LÜbnan’da Zambo coşkusu: 100 yıllık karnaval geleneği

Hristiyan dünyası için en önemli ibadet dönemlerinden biri olan "Büyük Perhiz" başlamadan hemen önce düzenlenen Zambo, inançlıların 40 günlük sessizlik ve perhiz dönemine yüksek bir enerjiyle girmesini sağlıyor.

Bu festival, tıpkı Brezilya'daki Rio Karnavalı veya Venedik Karnavalı gibi, oruç öncesi "eğlenme ve arınma" mantığına dayanıyor.

Zambo Festivali'ni Lübnan'daki diğer dini törenlerden ayıran en büyük özellik, kullanılan temalar.

Katılımcılar; başlarına tüyden taçlar takıyor, vücutlarını siyah kömür veya gümüş boyalarla kaplıyor ve hasır etekler giyiyor. Bu görsel şölen, Trablusşam limanının dünyaya açık kozmopolit yapısını yansıtıyor.

Festivalin kesin başlangıcı hakkında çeşitli rivayetler bulunuyor.

En yaygın olanı, Brezilya ve Senegal gibi ülkelere göç eden Lübnanlıların, buralardaki karnaval kültürünü 1930'lu yıllarda Trablusşam'ın Mina bölgesine taşıdığı yönünde.

Bugün bu gelenek, şehrin "liman hafızası" olarak kabul ediliyor.

Mina bölgesindeki dar sokaklarda başlayan yürüyüşte, geleneksel davullar ve ziller eşliğinde şarkılar söyleniyor.

Katılımcılar, "Zambo! Zambo!" nidalarıyla dans ederek mahalle sakinlerini selamlıyor. Festivalin enerjisi, izleyen yerli ve yabancı turistleri de kısa sürede içine alıyor.

Festivalin en ikonik ve final niteliğindeki anı, katılımcıların hep birlikte Akdeniz’in sularına atlamasıdır.

Şubat ayının soğuk sularına atlayan "Zambolar", bu ritüelin hem üzerlerindeki boyalardan hem de günahlarından arınmayı simgelediğine inanıyor.

Denizden çıkan katılımcılar, temizlenmiş bir şekilde Büyük Perhiz orucuna başlıyor.

Trablusşam, Lübnan'ın Sünni Müslüman nüfusunun en yoğun olduğu şehirlerden biri olmasına rağmen, Mina (Liman) bölgesindeki bu Hristiyan geleneği tüm şehir halkı tarafından benimsenmiş durumda.

Zambo günü, din farkı gözetmeksizin herkesin sokaklarda birleştiği bir kültürel şölen olarak yaşanıyor.

Lübnan'ın geçirdiği iç savaşlar, ekonomik krizler ve zorlu dönemlere rağmen Zambo Festivali neredeyse hiç aksamadan günümüze ulaştı.

Şehir sakinleri, bu festivalin Trablusşam'ın "yaşama sevincini" ve "dayanıklılığını" temsil ettiğini belirtiyor.

Son yıllarda Lübnan'ın içinde bulunduğu ekonomik zorluklara rağmen, halk kendi imkanlarıyla hazırladığı kostümler ve boyalarla festivali sürdürmeye devam ediyor.

Zambo, halk için bir nebze de olsa günlük dertlerden uzaklaşma ve toplumsal dayanışma alanı yaratıyor.

Lübnan Turizm Bakanlığı’nın da desteklediği etkinlik, son yıllarda uluslararası fotoğrafçıların ve gezginlerin rotasına girmeyi başardı.

Trablusşam'ın tarihi dokusu ile Zambo'nun egzotik renklerinin birleşmesi, bölgeyi Ortadoğu'nun en özgün kültür destinasyonlarından biri haline getiriyor.