İran'da Devrim Muhafızları etkisini artırıyor

• Savaş sonrası İran’da tek otoriteye dayalı yapı sarsıldı.
• Karar alma süreçlerinde Devrim Muhafızları belirleyici hale geldi.
• Mücteba Hamaney’in rolü “onay makamı”na dönüştü.
• Güç, dar bir güvenlik ve askeri elit çevrede yoğunlaştı.

1979’dan bu yana İran’da siyasi sistem, en üst otorite olan Ali Hamaney gibi “Yüce Lider” figürü etrafında şekilleniyordu. Ancak Reuters analizine göre, savaşın ilk günlerinde yaşanan gelişmeler bu yapıyı ciddi biçimde sarstı.

Analizde, bu süreçten sonra ülkede artık “tek ve tartışmasız bir dini lider otoritesinin” bulunmadığı vurgulanıyor.

Mücteba Hamaney’in sınırlı rolü

Yüce liderlik konumuna yükselen Mücteba Hamaney, sistemin en üstünde yer almaya devam etse de fiili gücünün sınırlı olduğu belirtiliyor.

Reuters’a konuşan kaynaklara göre Mücteba’nın rolü, doğrudan karar vermekten ziyade askeri ve siyasi elitlerin aldığı kararları meşrulaştırmakla sınırlı.

Analizde bu durum, “otoritenin merkezden çevreye kayması” olarak yorumlanıyor.

Karar mekanizması dar bir çevrede toplandı

İranlı yetkililer ve analistlere göre savaş, gücü daha dar ve sert bir çekirdekte topladı. Bu çekirdek içinde özellikle üç yapı öne çıkıyor:

• Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi
• Dini Lider’in ofisi
• İran Devrim Muhafızları

Bu yapıların oluşturduğu iç çevrenin artık hem askeri strateji hem de kritik siyasi kararlar üzerinde belirleyici olduğu ifade ediliyor.

Güvenlik ve sağlık durumu etkili oldu

Analize göre Mücteba Hamaney, savaşın ilk aşamasında ağır yaralandı ve ciddi sağlık sorunları yaşamaya başladı.

Güvenlik gerekçeleriyle kamuoyu önüne çıkmayan Hamaney’in, iletişimini çoğunlukla Devrim Muhafızları aracılığıyla yürüttüğü belirtiliyor.

Bu durum da karar alma süreçlerinde askeri kanadın ağırlığını artıran faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Yeni güç dengesi ne anlama geliyor

Reuters analizine göre ortaya çıkan tablo, İran’da klasik “dini lider merkezli yönetim modelinden” daha kolektif ancak daha askerî ağırlıklı bir yapıya geçişe işaret ediyor.

Uzmanlara göre bu dönüşüm, hem iç politikada daha sert bir çizginin güçlenmesine hem de dış politikada daha agresif kararların alınmasına zemin hazırlayabilir.