İngiltere’den İsrail’e “soykırım niyeti” değerlendirmesi

• Lammy, hükümetin İsrail’in soykırım niyetiyle hareket ettiğine dair bir kanaate varmadığını açıkladı.
• İngiltere’nin İsrail’e silah satış lisanslarını askıya aldığını, ancak uluslararası ortaklığa bağlı F-35 parçalarının istisna olduğunu söyledi.
• İngiltere’nin Uluslararası Adalet Divanı’ndaki davayı yakından takip ettiğini, ancak mahkemenin İsrail’in soykırım işlediğine dair bir hüküm vermediğini hatırlattı.
• Gazze’deki sivil kayıpların korkunç boyutlara ulaştığını belirten Lammy, İsrail’in sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiğini vurguladı.

İngiltere Parlamentosunun Uluslararası Kalkınma Komitesinin sorularını yanıtlayan eski Dışişleri Bakanı ve yeni Başbakan Yardımcısı David Lammy, hükümetin İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonlarında “soykırım niyeti” bulunduğu sonucuna varmadığını söyledi.

Komiteye 1 Eylül’de sunduğu yazılı yanıtta Lammy, işgal altındaki Filistin topraklarında insani durumun giderek kötüleştiğini, İsrail’in Gazze’de saldırıları genişletme kararı aldığını belirterek, İngiltere’nin bu adıma karşı olduğunu ifade etti.

“İngiltere İsrail’in savaşını silahlandırmıyor”

Lammy, hükümetin göreve geldiğinde aldığı ilk kararlardan birinin İsrail’e silah satış lisanslarını askıya almak olduğunu açıkladı. Ancak F-35 parçaları satışının uluslararası ortaklığa bağlı bir istisna olduğunu kaydederek, “Projeyi zedelemeden bu parçaların satışını durdurmak mümkün değil” dedi.

Buna rağmen İngiltere’nin İsrail’e doğrudan F-35 parça satışı yapmadığını vurguladı.

Soykırım değerlendirmesi şaşırttı

Lammy, “Soykırım Sözleşmesi kapsamında suç, yalnızca bir etnik, milli ya da dini grubu tamamen veya kısmen yok etme niyeti olduğunda ortaya çıkar. Hükümet, İsrail’in bu niyetle hareket ettiğine dair bir sonuca varmamıştır” ifadesini kullandı.

Gazze’de yaşanan yüksek sivil can kaybı ve yıkımın “korkunç” olduğunu dile getiren Lammy, İsrail’in uluslararası insancıl hukuk uyarınca sivillerin acılarını azaltmak için gerekli önlemleri almak zorunda olduğunu söyledi.

Lammy, İngiltere’nin Uluslararası Adalet Divanı’ndaki (UAD) davayı da takip ettiğini belirtti. UAD’nin şimdiye kadar İsrail’in Soykırım Sözleşmesi’ni ihlal ettiğine hükmetmediğini, yalnızca geçici tedbir kararları verdiğini hatırlattı.

“UAD bugüne kadar İsrail’in soykırım işlediğine dair bir karar vermemiştir. Bu nedenle verilen geçici tedbir kararlarının ciddi bir soykırım riski farkındalığı yarattığı şeklinde değerlendirilmesini uygun bulmuyoruz” dedi.

F-35 tartışması

Lammy ayrıca İngiltere’de üretilen parçaların küresel yedek parça havuzuna dahil edildiğini, İsrail’in sahip olduğu F-35 jetlerinin de bu küresel satışlar üzerinden edinildiğini kaydetti. Bu jetler kullanılarak uluslararası insancıl hukuk ihlali yapıldığına dair doğrudan bilgi bulunmadığını belirtti.