Hollanda Çinli çip devi Nexperia'ya el koydu

• Hollanda, Çinli Wingtech’in çoğunluk hissesine sahip olduğu Nexperia’nın kontrolünü “ulusal güvenlik” gerekçesiyle devraldı.
• Ekonomi Bakanlığı, “hayati teknoloji ve bilgi birikiminin korunması” amacıyla Mal Teminatı Yasası’nı devreye soktu.
• Çin, kararı “jeopolitik önyargılara dayalı aşırı müdahale” olarak niteledi.
• Nexperia CEO’su Zhang Xuezheng mahkeme kararıyla görevden uzaklaştırıldı; şirket yönetimine geçici olarak Hollandalı yetkililer atandı.

Hollanda hükümeti, Çinli çip üreticisi Nexperia’nın kontrolünü ele geçirerek küresel teknoloji savaşlarında dikkat çekici bir adım attı. Ekonomi Bakanlığı, “Hollanda ve Avrupa topraklarında hayati önem taşıyan teknolojik bilgi ve yeteneklerin korunması” gerekçesiyle harekete geçti.

İngiliz Financial Times gazetesi, bu adımın “Batı ile Çin arasındaki teknoloji gerilimini tırmandıracağı” yorumunu yaptı. Çin ise kararı “jeopolitik önyargılara dayalı aşırı bir müdahale” olarak niteledi.

Ulusal güvenlik gerekçesi

2019’dan bu yana Çinli teknoloji grubu Wingtech’in çoğunluk hissesine sahip olduğu Nexperia’nın, “akut ve ciddi yönetişim eksiklikleri” gerekçesiyle Mal Teminatı Yasası kapsamında denetim altına alındığı açıklandı.

Ekonomi Bakanı Vincent Karremans, artık şirketin aldığı kararları durdurma veya geri alma yetkisine sahip olacak.

Nexperia, Avrupa otomotiv ve tüketici elektroniği endüstrilerinde kullanılan çiplerin başlıca tedarikçilerinden biri konumunda.

Mahkeme devreye girdi, CEO uzaklaştırıldı

Amsterdam Temyiz Mahkemesi, Çinli CEO Zhang Xuezheng’in yetkilerini askıya aldı ve şirketi temsil edecek bağımsız, Çinli olmayan bir yöneticinin atanmasına hükmetti. Ayrıca Nexperia’daki tüm hisseler, bir tanesi hariç, geçici olarak bağımsız yönetime devredildi. Wingtech, kararı temyize götüreceğini duyurdu.

Çin’den sert tepki

Wingtech, açıklamasında Hollanda’nın adımını “adil rekabet ilkelerine aykırı” olarak niteledi. Şirketin Şanghay Borsası’ndaki hisseleri yüzde 10 düştü.

Çin Ticaret Bakanlığı ise kararı, ABD’nin geçen yıl Wingtech’i kara listeye almasına ve nadir toprak elementleri ihracatına getirilen kısıtlamalara misilleme olarak gördü.

Batı ile Çin arasındaki teknoloji savaşı derinleşiyor

Nexperia krizi, Washington’un Çinli teknoloji şirketlerine yönelik baskısının Avrupa’ya taşındığını gösteriyor. ABD, geçen yıl Wingtech’i “tüzel kişi listesine” dahil etmişti.

Hollanda, daha önce ABD’nin baskısıyla ASML’nin Çin’e gelişmiş yarı iletken makineleri satışını da kısıtlamıştı.

Ekonomi Bakanlığı, kararın “başka şirketlere veya ülkelere yönelik bir sinyal olmadığını” vurgulasa da, gözlemciler bu hamleyi Avrupa’nın stratejik bağımsızlık arayışında bir dönüm noktası olarak değerlendiriyor.