR

Bitlis'in tarihi dokusu "Dere Üstü Kentsel Dönüşüm Projesi" ile ortaya çıkarılıyor: Bitlis'in tarihi dokusunun ortaya çıkarılması amacıyla hayata geçirilen "Dere Üstü Kentsel Dönüşüm Projesi" kapsamında yürütülen çalışmaların büyük bölümü tamamlandı.

• Proje kapsamında Bitlis Deresi'nin üzerine inşa edilen binaların yıkılmasıyla gün yüzüne çıkarılan tarihi 9 köprü, sur duvarı, kale kapısı, Paşa Hamamı, Hazo Hanı, Hacı Behiye Cami'nin restorasyonu ve Nur Caddesi'ndeki binaların cephe yenileme işlemleri yapıldı.

Azerbaycanlı ressamlar eserlerini Erzurum'daki tarihi Çifte Minareli Medrese'de sergiledi: 

• Erzurum'da Azerbaycan Kars Başkonsolosluğu tarafından Cumhuriyet'in 100. yıl dönümü ve Haydar Aliyev'in doğumunun 100. yılı dolayısıyla resim sergisi düzenlendi.
• Valilik ile İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü destekleriyle Çifte Minareli Medrese'de açılan sergide, Azerbaycanlı ressamların 80 eseri sanatseverlerin beğenisine sunuldu.

İstanbul Resim ve Heykel Müzesi'nde Seçkin Pirim'in heykel sergisi açıldı: İRHM'den yapılan açıklamaya göre, sanat danışmanlığını Osman Erden'in üstlendiği sergi, Meclis-i Mebusan Caddesi yönündeki ön bölümünde ve Müze zemin kat pasajda ziyaret edilebilecek.

• Pirim'in 9 yeni eserinin görülebildiği sergi, 29 Şubat 2024'e kadar ziyaret edilebilecek.

Kaunos Antik Kenti'ndeki kazılarda Osmanlı dönemi türbe kalıntılarına rastlandı: Muğla'nın Köyceğiz ilçesindeki UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan Kaunos Antik Kenti'nde yürütülen kazılarda, Osmanlı dönemine ait bir türbenin kalıntıları gün yüzüne çıkarıldı.

• Çandır Mahallesi'nde bulunan 3 bin yıllık antik kentteki kazı çalışmaları, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ufuk Çörtük başkanlığında sürdürülüyor.

SPOR

Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, 29 Ekim 2023 itibarıyla Türkiye'nin uluslararası organizasyonlarda yıl genelinde 6 bin 231 kazandığını açıkladı.

• ''Türkiye’nin ikinci yüzyılına 6231 madalya ile giriyoruz.''

🥇 2026 altın | 🥈 2181 gümüş | 🥉 2024 bronz

🏎 Formula 1'de üst üste 3. kez dünya şampiyonu olan Max Verstappen, Meksika yarışını da kazanarak bu sezonki zafer sayısını 16'ya çıkardı ve "bir sezonda en çok birincilik elde eden pilot" rekorunu geliştirdi.

❌ FIFA, kupa seremonisinde kadın futbolcu Hermoso'yu dudağından öpen İspanya Futbol Federasyonu Başkanı Luis Rubiales'i 3 yıl tüm futbol aktivitelerinden men etti.

• Rubiales, tepkilere rağmen federasyon başkanlığından asla istifa etmeyeceğini açıklamıştı.

🏆 Lionel Messi, 8. kez Ballon d'Or ödülünü kazandı.

⚽ FIFA Başkanı Gianni Infantino, 2034 Dünya Kupası'nın Suudi Arabistan'da düzenleneceğini duyurdu.

⚽ Neymar, sol dizindeki ön çapraz bağ ve menisküs sakatlığından dolayı 10 ay boyunca sahalardan uzak kalacak.

 Alperen Şengün, NBA tarihinde 500 asiste ulaşan en genç pivot olmayı başardı.

🥇 Alperen Şengün: 21 yaş 99 gün |🥈 Nikola Jokic: 22 yaş 40 gün

🏀 THY Avrupa Ligi'nde haftanın MVP'si Shengelia

• İtalyan ekibi Virtus Bologna forması giyen Tornike Shengelia, THY Avrupa Ligi'nde 6. haftanın en değerli oyuncusu (MVP) seçildi.

NBA'de Nuggets, Mavericks'i 125-114 yendi

• Amerikan Basketbol Ligi'nde (NBA) Denver Nuggets, Dallas Mavericks'i 125-114 mağlup etti.

Derbide kazanan Fenerbahçe: Karşılaşmayı 24-26, 25-19, 19-25, 22-25’lik setlerle 3-1 kazanan Fenerbahçe, beşinci galibiyetini aldı ve puanını 16’ya yükseltti.

WTA Elit Kupası'nı Maia kazandı Kadın Tenisçiler Birliği (WTA) Elit Kupası'nda zafer, Brezilyalı Beatriz Haddad Maia'nın oldu.