İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'dan nükleer tesis açıklaması

• Bu açıklama, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran’ı tekrar bombalamakla tehdit etmesi sonrası, Washington'a açık bir meydan okuma olarak değerlendirildi.
• Hazirandaki saldırı, ABD'nin "Geceyarısı Çekici" kod adlı operasyonuyla Fordow, Natanz ve İsfahan'daki üç ana nükleer tesise GBU-57 tipi sığınak delici bombalarla düzenlenmişti.
• Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Başkanı Rafael Grossi, İran'da %60 oranında zenginleştirilmiş uranyumun hala bulunduğunu ve denetim yapılması gerektiğini belirtti.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Pazar günü ülkenin Atom Enerjisi Kurumu’nu ziyaretinde yaptığı konuşmada, ABD’nin saldırılarında hasar gören nükleer tesislerin yeniden kurulacağını duyurdu. ABD, saldırıları Tahran'ı nükleer silah geliştirmeye çalışmakla suçlayarak gerçekleştirmişti.

Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, İran'ın nükleer programının "tamamen sivil" olduğu yönündeki Tahran'ın resmi görüşünü yineledi ve "nükleer silah üretmeye yönelik bir niyetleri olmadığını" tekrarladı.

Pezeşkiyan'ın, ABD Başkanı Donald Trump'ın yeniden bombalama tehditlerine karşı net bir yanıt olarak yorumlanan sözleri şunlardı:

"Bilim, bilim insanlarımızın zihnindedir. Binalar ve tesisler yıkılabilir ama biz daha büyük bir azimle yeniden inşa edeceğiz."

ABD'nin "Gece yarısı Çekici" operasyonu

ABD, İsrail ile yaşanan 12 günlük savaş sırasında "Geceyarısı Çekici" (Midnight Hammer) kod adlı gizli bir operasyonla İran'ın Fordow, Natanz ve İsfahan’daki üç ana nükleer tesisine saldırı düzenlemişti. Saldırıda her biri yaklaşık 14 ton ağırlığında 14 adet GBU-57 tipi sığınak delici bomba kullanılmıştı.

Trump, bu saldırının "İran’ın nükleer tesislerini tamamen yok ettiğini" iddia etse de, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney bu iddiayı "abartılı" bulmuştu.

Washington-Tahran hattında yeni gerilim ve müzakere sinyalleri

ABD Başkanı Trump’ın, Gazze’de arabuluculuğunu yaptığı ateşkes anlaşması için çıktığı Orta Doğu turunda, "İran’ın nükleer tesisleri bombalanmadan ateşkes mümkün olmazdı," demesi, iki ülke arasındaki gerilimi yeniden tırmandırmıştı. Hamaney, bu sözlere sert tepki göstererek, ABD'yi bilim alanındaki gelişmeleri engellemeye çalışmakla suçlamıştı.

Gerilim sürerken, Tahran ve Washington arasında nükleer program konusunda yeniden müzakerelerin başlayabileceği yönünde sinyaller geliyor. İran Dışişleri Sözcüsü Fateme Muhacerani, "Bu yönde sinyaller aldık" dedi.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Başkanı Rafael Grossi, İran'da uranyum zenginleştirme faaliyetinin aktif görünmediğini ancak tesislerde "bazı hareketlilikler" gözlemlediklerini söyledi. Grossi, "%60 oranında zenginleştirilmiş uranyum hâlâ İran’da bulunuyor. Bu malzemelerin başka amaçla kullanılmadığından emin olmak için denetim yapmamız gerekiyor" uyarısında bulundu.

Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS), yeni uydu görüntülerine dayanarak Fordow, Natanz ve İsfahan'daki faaliyetlerin durduğunu, ancak Natanz’ın güneyindeki “Kolang Gaz La” dağ bölgesinde yeni ve gizli bir tesis inşaatının hız kazandığını bildirdi. Bu projenin, 2020’deki Natanz yangınının ardından başlatıldığı biliniyor.