İsrail ekonomisi savunma harcamalarının baskısı altında

• 10 yıllık savunma planının maliyeti yaklaşık 95 milyar dolar.
• Toplam askeri harcama senaryoları 216 milyar dolara kadar çıkıyor.
• Borç/GSYH oranının 2035’e kadar yüzde 83’e ulaşması bekleniyor.
• Uzayan saldırıların ekonomik ve sosyal maliyetleri artıyor.

Yedioth Ahronoth’un haberine göre, Başbakan Binyamin Netanyahu hükümeti, Ekim 2023 sonrası artan savunma harcamalarını kontrol etmekte zorlanıyor.

Orduyu yeniden yapılandırmayı hedefleyen ve 10 yılı kapsayan savunma planının yaklaşık 95 milyar dolarlık bir maliyet oluşturduğu ifade edildi.

Ancak güvenlik politikalarına bağlı olarak bu maliyetin çok daha yüksek seviyelere çıkabileceği belirtiliyor.

Genişleyen askeri doktrin maliyetleri artırıyor

Haberde, Netanyahu’nun “2025–2026 Doktrin ve Politika Kılavuzları” başlıklı gizli belgesinin, yeni dönemin askeri stratejisini ortaya koyduğu aktarıldı.

Söz konusu belgede, ordunun çok cepheli senaryolara hazırlanması için kapsamlı bir silahlanma süreci öngörülüyor.

Savunma yetkililerine göre bu yaklaşım, askeri harcamaların kontrolsüz biçimde artmasına yol açabilecek bir çerçeve oluşturuyor.

Maliyet 216 milyar dolara kadar çıkabilir

Yetkililer, Netanyahu’nun hedeflediği geniş kapsamlı askeri planın toplam maliyetinin yaklaşık 800 milyar şekele (216 milyar dolar) ulaşabileceğini belirtti.

Yapılan müzakereler sonucunda ise Maliye ve Savunma bakanlıkları arasında 10 yıl için yaklaşık 350 milyar şekellik (94,5 milyar dolar) bir uzlaşmaya varıldı.

Bu bütçenin içinde yeni hava filolarının alımı gibi büyük ölçekli projeler de yer alıyor.

Borç riski ve mali istikrar endişesi

İsrail Merkez Bankası Başkanı Amir Yaron, ülkenin hızla artan bir borç patikasına girdiği uyarısında bulundu.

Yaron’a göre bu durum, uluslararası yatırımcıların gözünde İsrail’in “borç batağına sürüklendiği” algısını güçlendiriyor.

Mevcut projeksiyonlara göre, savunma harcamalarındaki artışın sürmesi halinde borç/GSYH oranının 2035 yılına kadar yüzde 83’e ulaşması bekleniyor.

Uzayan çatışmalar ekonomiyi zorluyor

Ekonomik tahminlerin, çatışmaların kısa sürede sona ereceği varsayımına dayandığı ancak bu senaryonun giderek daha az olası görüldüğü ifade ediliyor.

Saldırıların uzaması halinde yalnızca kamu maliyesinin değil, toplumun genel yaşam standartlarının da olumsuz etkileneceği değerlendiriliyor.

Sosyal ve ekonomik etkiler derinleşiyor

Haberde, artan savunma harcamalarının yedek askerlik maliyetlerinden kamu hizmetlerine kadar geniş bir alanda baskı oluşturduğu vurgulandı.

Bu durumun, hem ekonomik büyüme üzerinde sınırlayıcı etki yaratabileceği hem de uzun vadede mali istikrarı zayıflatabileceği ifade ediliyor.