Kamerun’da 42 yıldır iktidarda olan 92 yaşındaki Devlet Başkanı Biya yeniden aday

• Biya, 42 yıldır ülkeyi yönetiyor ve geçtiğimiz günlerde sekizinci dönem için yeniden aday olacağını duyurdu.
• Duyurunun ardından Kamerun’da medya ve sosyal medyada Biya’ya karşı yoğun bir kamuoyu tepkisi oluştu.
• Ünlü insan hakları avukatı Alice Nkom, “Artık ne zihni ne de bedeni çalışıyor” diyerek Biya’ya görevi bırakması çağrısı yaptı.
• Kamerun’da muhalifler seçimlerde hile yapıldığını öne sürüyor. Biya’nın eski müttefikleri de artık karşı cephede.

Kamerun, 1960’ların başında Fransa ve İngiltere’den bağımsızlığını kazandığından bu yana yalnızca iki devlet başkanı gördü. Bunlardan biri olan ve 1982’den bu yana ülkeyi yöneten Paul Biya, 12 Ekim’de yapılacak başkanlık seçimlerinde yeniden aday olacağını duyurdu.

92 yaşındaki Biya’nın bu kararı, ülkede şimdiye dek görülmemiş bir kamuoyu tepkisine neden oldu.

"Cenazemle ilgileniyorlar ama 20 yıl sonra görüşürüz"

2004 yılında, yurt dışı seyahatinden dönerken hakkında çıkan “öldü” söylentilerine yanıt olarak gazetecilere “Cenazemle ilgileniyorlar ama onları 20 yıl sonra görürüm” diyen Biya, o açıklamanın üzerinden 21 yıl geçmesine rağmen hâlâ iktidarda.

Bugün dünyanın görevdeki en yaşlı lideri olan Biya, yeniden seçilirse görev süresi neredeyse 100 yaşına kadar uzanacak.

Muhalefet ve halk tepkili: "Mahvolduk!"

Biya’nın yeniden adaylığı, basında ve sosyal medyada büyük bir tepkiyle karşılandı. Le Messager gazetesi, Biya’nın fotoğrafıyla birlikte tek cümlelik bir manşet attı: “Mahvolduk!”

92 yaşındaki lider, kamuoyunun önüne nadiren çıkıyor. Bu da Kamerun’da sıkça sorulan “Ülkeyi gerçekten kim yönetiyor?” sorusunu daha da alevlendiriyor.

Ünlü insan hakları avukatı Alice Nkom, yayımladığı bir videoda Biya’ya doğrudan hitap ederek, “Bacaklar artık taşımıyor, zihin de çalışmıyor” dedi ve görevi bırakma çağrısı yaptı.

Anayasa değişikliği ve seçim tartışmaları

Paul Biya, 1982 yılında selefi Ahmadou Ahidjo’dan devraldığı iktidarı bugüne kadar elinde tuttu. 2008’de anayasa değişikliğiyle devlet başkanlığı için öngörülen iki dönem sınırını kaldırdı.

Bu değişiklik, 2011 ve 2018 seçimlerinde yeniden aday olup kazanmasının yolunu açtı. Ancak muhalefet bu seçimlerde yaygın usulsüzlük ve baskı yapıldığını savundu. Hükümet ise suçlamaları reddetti.

Siyaset analistlerine göre Biya, eski yöntemlerle bir kez daha seçimi kazanabilir. Ancak bu kez toplumsal tepkinin boyutu çok daha geniş.

Kamerun’da yıllardır su, elektrik, ulaşım ve temel hizmetlere erişimde ciddi sıkıntılar yaşanıyor. Ülkede, kuzeyde Nijerya merkezli militan tehditleri ve İngilizce konuşan ayrılıkçılarla süregelen çatışmalar sürerken, ekonominin temel dayanakları olan kakao ve petrol ihracatı da halkın refahını artırmakta yetersiz kalıyor.

Nkafu Policy Institute araştırmacısı Pippie Hugues Marcelline, “Sorunlar yeni değil, ama etkileri her geçen yıl daha da derinleşiyor” diyor.

Güçlü figürler karşı cephede

Biya’nın uzun süredir birlikte çalıştığı iki önemli siyasi figür, bu seçimde kendi adaylıklarını ilan etti. Bu adımlar, mevcut iktidarın içinde bile çözülmeler yaşandığını gösteriyor.

Teknoloji girişimcisi Rebecca Enonchong, Reuters’a yaptığı açıklamada, “Kamerun halkı artık bir Biya dönemi daha istemiyor” dedi. Ancak bazı uzmanlar, iktidar partisinin devlet kaynakları ve eski usul seçim taktikleriyle bir kez daha kazanabileceğini düşünüyor.

Biya’nın sağlık durumu bir süredir kamuoyunun temel tartışma başlıklarından biri. 2023’te hükümet, Biya’nın sağlık durumunun medyada tartışılmasını yasakladı. Ancak Kamerun medyası bu yasağı büyük ölçüde görmezden geldi.