Kanada'nın F-35 tedariki sıkıntıya girdi

ABD'nin ticaret dengesizlikleri, yasadışı göç ve uyuşturucu kaçakçılığını gerekçe göstererek Kanada ve Meksika'dan ithal edilen mallara %25 gümrük vergisi getirmesiyle birlikte Kanada da kendi gümrük vergileriyle misilleme yaparak gerilimi daha da tırmandırdı.

Kanada'nın misillemesi

Kanada Başbakanı Justin Trudeau, Kanada'nın bu çatışmayı istemediğini ancak geri adım da atmayacağını vurguladı. Bu arada ABD Başkanı Donald Trump, misillemeye karşılık olarak daha fazla gümrük vergisi artışı uyarısında bulundu. Şu anda tüketim mallarına odaklanılsa da, tarifelerin savunma sanayilerini de kapsayacak şekilde genişletilmesi, Kanada-ABD askeri tedarik zincirinin yüksek entegrasyonunu sekteye uğratabilir.

F-35 Programı Risk Altında mı?

Kanada Ocak 2023'te 88 adet F-35A için 19 milyar dolarlık bir anlaşma imzaladı ve teslimatların 2026'da başlaması planlanıyor. Kanada programa hem finansal hem de endüstriyel olarak büyük yatırım yapmış olsa da, ticari gerilimler İsveç'in Gripen E'si gibi alternatifler üzerindeki tartışmaları yeniden alevlendirebilir. Bununla birlikte, Kanada'nın F-35 üretimine 100'den fazla yerli şirketin bileşen tedarik etmesiyle derin sanayi katılımı, herhangi bir çıkış stratejisini zorlaştırmaktadır.

Daha Geniş Stratejik Kaygılar

F-35'in ötesinde, Kanada'nın P-8 Poseidon uçakları ve diğer savunma programları tedariki de etkilenebilir. Ticaret savaşı şiddetlenirse, Kanada ABD'ye kritik maden ve enerji ihracatını kısıtlayabilir ve savunma işbirliğini daha da zora sokabilir.

Sonuç olarak, Kanada'nın CF-18 filosunun acilen yenilenmesi gerekirken, ticari gerilimler belirsizlik yaratmaktadır. F-35 programından çıkmak tedarik zaman çizelgelerini aksatırken, programa katılmaya devam etmek ekonomik bir çatışma içinde olan bir tedarikçiye güvenme riskini doğuracaktır. Siyasi baskı arttıkça Kanada'nın savaş filosunun geleceği de belirsizliğini koruyor.