İsrail'de bir cezaevi - Al Jazeera
- Filistinli kuruluşlar, İsrail hapishanelerinin "işkence, aç bırakma ve insanlık dışı uygulama merkezlerine" dönüştüğünü vurguladı.
- Açıklamada, çocuklar, kadınlar, yaşlılar ve hastalar dahil tüm Filistinli tutukluların sistematik ihlallere maruz kaldığı savunuldu.
- BM raporlarında da işkence ve kötü muamele iddialarına ilişkin ciddi bulguların yer aldığı hatırlatıldı.
- Ben-Gvir'in göreve gelmesinden sonra Filistinli tutuklulara yönelik ihlallerin belirgin şekilde arttığı dile getirildi.
Filistin Kurtuluş Örgütü'ne (FKÖ) bağlı Esir İşleri Heyeti, Filistin Esirler Cemiyeti ve Esirler İçin Dayanışma ve İnsan Hakları Kurumu (Damir), 26 Haziran Dünya İşkence Mağdurlarına Destek Günü dolayısıyla ortak açıklama yayımladı.
Açıklamada, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarının başladığı Ekim 2023'ten bu yana hapishane ve gözaltı merkezlerinde sistematik hak ihlallerinin arttığı ileri sürüldü. Aç bırakma, aşağılayıcı uygulamalar ile fiziksel ve psikolojik şiddetin yaygınlaştığı ifade edilen açıklamada, söz konusu uygulamaların çocuklar, kadınlar, yaşlılar, hastalar ve yaralılar dahil tüm Filistinli tutukluları kapsadığı belirtildi.
Filistinli kuruluşlar, yaşananların kapsamı ve niteliği itibarıyla "geleneksel işkence tanımının ötesine geçtiğini" ve cezaevlerinde kurumsal bir yapıya dönüştüğünü dile getirdi.
Tutuklama anından itibaren kötü muamele
Ortak açıklamada, yüzlerce tanıklık ve belgenin işkencenin münferit olaylardan ibaret olmadığını, İsrail ordusu, cezaevi yönetimi ve sorgu birimleri dahil farklı seviyelerde uygulanan organize bir politika olduğunu gösterdiği öne sürüldü.
Tutuklama anından itibaren fiziksel saldırı, tehdit, zorla kaybetme, acı verici şekilde kelepçeleme ve kötü muamelenin uygulandığı vurgulanan açıklamada, hapishanelerde ise uykusuz bırakma, aç ve susuz bırakma, tıbbi müdahalenin engellenmesi, elektrik verme, yakma, zorlayıcı pozisyonlarda tutma ve aşağılayıcı uygulamaların kullanıldığı belirtildi.
Gazze Şeridi'nden getirilen bazı tutukluların ifadelerine de yer verilen açıklamada, kimi gözaltı merkezlerinde tedavinin engellendiği, ağır fiziksel saldırılar ile cinsel şiddet iddialarının bulunduğu kaydedildi.
BM raporlarına atıf yapıldı
Filistinli kuruluşlar, Birleşmiş Milletler mekanizmalarının 2025 ve 2026 yıllarında yayımladığı raporlarda da Filistinli tutuklulara yönelik ağır ihlal ve işkence iddialarına dikkat çekildiğini belirtti.
Açıklamada, BM İşkenceye Karşı Komite, işgal altındaki Filistin topraklarına ilişkin insan hakları özel raportörü ve BM Bağımsız Soruşturma Komisyonu'nun işkence ve kötü muameleye ilişkin ciddi bulgular ortaya koyduğu ifade edildi.
İsrail'in uluslararası gözlem mekanizmalarının cezaevlerine erişimini engellediği ve bunun ihlallerin gizlenmesine, hesap verebilirliğin zayıflamasına neden olduğu iddia edilen açıklamada, uluslararası topluma İsrailli yetkililerin yargılanması, sorumluların hesap vermesi ve bağımsız heyetlerin cezaevlerine erişiminin sağlanması çağrısı yapıldı.
Ayrıca Filistinli esirlerin korunması ile mağdurların adalet ve tazminata erişimi için uluslararası mekanizmaların acilen devreye sokulması talep edildi.
Ben-Gvir dönemine dikkat çekildi
Açıklamada ayrıca, İsrail'de aşırı sağcı Yahudi Gücü Partisi lideri Itamar Ben-Gvir'in Ocak 2023'te Ulusal Güvenlik Bakanı olarak göreve başlamasının ardından Filistinli tutuklulara yönelik ihlallerin belirgin biçimde arttığı vurgulandı.
Filistinli kuruluşlar ve insan hakları örgütlerinin raporlarına atıf yapılan açıklamada, gardiyanların yasa dışı güç kullandığı gerekçesiyle yapılan şikayetlerin önceki yıllara kıyasla iki katından fazla arttığı, tutukluların cezaevi koşullarının ağırlaştığı ve farklı yöntemlerle işkenceye maruz bırakıldığı ifade edildi.
İsrail basınında yer alan haberlere de işaret edilen açıklamada, Filistinli esirlere yönelik şiddet, aç bırakma ve tıbbi ihmal gibi uygulamaların yalnızca Ben-Gvir'in politikalarıyla sınırlı olmadığı, hapishane yöneticileri ve diğer kamu görevlilerinin de bu sistemin sürdürülmesinde rol oynadığı dile getirildi.
