İsrail esir takası müzakerelerinde kilit isimlerin serbest kalmasını engelliyor

• İsrail, beklenen esir takası anlaşması için Filistinli grupların sunduğu listeyi onaylamayı geciktiriyor.
• Çatışmanın ardından arabulucuların yoğun çabaları sonucunda Filistin tarafı, müebbet hapis cezası alan bazı esir isimlerini listeden çıkarmayı kabul etti.
• Anlaşmanın ilk aşaması, İsrail'in 250 müebbet mahkumu ve 1700 Gazzeli tutukluyu serbest bırakmasını öngörüyor.
• Direniş grupları, müzakerelere rağmen İsrail'in çok sayıda önemli ismi serbest bırakmayı engellediğini vurguladı.

Esir takası müzakerelerine yakın bir kaynak, Al Jazeera’ye yaptığı açıklamada, İsrail işgal güçlerinin önümüzdeki iki gün içinde gerçekleşmesi beklenen esir takası anlaşması kapsamında serbest bırakılacak mahkumların listesini onaylamakta kasıtlı olarak ağırdan aldığını belirtti. Kaynak, İsrail'in Filistinli grupların sunduğu listeye itiraz ettiğini aktardı.

Arabulucuların direniş grupları ve İsrail arasında yürüttüğü yoğun müzakereler sonrasında, İsrail'in çok sınırlı sayıdaki ismi onayladığı kaydedildi. Kaynak, İsrail'in müzakere heyetine, Filistin tarafının listeden seçim yapmasını amaçlayan alternatif bir liste sunduğunu ancak Filistinli grupların bu listeyi reddederek yeni bir liste hazırladığını belirtti.

Arabulucuların yoğun çabası ve İsrail'in son listeyi reddetmesine rağmen, Filistinli müzakere heyeti, anlaşmanın resmi olarak açıklanacak şekliyle, müebbet hapis cezası alan bazı Filistinli esirlerin listeden çıkarılmasını kabul etti.

Direniş gruplarından ortak açıklama

Hamas, İslami Cihad ve Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) ortak bir basın açıklamasında bulundu. Açıklamada, tüm kadın esirlerin, mahkumların ve tutuklu ulusal hareket liderlerinin serbest bırakılması için büyük çaba sarf ettikleri ancak İsrail'in, her zamanki gibi bu isimlerin büyük bir kısmının serbest bırakılmasını engellediği belirtildi.

Buna rağmen, Filistin halkına yönelik soykırım savaşının durdurulmasını garanti altına almak için anlaşmayı uygulamaya devam etmeyi tercih ettikleri vurgulandı.

Gruplar, Filistin halkına ve esir ailelerine, esirlerin tamamının serbest bırakılması davasının ulusal önceliklerinin başında kalacağı ve onlardan asla vazgeçmeyecekleri sözünü verdi.

Esir sayıları ve sınıflandırmalar

Trump'ın planına dayanan anlaşmanın ilk aşaması, İsrail'in müebbet hapis cezası almış 250 Filistinli mahkumu ve Gazze Şeridi'nden tutuklanan 1700 kişiyi serbest bırakmasını öngörüyor. Filistinli müzakere heyeti, müzakerelerin başlangıcında, müebbet hapis cezası alan esirlerin kıdem sırasına göre serbest bırakılmasını talep etmişti.

Esirler ve Serbest Bırakılanlar Heyeti'ne göre, İsrail hapishanelerindeki toplam Filistinli esir sayısı 11 bin 100'den fazla. Bu sayının büyük çoğunluğunu idari tutuklular (suçlama olmaksızın) oluşturuyor.

Ekim 2023'ten bu yana gözaltına alınan Gazzelilerin sayısı ise 4 bini aşmış durumda. Genel olarak hüküm giymiş esir sayısı 1460'tan fazla olup, aralarında müebbet hapis cezası alan 303 kişi ve haklarında müebbet hapis cezası verilmesi beklenen 40 kişi bulunuyor.

Hapishanelerde 53 kadın esir tutuluyor ve 400'den fazla çocuk, Ofer ve Megiddo hapishanelerinde tutuluyor. Hüküm giymemiş tutuklu sayısı 3380 civarındadır. İdari tutukluların sayısı ise 3544'e ulaşarak esir kategorileri arasında en yüksek oranı oluşturuyor.

İsrail, 2673 tutukluyu "yasa dışı savaşçı" olarak sınıflandırıyor (bu sayıya İsrail ordusu kamplarında tutulan tüm Gazzeliler dahil değil). En yüksek cezayı, sırasıyla 67 müebbet ve 54 müebbet hapis cezasıyla Kassam Tugayları liderleri Abdullah el-Barguti ve İbrahim Hamid çekiyor.