İran'da rejim değikliği olursa Rusya nasıl etkilenir?

• gdh’a konuşan Rus stratejist Daria Grevtsova’ya göre Batı yanlısı bir İran, Rusya’nın Orta Doğu’daki stratejik müttefiklerinden birini kaybetmesi anlamına gelir.
• Grevtsova, “Kuzey-Güney” koridorunun zarar görmesinin Rusya’nın ticaret ve lojistik hatlarını tehlikeye atacağını belirtti.
• Grevtsova, enerji piyasasında İran petrolünün artışının Rusya için ciddi rekabet ve gelir kaybı yaratabileceğini ifade etti.
• Grevtsova, mevcut çatışmanın kısa vadede Rusya’ya enerji fiyatları üzerinden bazı avantajlar sağladığını söylüyor

Grevtsova, ABD’nin İran’da Batı yanlısı bir yönetimi iktidara getirmesi durumunda Rusya’nın önemli bir stratejik kayıp yaşayacağını belirtti:

“İran, Rusya’nın Orta Doğu ve Hazar bölgesindeki en önemli stratejik ortaklarından biri olmuştur. İki ülke arasında kapsamlı iş birliği söz konusu. İran’ın zayıflaması veya tamamen kaybedilmesi, ABD ve NATO’nun dikkatini yeniden Rusya ve Ukrayna’ya yönlendirebilir.”

— Grevtsova

Daria Grevtsova’ya göre İran üzerinden geçen uluslararası Kuzey-Güney ulaşım koridoru Rusya için hayati önemde. Grevtsova, “Bu hat, yaptırımların aşılması, paralel ithalatın sürdürülmesi ve Hindistan ile Körfez ülkeleriyle ticaret açısından kritik. Savaş bu hattı tehlikeye atıyor ve lojistik zinciri riske sokuyor.” dedi.

Sözlerinin devamında Grevtsova, çatışmanın enerji piyasalarına hem fırsat hem risk yarattığını ifade etti:

“Hürmüz Boğazı dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sini taşıyor. Kısa vadede fiyat artışı Rusya’ya ek gelir sağlayabilir. Ancak Batı yanlısı bir yönetim İran petrolünü küresel pazara daha fazla sokarsa, Rusya ciddi rekabet ve gelir kaybı ile karşı karşıya kalır.”

— Grevtsova

Jeopolitik çevreleme riski

Daria Grevtsova’ya göre en kritik risklerden biri, Rusya’nın güney sınırında oluşabilecek yeni bir jeopolitik baskı hattı. Bu kapsamda Grevtsova, şu ifadeleri kullandı:

“Batı yanlısı bir İran, Hazar ve Kafkasya hattında Rusya’yı çevreleyen bir konum yaratabilir. Bu durum Suriye başta olmak üzere bölgedeki faaliyetleri olumsuz etkiler.”

— Grevtsova

Ayrıca Grevtsova, “İran pazarını ve enerji projelerini kaybedebiliriz. Buşehr Nükleer Santrali gibi projeler risk altına girer ve Kuzey-Güney koridoru Batı kontrolüne geçebilir.”" açıklamasında bulundu.

“Mevcut tablo Rusya’ya kısmen avantaj sağlıyor”

Grevtsova, İran’da kontrolün hâlâ İslam Devrim Muhafızları’nda olduğunu ve mevcut çatışma ortamının Rusya’ya bazı avantajlar sağladığını belirtti:

“Enerji fiyatları yükseliyor, Rusya bütçesine ek gelir sağlıyor. Ayrıca Rusya arabulucu rolü üstlenebilir; İran ile ilişkiler güçlü ve Trump ile diyalog kanalları mevcut.”

— Grevtsova

Grevtsova, dikkatlerin İran’a kaymasının Ukrayna cephesini bir ölçüde geri plana ittiğini ve bu sayede Rusya’nın sahadaki hareket alanının genişlediğini ifade etti.