İmkansız bir hızda dönen göktaşı keşfedildi

• Yeni keşfedilen dev asteroit, kendi etrafında o kadar hızlı dönüyor ki, normal şartlarda bir un kurabiyesi gibi dağılıp gitmesi gerekiyordu.
• 2025 MN45 isimli bu kaya, devasa boyutuna rağmen tam turunu sadece 1,88 dakikada tamamlıyor. Bu, uzaydaki benzerleri için "imkansız" denilen bir sürat.
• Bu keşif, uzayda tahmin ettiğimizden çok daha sert ve dayanıklı "yekpare" kayalar olduğunu kanıtladı.

Çamaşır makinesinden daha hızlı dönen bir dev

Hayal edin: Yaklaşık yedi futbol sahası genişliğinde devasa bir kaya parçası düşünün. Bu dev kütle, kendi etrafındaki bir tam dönüşü sadece 2 dakikadan kısa sürede tamamlıyor.

Bilim insanları bugüne kadar bu büyüklükteki bir cismin bu hızda dönmesi halinde, merkezkaç kuvvetiyle (yani tıpkı hızlı dönen bir atlıkarıncadan dışarı savrulur gibi) parçalara ayrılacağını düşünüyordu. Ancak 2025 MN45 isimli bu asteroit, "bana mısın" demiyor.

‘Moloz yığını’ değil, ‘çelik gibi kaya’

Yıllardır uzaydaki çoğu büyük asteroitin, yerçekimiyle birbirine gevşekçe tutunan toz ve çakıl yığınları (bir nevi uzaydaki çöp topları) olduğu sanılıyordu. Eğer bu yeni keşfedilen kaya da bir moloz yığını olsaydı, saniyeler içinde uzaya saçılırdı. Araştırmanın lideri Sarah Greenstreet’e göre bu durum tek bir anlama geliyor: Bu kaya, bildiğimiz molozlardan değil, çok yüksek dayanıklılığa sahip yekpare ve sert bir maddeden yapılmış.

Gravitron testini geçen tek yolcu

Lunaparklardaki "Gravitron" adlı aleti hatırlayın; hızla döndüğünde sizi duvara yapıştırır. Eğer o aletin içinde birbirine yapışmamış bir avuç kum olsaydı, hepsi etrafa dağılırdı. İşte bu asteroit, o kumlar gibi dağılmak yerine, sanki birbirine sımsıkı kaynaklanmış tek bir metal blok gibi duruyor. Bilim insanları sadece bu kayayı değil, benzer şekilde "imkansız" hızlarda dönen 18 tane daha "inatçı" kaya tespit etti.

Güneş Sistemi’nin gizli arşivi

Peki bu "süper dayanıklı" kayalar nereden geldi? Gökbilimciler, bu cisimlerin Güneş Sistemi’nin oluştuğu o kaotik ve aşırı şiddetli dönemdeki dev çarpışmalardan sağ kurtulan "saf kayalar" olabileceğini düşünüyor.

Yani bu hızlı dönen gizemli misafirler, aslında sistemimizin milyarlarca yıl önceki halinden bize kalan en sağlam ipuçları.

Sırada ne var?

Bu keşif, gelecekte bir asteroiti durdurmamız veya üzerine iniş yapmamız gerekirse planlarımızı tamamen değiştirmemiz gerektiğini gösteriyor. Çünkü karşımızda kum yığınları değil, mermi kadar sert ve pervane kadar hızlı dev kütleler var. Vera C. Rubin Gözlemevi, önümüzdeki yıllarda bu "uzay pervanelerinden" daha binlercesini bulmayı bekliyor.