İngiliz iç istihbarat servisi MI5 ilk kez gizli belgeleri halka açtı

• “MI5: Official Secrets” başlıklı sergi, teşkilatın Birinci Dünya Savaşı’ndan günümüze uzanan gizli operasyonlarını belgelerle anlatıyor.
• Ziyaretçiler, limon suyu ile yazılmış görünmez mesajlardan Sovyet ajanlarının kullandığı telsizlere kadar çok sayıda özgün belge ve nesneyle karşılaşıyor.
• Sergide MI5’in başarılarının yanı sıra Cambridge Beşlisi gibi sarsıcı sızıntılara da yer veriliyor.
• Eski MI5 direktörleri ve siyasi figürlerle yapılan video röportajlar, kuruma dair kamuoyundaki efsaneleri yıkmayı amaçlıyor.

Londra’daki Ulusal Arşivler’de açılan “MI5: Official Secrets” adlı sergi, İngiltere iç istihbarat teşkilatının bugüne dek halka kapalı olan belgelerini ilk kez bir araya getiriyor.

Sergi, MI5’in Birinci Dünya Savaşı öncesindeki kuruluş yıllarından günümüz dijital gözetim çağına kadar uzanan kapsamlı bir tarih anlatısı sunuyor.

Sergide öne çıkan parçalar arasında 1915’te Alman casus Karl Muller tarafından görünmez mürekkep olarak kullanılan kurumuş bir limon da bulunuyor. Muller, limon suyuyla masum görünümlü iş mektuplarına gizli mesajlar yazmıştı.

Sovyet ajanlarının telsizinden Burgess’in çantasına

Sergide ayrıca, Sovyet ajanı olduğu ortaya çıkan Kroger çiftinin evinde ele geçirilen gizli telsiz cihazı da görülebiliyor. Bu cihazla Moskova’ya “flaş mesajlar” gönderildiği düşünülüyor.

Cambridge Beşlisi üyelerinden Guy Burgess’in Reform Club’a bırakıp kaçtığı deri çanta da sergilenen nesneler arasında.

Yeni yayımlanan belgeler arasında, diğer ünlü Sovyet ajanı Kim Philby’nin 1963’teki itirafına dair belgeler de yer alıyor.

James Bond değil gerçek MI5

Serginin organizatörü Mark Dunton, kamuoyunun MI5’i genellikle James Bond gibi kurgusal karakterlerle ilişkilendirdiğini, ancak serginin bu algıyı kırmayı amaçladığını vurguladı.

Ziyaretçiler, böceklenmiş telefon kayıtlarının dökümlerini, gözetleme raporlarını ve MI5 ajanlarının iz sürme belgelerini inceleyebiliyor.

Sergideki 20 vaka dosyası, ziyaretçilere bir MI5 analistinin gözünden casusluk operasyonlarını deneyimleme imkânı tanıyor.

Başarılar kadar hatalar da anlatılıyor

Sergi, MI5’in İkinci Dünya Savaşı’ndaki ünlü Double Cross operasyonu gibi başarılarının yanı sıra, Cambridge Beşlisi gibi derin sızıntılara ve soğuk savaş dönemindeki güvenlik zaaflarına da yer veriyor. Bu yönüyle sergi, kurumun tarihini olduğu gibi, tüm karmaşıklığıyla sunmayı hedefliyor.

Sergide ayrıca MI5’in kurucu direktörü Vernon Kell ve teşkilatın öncül örgütlerinden birini kuran William Melville gibi figürlere de özel bölüm ayrılmış.

Küratör Dunton’a göre, MI5 ile iş birliği içinde hazırlanan bu sergi sadece bir belgesel anlatım değil, aynı zamanda istihbaratın kamuya açık yüzünü yeniden şekillendirme girişimi.