İrade ne anlama gelir? İradenin TDK'ya göre anlamı nedir?
Gün içinde arkadaşlarımızdan veya çevremizden duyduğumuz irade kelimesi, lügatımızda yer alan önemli sözcüklerden biri. Peki, cümlelerimize anlam katan ve sıkça karşılaştığımız irade ne demek?
Son Güncelleme: 20.04.2026 - 23:30
Dijitalleşen dünyada bilgiye ulaşmak kolaylaşsa da, doğru ve teyitli bilgiye erişmek her zamankinden daha kritik hale gelmiştir. Hızlı iletişim kurma çabasıyla bazen göz ardı edilen imla kuralları ve anlam kaymaları, dilin yapısını zedeleyebiliyor. TDK'nın güncel yazım kılavuzunda sıkça aranan bu kelimelerden biri de irade olarak öne çıkıyor.
İrade nedir? TDK'ya göre anlamı
Sözlükte tek bir karşılığı bulunmayan bu kelime, gerçek anlamının yanı sıra mecaz veya terim anlamlarıyla da dikkat çeker. Tüm anlamları aşağıda listelenmiştir.
- isim Bir şeyi yapıp yapmama konusunda kişinin kendi kendine karar verebilme ve bunu uygulama gücü
- ruh bilimi, felsefe Davranışlarla ilgili tepilerden bir bölümünü tutup ötekileri eyleme dönüştürme gücü; istenç
- eskimiş Emir
- Kişinin kendisinin verdiği özgür karar; istenç
İrade ile kurulan cümleler
İrade kelimesinin metin içerisinde nasıl yer aldığını gösteren çeşitli kullanım örnekleri aşağıda belirtilmiştir.
- Buraya ben kendi kör kaprisimle, kendi irademle geldim. Şimdi de yine kendi irademle çıkar giderim.
- Görülünce vurulması için irade bile var.
- Ölüme, yaşama irademizin bir çeşit tükenişi diye bakıyoruz.
İrade ile kullanılan deyimler ve atasözleri
TDK'nın güncel veri tabanında, içinde bu kelimenin geçtiği sıralı deyim ve atasözü listesi bulunmaktadır.
- İrade buyurmak
- İrade etmek
- İradesini takınmak
İrade ile kurulan birleşik kelimeler ve tamlamalar
Türkçede zengin bir kullanım alanına sahip olan irade, pek çok birleşik kelimenin yapısında yer almaktadır.
- İrade beyanı
- İrade dışı
- İrade kaybı
- İrade yitimi
- Cüzi irade
- Külli irade
- Millî irade
- Ulusal irade
Kaynak:
TDK Sözlüketiketler
İLGİLİ HABERLER
Meşru kelimesinin anlamı nedir? Meşrunun halk arasındaki kullanımı nasıldır?
Yelli ne demek? Yelli kelimesinin TDK anlamı nedir?
Tehlike yaratmak ifadesinin sözlükteki anlamı nedir? Tehlike yaratmak ifadesinin özellikleri nelerdir?
Karakalpak kelimesi ne anlama gelir? Karakalpak'ın halk arasındaki kullanımı nasıldır?
İrade dışı kelimesi ne demek? İrade dışının TDK'ya göre anlamı nedir?
Selamlayabilmek ne anlama gelir? Selamlayabilmek kelimesinin kaç farklı anlamı var?
DİĞER HABERLER
Yelli ne demek? Yelli kelimesinin TDK anlamı nedir?
Tehlike yaratmak ifadesinin sözlükteki anlamı nedir? Tehlike yaratmak ifadesinin özellikleri nelerdir?
Selamlayabilmek ne anlama gelir? Selamlayabilmek kelimesinin kaç farklı anlamı var?
Meşru kelimesinin anlamı nedir? Meşrunun halk arasındaki kullanımı nasıldır?
Karakalpak kelimesi ne anlama gelir? Karakalpak'ın halk arasındaki kullanımı nasıldır?
İrade dışı kelimesi ne demek? İrade dışının TDK'ya göre anlamı nedir?
Hesap cetveli kelimesinin sözlükteki tanımı nedir? Hesap cetveli kelimesinin kaç farklı anlamı var?
Esir etmek ifadesinin anlamı nedir? Esir etmek ifadesinin kaç farklı anlamı var?
Destanlaştırılmak nedir? Destanlaştırılmağın halk arasındaki kullanımı nasıldır?
Çiftlemek ne demek? Çiftlemek kelimesinin kaç farklı anlamı var?





