İran Hürmüz Boğazı’nda petrol ödemeleri için yuan şartını değerlendiriyor

• İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerler için yuan ile ödeme şartı getirmeyi değerlendirdiği öne sürüldü.
• Planın tanker geçişlerini sınırlandıran ve yeni bir ödeme sistemi getiren bir model içerebileceği belirtildi.
• Küresel petrol ticareti büyük ölçüde ABD doları üzerinden yürütülüyor.
• Hürmüz Boğazı’ndaki olası değişikliklerin enerji fiyatlarını ve küresel ekonomiyi etkileyebileceği değerlendiriliyor.

İran yönetiminin, dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerler için yeni bir düzenleme hazırlığı yaptığı iddia edildi.

CNN Arabic’e konuşan üst düzey bir İranlı yetkiliye göre, Tahran yönetimi petrol sevkiyatlarına yönelik hem geçiş sayısını sınırlayan hem de ödeme sistemini değiştiren bir model üzerinde çalışıyor.

İddiaya göre İran, boğazdan geçen petrol tankerlerinin ödemelerinin ABD doları yerine Çin yuanı ile yapılması halinde geçişlere izin verilmesini değerlendiren bir planı masaya aldı.

Bu senaryonun uygulanması halinde Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji sevkiyatlarının yeni finansal kurallara bağlanabileceği belirtiliyor.

Petrol ticaretinde doların rolü tartışılıyor

Küresel petrol ticaretinin büyük bölümü ABD doları üzerinden fiyatlandırılıyor ve ödeniyor.

Uluslararası enerji piyasalarında “petrodolar sistemi” olarak adlandırılan bu yapı, petrol satışlarının dolar bazlı yürütülmesine dayanıyor.

Son yıllarda bazı ülkeler ise enerji ticaretinde alternatif ödeme sistemleri geliştirme arayışını hızlandırdı.

Çin, özellikle enerji ticaretinde kendi para birimi olan yuanın kullanımını artırmaya yönelik çeşitli girişimlerde bulunuyor.

Enerji uzmanları, İran’ın böyle bir adım atmasının petrol ticaretinin finansal mimarisinde yeni tartışmaları tetikleyebileceğini belirtiyor.

Hürmüz Boğazı küresel enerji arzı için kritik

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Denizi’ni birbirine bağlayan stratejik bir su yolu olarak biliniyor.

Küresel petrol arzının yaklaşık beşte biri bu dar geçitten taşınıyor.

Bu nedenle boğazda yaşanabilecek en küçük gerilim ya da geçiş kısıtlaması ihtimali bile petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açabiliyor.

Son gelişmelerin ardından petrol fiyatlarının Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviyelere ulaştığı belirtiliyor.

Enerji piyasalarında belirsizlik artıyor

Enerji uzmanları, Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmelerin yalnızca petrol piyasalarını değil küresel ekonomiyi de etkileyebileceğine dikkat çekiyor.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin enerji maliyetlerini artırarak küresel enflasyon baskısını güçlendirebileceği ifade ediliyor.

Şimdilik İran yönetiminden konuya ilişkin resmi bir karar açıklaması yapılmazken, piyasalarda Tahran’dan gelebilecek olası adımlar yakından takip ediliyor.