Kuzey ışıklarını besleyen gizli güç kaynağı keşfedildi
Bilim dünyasının on yıllardır peşinde olduğu "Kuzey Işıklarını ne güçlendiriyor?" sorusu, Hong Kong Üniversitesi (HKU) ve UCLA araştırmacılarının ortak çalışmasıyla yanıt buldu.
0:00
--:--
Son Güncelleme: 10.02.2026 - 09:17
- Uluslararası ekip, Alfvén dalgaları adı verilen manyetik salınımların, parçacıkları hızlandıran elektrik alanlarını sürekli olarak beslediğini kanıtladı.
- NASA'nın Van Allen Probes ve THEMIS gibi gelişmiş uydu görevlerinden elde edilen veriler, bu dalgaların enerji transferindeki kilit rolünü belgeledi.
- Keşfedilen bu hızlandırıcı mekanizma, sadece Dünya için değil, Jüpiter ve Satürn gibi dev gezegenlerdeki ışık şölenlerini anlamak için de evrensel bir model sunuyor.
- Araştırma sonuçları, güneş fırtınalarının uydular ve iletişim sistemleri üzerindeki etkilerini daha isabetli tahmin etmeye yardımcı olacak.
Alfvén dalgaları uzayda doğal bir hızlandırıcı görevi görüyor
Kuzey ve güney ışıkları (auroralar), Güneş'ten gelen yüklü parçacıkların Dünya'nın manyetik alanı ile çarpışması sonucu oluşsa da bu parçacıkların nasıl bu kadar yüksek hızlara ulaştığı büyük bir gizemdi.
Yeni analizler, manyetik alan çizgileri boyunca sörf yapan "Alfvén dalgalarının", elektronları atmosfere fırlatan enerji motoru olduğunu gösterdi.
Bu dalgalar, normal şartlarda sönümlenmesi beklenen elektrik alanlarına sürekli enerji pompalayarak kutup ışıklarını canlı tutuyor.
Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmaya göre bu süreç, bir sörfçünün dalgayı yakalayıp ivme kazanmasına benzer şekilde, parçacıkların sürekli enerji kazanmasını sağlıyor.
Jüpiter ve Satürn'deki ışık şölenleri için yeni model
Hong Kong Üniversitesi'nden Profesör Zhonghua Yao liderliğindeki ekip, bu keşfin sadece Dünya ile sınırlı kalmadığını vurguluyor. HKU'nun dev gezegenlerin manyetik yapıları konusundaki uzmanlığı, Dünya yakınındaki yüksek çözünürlüklü verilerle birleşince yer bilimleri ile gezegen keşfi arasındaki boşluk dolmuş oldu.
Profesör Yao, keşfin önemini şu sözlerle aktarıyor: "Bu keşif, yalnızca Dünya'nın kutup ışıklarının fiziğine kesin bir cevap sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda güneş sistemimizdeki ve ötesindeki diğer gezegenlere de uygulanabilecek evrensel bir model sunuyor. HKU'daki ekibimiz uzun zamandır dev gezegenlerin kutup ışığı süreçlerine odaklanmıştır. Bu bilgiyi Dünya yakınlarında bulunan yüksek çözünürlüklü verilere uygulayarak, yer bilimleri ile gezegen keşfi arasındaki boşluğu doldurduk."
Disiplinlerarası iş birliği on yıllık gizemi aydınlattı
Araştırmanın başarısında UCLA ve HKU ekiplerinin farklı alanlardaki derin uzmanlıkları büyük rol oynadı. Dr. Sheng Tian liderliğindeki UCLA ekibi Dünya'nın aurora fiziğine odaklanırken, Profesör Yao ve ekibi ise Jüpiter gibi dev gezegenlerin manyetosferleri üzerindeki bilgilerini paylaştı.
Uydulardan gelen verilerin laboratuvar simülasyonlarıyla eşleştirilmesi, Alfvén dalgalarının ivme bölgesine nasıl kesintisiz enerji aktardığını net bir şekilde ortaya koydu. Bilim insanları, bu yeni modelin gelecekteki uzay hava durumu tahminlerini ve diğer yıldız sistemlerindeki gezegen gözlemlerini çok daha hassas hale getireceğini öngörüyor.
Kaynak:
Universe Todayetiketler
İLGİLİ HABERLER
Ay’a çarpması beklenen asteroid bilim dünyasında endişe ve heyecan yarattı
Uzayda gizemli sinyal: 44 dakikada bir tekrarlıyor
NASA Mars’ta "Yaşam Ürünü" organik moleküller buldu
Almanya, ABD’ye bağımlılığı azaltmak için uydu tabanlı füze tespit sistemi kurmayı planlıyor
NASA evrenin görünmez iskeletini James Webb ile haritaladı
Mars’ta su bulma yarışı: Kızıl Gezegen'in gizli hazinesi
DİĞER HABERLER
Uzayda gizemli sinyal: 44 dakikada bir tekrarlıyor
NASA evrenin görünmez iskeletini James Webb ile haritaladı
Mars’ta su bulma yarışı: Kızıl Gezegen'in gizli hazinesi
Uzay kirliliğinde kritik seviye: Çarpışma riski büyüyor
Uzay çöplerine yeraltından çözüm: Deprem cihazlarıyla takip edilebilecek
Şiddetli Güneş fırtınası, Dünya çapında nefes kesen kuzey ışıklarına neden oldu
Mars’ın geçmişinde Arktik Okyanusu kadar su olduğu ortaya çıktı
Uzay çöpü çarpan Çin mekiği Dünya’ya "insansız" döndü
Mars’ta yaşamı imkansız kılan zehrin kaynağı çözüldü
İnsanlı Ay görevi başlıyor: Artemis 2 için geri sayım başladı


