İran lideri Mücteba Hamaney’den Trump’a uranyum resti

• Reuters’a konuşan İranlı yetkililer, Mücteba Hamaney’in zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılmasını reddettiğini söyledi.
• ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyuma sahip olmasına izin vermeyeceklerini belirtti.
• İsrail Başbakanı Netanyahu, İran’ın uranyum stoklarını, füze kapasitesini ve vekil güç desteğini tamamen sonlandırmasını istedi.
• İranlı kaynaklar, ABD’nin ateşkesi yeni saldırılar öncesi taktik amaçlı kullanabileceğinden endişe duyulduğunu söyledi.

Reuters’ın özel haberine göre İran lideri Mücteba Hamaney, İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılmasını yasakladı.

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Netanyahu’nun İran’ın uranyum stoklarının tamamen kaldırılması yönündeki talepleri sonrası Tahran-Washington hattındaki gerilim yeniden yükseldi.

Reuters’tan dikkat çeken İran iddiası

Reuters’a konuşan iki üst düzey İranlı yetkili, İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’in ülkenin yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının yurt dışına gönderilmemesi yönünde doğrudan talimat verdiğini öne sürdü.

Habere göre karar, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran ile yürütülen müzakerelerdeki en kritik taleplerinden biriyle doğrudan çelişiyor.

Washington yönetimi, İran’ın silah üretimine yakın seviyede zenginleştirdiği uranyum stoklarının tamamen ülke dışına çıkarılmasını istiyor.

İranlı kaynaklardan biri, devlet yönetiminde bu konuda güçlü bir fikir birliği bulunduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Liderin talimatı ve devlet içindeki ortak görüş, zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılmaması yönünde.”

Trump’tan İran’a sert mesaj

ABD Başkanı Donald Trump da Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyuma sahip olmasına izin vermeyeceklerini söyledi.

Trump şu ifadeleri kullandı:

“Onu alacağız. Ona ihtiyaç duymuyoruz, istemiyoruz. Muhtemelen ele geçirdikten sonra imha edeceğiz ancak onların elinde kalmasına izin vermeyeceğiz.”

Reuters’a konuşan İsrailli yetkililer ise Trump yönetiminin Tel Aviv’e, olası bir anlaşmanın İran’ın uranyum stoklarının ülke dışına çıkarılmasını mutlaka içereceği yönünde güvence verdiğini öne sürdü.

Netanyahu’dan savaşın sona ermesi için ağır şartlar

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da İran konusunda sert taleplerini sürdürdü.

Netanyahu, savaşın sona ermesi için:

• İran’ın tüm zenginleştirilmiş uranyum stoklarını kaldırması,
• Balistik füze kapasitesini sona erdirmesi,
• Bölgedeki vekil milis gruplara desteğini kesmesi gerektiğini savundu.

İsrail Başbakanı, bu şartlar yerine getirilmeden çatışmaların tamamen sona ermiş kabul edilmeyeceğini söyledi.

İran yönetimi neden geri adım atmıyor?

Reuters’a konuşan İranlı kaynaklara göre Tahran yönetimi, zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ülke dışına çıkarılmasının İran’ı gelecekteki saldırılar karşısında savunmasız bırakacağı görüşünde.

İran’da özellikle ABD ve İsrail’den gelebilecek yeni saldırı ihtimali nedeniyle büyük bir güvensizlik ortamı oluştuğu belirtiliyor.

28 Şubat’ta başlayan savaşın ardından ilan edilen kırılgan ateşkese rağmen İranlı yetkililer, Washington’un süreci yeni saldırılar öncesi “sahte güvenlik ortamı” oluşturmak için kullanabileceğinden endişe ediyor.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da yaptığı açıklamada, “Amerikalıların yeni saldırılara hazırlandığını gösteren açık ve gizli işaretler görüyoruz.” ifadelerini kullandı.

İran’dan IAEA gözetiminde çözüm önerisi

İranlı kaynaklar, sorunun çözümü için halen bazı formüllerin masada olduğunu belirtiyor.

Bunlardan biri, yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (IAEA) gözetiminde seyreltilmesi.

IAEA verilerine göre İran’ın elinde, Haziran 2025’te İsrail ve ABD saldırıları sırasında yaklaşık yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş 440,9 kilogram uranyum bulunuyordu.

Ancak bu stokun ne kadarının saldırılardan sonra korunabildiği net olarak bilinmiyor.

IAEA Başkanı Rafael Grossi daha önce yaptığı açıklamada, stokların büyük bölümünün İsfahan’daki yer altı tünel komplekslerinde tutulduğunu söylemişti.

İran ise yüksek seviyede zenginleştirilmiş uranyumun bir kısmının tıbbi araştırmalar ve Tahran’daki araştırma reaktöründe kullanılmak üzere gerekli olduğunu savunuyor.