İspanya’da elektrik şebekesinde yeni kesinti riski

• Şebekede arzı tehdit eden ani voltaj dalgalanmaları gözlemlendi.
• Nisan’da 50 milyon kişi 10 saat elektriksiz kalmıştı.
• Ani üretim değişimleri ve yavaş tepki süresi sistem dengesini bozuyor.
• Red Electrica, CNMC’den geçici düzenleme ve voltaj kontrolü iyileştirmesi istedi.

İspanya’nın elektrik şebekesi operatörü Red Electrica, son iki haftada sistem genelinde tespit edilen ani voltaj değişikliklerinin arz güvenliğini tehdit ettiğini açıkladı.

Kuruluş, piyasa düzenleyicisi CNMC’ye gönderdiği teknik raporda, söz konusu dalgalanmaların gerekli önlemler alınmadığı takdirde “yeni bir ülke çapında elektrik kesintisine yol açabileceğini” bildirdi.

Bu uyarı, 28 Nisan’da İspanya ve Portekiz genelinde yaşanan, 60 milyon kişiyi etkileyen 10 saatlik elektrik kesintisinden sadece altı ay sonra geldi.

Aşırı voltaj sistemin zayıf noktasını ortaya çıkardı

Avrupa Elektrik İletim Sistemi Operatörleri Ağı (ENTSO-E), geçen hafta yayımladığı raporda, nisan ayındaki kesintinin şebekenin ani yük değişimlerini karşılamakta zorlanması nedeniyle aşırı voltajdan kaynaklandığını açıkladı.

Red Electrica, son haftalardaki olağandışı dalgalanmaların nedenini ise yenilenebilir enerji üretimindeki ani değişikliklere ve voltaj kontrol sistemlerinin yavaş tepki vermesine bağladı.

Şirket, voltajın izin verilen sınırlar içinde kalmasına rağmen, “bu tür oynaklıkların talep veya üretim kesintilerini tetikleyebileceği” uyarısında bulundu.

“Acil teknik değişiklik” çağrısı

Red Electrica, sistemin istikrarsızlaşmasını önlemek için planlama, teknik kısıtlamalar, ikincil düzenleme ve voltaj kontrolüne ilişkin operasyonel prosedürlerde geçici değişiklik talep etti.

Bu değişikliklerin 30 gün boyunca uygulanması, gerekirse 15 gün daha uzatılması öngörülüyor. Düzenleyici kurum CNMC, konuyla ilgili 15 Ekim’e kadar kamuoyu danışma süreci başlattı.

AB’nin “72 saatlik hayatta kalma kiti” uyarısı yeniden gündemde

Nisan ayındaki büyük kesintinin ardından Avrupa Birliği, üye ülkelere olası krizlere karşı “72 saatlik hayatta kalma kiti” hazırlamalarını tavsiye etmişti.
Bu kitlerde içme suyu, bozulmayan gıda, ilk yardım malzemesi, el feneri, pille çalışan radyo, cep telefonu için harici pil gibi temel ihtiyaçların yer alması istenmişti.

Şimdi, yeni bir elektrik kesintisi riski ufukta belirirken uzmanlar, vatandaşların evlerinde acil durum kitleri bulundurmaları gerektiğini vurguluyor.

Acil durum malzemeleri arasında ayrıca nakit para, sıcak giysiler ve mum da öneriliyor.

Yenilenebilir enerji dönüşümünün zorlu dengesi

İspanya, enerji arzında yenilenebilir kaynakların payını hızla artırırken, şebeke istikrarını koruma konusunda yeni teknik zorluklarla karşı karşıya.
Güneş ve rüzgâr üretimindeki ani değişimlerin, elektrik akışında dalgalanmalara ve arz-talep dengesizliklerine yol açtığı değerlendiriliyor.

Uzmanlar, bu dalgalanmaların enerji geçiş sürecinde sistem yönetiminin karmaşıklığını artırdığına dikkat çekiyor ve Red Electrica’nın uyarısının, Avrupa genelinde de benzer kırılganlıkları hatırlattığını belirtiyor.