ALS hastalığının ilk belirtileri nelerdir
- ALS, motor sinir hücrelerini etkileyen ilerleyici bir hastalık.
- Kas güçsüzlüğü, yutma zorluğu ve seyirmeler ilk belirtiler arasında yer alıyor.
- Uzmanlar erken tanı ve multidisipliner takibin önemine dikkat çekiyor.
Kas güçsüzlüğü, yutma zorluğu ve hareket kaybına yol açabilen ALS, ilerleyici seyreden önemli nörolojik hastalıklar arasında yer alıyor. Medipol Sağlık Grubu’ndan Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Buse Çağla Arı, 21 Haziran Dünya ALS Farkındalık Günü kapsamında yaptığı açıklamada, hastalığın erken belirtilerinin fark edilmesinin ve multidisipliner bir yaklaşımla takip edilmesinin büyük önem taşıdığını vurguladı. Arı, erken tanı ve düzenli takibin hastaların yaşam kalitesine önemli katkı sağlayabileceğini belirtti.
Motor nöronları etkileyen ilerleyici bir hastalık
ALS’nin nadir görülen bir motor nöron hastalığı olduğunu belirten Doç. Dr. Arı, “ALS, omurilikte bulunan motor sinir hücrelerinin zamanla hasar görmesi sonucu ortaya çıkan ilerleyici bir hastalıktır. Bu hücrelerdeki dejenerasyon nedeniyle kaslara giden uyarılar azalır ve zamanla kas güçsüzlüğü gelişir. Hastalık; kol ve bacaklarda güç kaybı, hareketlerde yavaşlama, yoğun halsizlik, yutma güçlüğü ve kaslarda görülen istemsiz seyirmelerle kendini gösterebilir.” ifadelerini kullandı.
Genellikle 65 yaş üzerinde görülüyor
ALS’nin her yaşta görülebilmesine rağmen daha çok ileri yaşlarda ortaya çıktığını belirten Doç. Dr. Arı, “Hastalığı en sık 65 yaş ve üzerindeki bireylerde görüyoruz. Daha genç yaşlarda da görülebiliyor ancak bu durum daha nadirdir. ALS genellikle hafif belirtilerle başlar ve zaman içerisinde ilerleyerek hastanın günlük yaşam aktivitelerini etkileyen ciddi bir tabloya dönüşebilir.” dedi.
Bilinç kaybı oluşturmuyor
Hastalığın önemli özelliklerinden birinin bilişsel fonksiyonları çoğunlukla koruması olduğunu ifade eden Doç. Dr. Arı, “ALS’de hastalar hastalığın son dönemlerine kadar çevrelerinde olup bitenlerin farkındadır. Hastalık bilinç kaybına yol açmaz. Ancak bazı hastalarda frontotemporal demans ile birlikte görülebilen özel tablolar gelişebilir. Özellikle unutkanlık gibi belirtiler ortaya çıktığında bu açıdan da değerlendirme yapmak gerekir.” ifadelerini kullandı.
Tedavide multidisipliner yaklaşım gerekiyor
ALS’nin kesin tedavisinin henüz bulunmadığını belirten Doç. Dr. Arı, “Mevcut tedaviler hastalığın ilerleme hızını yavaşlatmaya ve yaşam kalitesini artırmaya yöneliktir. Bu nedenle ALS hastalarının takibinde nöroloji, fizik tedavi, dil ve konuşma terapisi ile beslenme desteğinin birlikte yürütülmesi büyük önem taşır. Özellikle yutma güçlüğü yaşayan hastalarda özel beslenme yöntemleri uygulanabiliyor. Kas güçsüzlüğü ve hareket kısıtlılığı olan hastalarda ise fizik tedavi desteği önemli bir yer tutuyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Erken belirtiler göz ardı edilmemeli
Kol ve bacaklarda güçsüzlük, kas seyirmeleri, yutma güçlüğü ve ilerleyici hareket kaybı gibi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Arı, “Bu şikâyetlerin giderek arttığını fark eden kişilerin mutlaka bir nöroloji uzmanına başvurması gerekiyor. ALS’nin günümüzde önleyici bir yöntemi bulunmuyor. Bu nedenle erken tanı, düzenli takip ve destekleyici tedaviler hastaların yaşam kalitesini korumada büyük önem taşıyor.” şeklinde konuştu.
