Kömür tüketimi tarihi zirveye ulaştı: 2024'te rekor kırıldı

• Küresel kömür kullanımı 2024’te rekor kırdı, elektrik üretiminde kömürün payı azalsa da toplam talep arttı.
• Sera gazı emisyonları hâlâ yükseliyor ve ülkeler kendi iklim hedeflerinin gerisinde.
• Yenilenebilir enerji kaynakları hızlı büyüyor; güneş enerjisi “tarihin en hızlı büyüyen enerji kaynağı” haline geldi, ancak emisyon kesintisi için hız iki katına çıkarılmalı.
• Orman kaybı sürüyor; 2024’te dünya genelinde 8 milyon hektar orman kalıcı olarak yok oldu.

Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI) raporuna göre, sera gazı emisyonları düşmek yerine artmaya devam ediyor. Araştırmacı Clea Schumer, “Doğru yönde adımlar atıyoruz ama çok yavaşız. Üst üste beşinci raporda kömürden çıkış hedefinin rayından çıktığını görüyoruz” dedi.

1,5 derece hedefinden uzaklaşılıyor

Paris Anlaşması’na göre küresel ısınmayı sanayi öncesi döneme göre 1,5°C ile sınırlamak için 2050’ye kadar net sıfır emisyona ulaşmak gerekiyor. Schumer, kömür kullanımı rekor kırmaya devam ederse bu hedefin imkânsız hâle geleceğini vurguladı.

Bazı ülkeler kömüre geri dönüyor

2021’de çoğu hükümet kömürden kademeli çıkış taahhüdü vermişti. Ancak Hindistan, 1 milyar ton kömür üretimini kutlarken, ABD Başkanı Trump da kömür ve diğer fosil yakıtlara desteğini sürdürüyor.

Yenilenebilir enerjide patlama var ama yeterli değil

Güneş enerjisi, rapora göre tarihin en hızlı büyüyen enerji kaynağı haline geldi. Ancak mevcut hız, gerekli emisyon kesintilerini sağlamak için iki katına çıkarılmalı. WRI araştırmacısı Sophie Boehm, “ABD’nin temiz enerjiye yönelik saldırıları süreci zorlaştırıyor, ancak geçiş küresel ölçekte geri döndürülemez bir noktaya ulaştı” dedi.

Orman kaybı sürüyor

Karbon yutakları olan orman, turbalık ve deniz ekosistemlerinin tahribatı da endişe verici. 2024’te dünya genelinde 8 milyon hektar orman kalıcı olarak kaybedildi.

Gözler COP30 zirvesinde

Gelecek ay Brezilya’da düzenlenecek COP30 BM İklim Zirvesi’nde, ülkelerin yeni ulusal emisyon planlarını sunması bekleniyor. Ancak mevcut planların iklim hedeflerini tutturmaya yetmeyeceği şimdiden kesinleşmiş durumda.