İspanya’daki demiryolu faciası Sánchez üzerindeki baskıyı artırıyor

• İspanya’da yolsuzluk ve cinsel taciz skandallarıyla sarsılan Sanchez yönetimindeki Sosyalist Parti, 18 Ocak’taki demiryolu faciası sonrası muhalefetin sert eleştirileriyle karşı karşıya.
• Aşırı sağcı Vox, kazayı hükümetin “suç teşkil eden beceriksizliği” olarak nitelendirirken, muhalefet kamu hizmetlerinin ihmal edildiğini savunuyor.
• Adamuz’daki facia ve ardından Katalonya’daki ölümcül kaza, altyapıdaki kırılganlıkları yeniden gündeme taşıdı.
• Analistler kısa vadede hükümetin düşmesini beklemiyor ancak krizin, Aragon ve Castilla y León’daki yaklaşan bölgesel seçimlerde Sosyalistlerin oylarını zayıflatabileceğini belirtiyor.

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, son bir yılda partisini sarsan bir dizi yolsuzluk ve cinsel taciz skandalı nedeniyle, sekiz yıllık iktidarı boyunca en zayıf dönemlerinden birini yaşıyor.

Muhalefet ise bu durumu fırsat bilerek 18 Ocak’ta yaşanan demiryolu faciasını, hükümetin hayati kamu hizmetlerini ihmal ettiğinin bir göstergesi olarak gündeme taşıdı.

“Hükümetin suç teşkil eden beceriksizliği”

Aşırı sağcı Vox Partisi de kazayı hükümetin “suç teşkil eden beceriksizliği” olarak nitelendirdi.

Siyasi analistler, demiryolu faciası üzerinden yaşanan tartışmaların Sánchez hükümeti için kısa vadede bir kırılma noktası yaratmasını beklemiyor.

Ancak bu konunun, şubat ayında ülkenin kuzeydoğusundaki Aragon’da ve mart ayında kuzeybatıdaki Castilla y León’da yapılacak bölgesel seçimlerde Sosyalistlerin şansını zayıflatabileceğine dikkat çekiyor.

Demiryolu güvenliği endişesi

Trenler, İspanya’nın lojistik ve ekonomik altyapısının temel unsurlarından biri konumunda. Ülkenin yüksek hızlı tren ağı, Çin’den sonra dünyanın en büyük ikinci ağı olma özelliğini taşıyor.

Bu ağ, 2024 yılında yaklaşık 40 milyon yolcu taşıdı; bu rakam bir önceki yıla kıyasla yüzde 22’lik artış anlamına geliyor. Genel olarak İspanya demiryolu ağı, 2024’te toplam 549 milyon yolcuya hizmet verdi.

Adamuz kasabası yakınlarında yaşanan bu ayki kaza, 2013’ten bu yana ülkedeki en ölümcül demiryolu faciası oldu. Düz bir hat üzerinde raydan çıkan yüksek hızlı tren, karşı yönden gelen bir trenle çarpıştı.

Soruşturmacılar, rayın eski bir bölümü ile yeni bir bölümünü birleştiren kaynak yerindeki çatlağı olası neden olarak inceliyor ancak soruşturma sürüyor.

“Hükümetin payı var”

En kritik nokta ise kazanın, demiryolu sistemindeki daha geniş çaplı kırılganlıklarla ilişkilendirilmesi. Bu durum, Sánchez hükümetinin de sorumluluk payı olduğu yönündeki eleştirileri güçlendiriyor.

Adamuz’daki kazadan sadece iki gün sonra, Katalonya’da Barselona yakınlarında bir duvarın hattın üzerine çökmesi sonucu bir bölgesel trenin stajyer makinisti hayatını kaybetti.

Bu olayın ardından, makinistlerin işe dönmeden önce güvenlik garantileri talep etmesi ve teknik arızaların devam etmesi nedeniyle kuzeydoğu bölgesinde günler süren ulaşım kaosu yaşandı.

Güvenlik önlemleri kapsamında, Madrid–Barselona hattı da dahil olmak üzere ülke genelindeki birçok yüksek hızlı hatta geçici hız düşürme kararları alındı.

El País gazetesi, “Zorluk sadece güvenilir bir altyapı sağlamak değil, aynı zamanda İspanyolların demiryolu sistemine olan güvenini yeniden tesis etmek” değerlendirmesinde bulundu.

Siyasi etkiler

Sánchez’in müttefiklerinin çok sayıda skandalla karşı karşıya kalması, parlamentoda artık istikrarlı bir çoğunluğa sahip olmayan koalisyonun çökebileceğine dair spekülasyonları da artırdı.

Kasım ayında, Başsavcı Álvaro García Ortiz, önde gelen bir sağcı siyasetçinin erkek arkadaşını ilgilendiren bir dava dosyasına ait gizli bilgileri sızdırdığı gerekçesiyle suçlu bulunarak görevden alındı.

Sánchez’in mevcut ve eski birçok müttefiki hakkında yolsuzluk soruşturmaları sürerken, bazı üst düzey Sosyalist isimler de cinsel uygunsuzluk iddialarının hedefi oldu.