İran'da su krizi: Barajlar ölü hacmin altına indi

• Tahran’ın içme suyunu sağlayan beş barajın tamamı ölü hacim seviyesine indi.
• Son beş yıldaki kuraklık ve yüzde 73 azalan yağışlar krizi derinleştirdi.
• Bazı barajlarda teknik olarak su çekimi tamamen durduruldu.

İran’ın başkenti Tahran’ın içme suyunu sağlayan Emirkebir (Kerec), Letyan, Talekan, Mamlu ve Lar barajlarındaki su seviyeleri kritik eşiğin altına düştü. Tesnim Haber Ajansı’nın, İran Su Kaynakları Yönetimi Şirketi verilerine dayandırdığı habere göre, barajların tamamı ilk kez “ölü hacim” seviyesine geriledi.

Yaklaşık 15 milyon kişinin yaşadığı Tahran’da, son beş yıldır üst üste yaşanan kuraklık ve yağışların mevsim normallerinin yüzde 73 altında kalması, barajlardaki rezervlerin tarihin en düşük seviyelerine inmesine yol açtı.

Emirkebir ve Letyan’da su çekimi durdu

205 milyon metreküp kapasiteye sahip Emirkebir (Kerec) Barajı’nda yalnızca 6 milyon metreküp su kaldı. Bu miktar, baraj kapasitesinin yüzde 3’üne denk geliyor. Ölü hacmi yaklaşık 10 milyon metreküp olan barajdan, teknik nedenlerle bir süredir su çekimi yapılamıyor.

95 milyon metreküp kapasiteli Letyan Barajı’nda ise sadece 5 milyon metreküp su bulunuyor. Barajın ölü hacmi 28 milyon metreküp olarak kabul ediliyor ve mevcut suyun büyük bölümü kullanılamaz durumda.

Lar ve Mamlu’da kapasite fiilen devre dışı

960 milyon metreküp kapasiteli Lar Barajı’nda yalnızca 10 milyon metreküp su kaldı. Ölü hacmi 23 milyon metreküp olan barajda, kapasitenin neredeyse tamamının fiilen devre dışı kaldığı belirtiliyor.

250 milyon metreküp kapasiteli Mamlu Barajı’nda ise su miktarı 18 milyon metreküp seviyesinde. Bu oran, doluluğun yüzde 7’ye düştüğünü gösterirken, barajın ölü hacmi 28 milyon metreküp olarak hesaplanıyor.

Talekan’da da eşik aşıldı

Tahran ve Elburz eyaletlerinin en önemli su kaynaklarından biri olan Talekan Barajı’nda da tablo kritik. 420 milyon metreküp kapasiteye karşılık yalnızca 97 milyon metreküp su bulunuyor. Barajın ölü hacmi 100 milyon metreküp olarak tanımlanıyor.

Ölü hacim ne anlama geliyor?

Ölü hacim, barajda su bulunmasına rağmen teknik nedenlerle bu suyun çekilemediği ve kullanılamadığı kritik alt seviye olarak tanımlanıyor. Bu su, baraj tabanına yakın bölgede yer aldığı için dip savaklar ve isale hatlarının altında kalıyor.

Ayrıca tortu ve çamur oranı yüksek olan bu seviyedeki su, içme, sulama veya enerji üretimi için uygun kabul edilmiyor. Uzmanlar, tüm barajların ölü hacim seviyesine inmesini, kuraklık ve su yönetimi açısından “yüksek alarm” durumu olarak değerlendiriyor.