Macaristan'da kritik genel seçim süreci başladı

• Parlamento seçimleri için kampanya dönemi resmen başladı, adaylar imza toplamaya geçti.
• Anketler çelişkili sonuçlar veriyor; Fidesz ile Tisza arasındaki fark şirketlere göre değişiyor.
• Seçim sistemi ve yurt dışı oyları dengeleri etkileyebilecek kritik unsurlar arasında.
• Kampanyada yapay zekâ ile üretilen içeriklerin artışı dikkat çekiyor.

Macaristan’da nisan ayında yapılacak parlamento seçimleri öncesi kampanya dönemi hafta sonu itibarıyla resmen başladı. Artık seçim afişleri asılabiliyor, kampanya faaliyetleri serbestçe yürütülebiliyor ve adaylar yerel seçim ofislerinden imza formlarını alabiliyor.

Bireysel adayların oy pusulasında yer alabilmesi için en az 500 geçerli imza toplaması gerekiyor. Adayların en geç 6 Mart’a kadar kayıt yaptırması ve adaylık formlarını seçim ofislerine teslim etmesi şart. Bu durum, adaylara ve onları destekleyen partilere imza toplamak için iki haftalık bir süre tanıyor.

Anketler çelişkili tablo çiziyor

Kamuoyu yoklamaları, son 20 yılın en başa baş seçimine gidildiğini ortaya koyuyor. Hükümete yakın araştırma şirketleri genellikle iktidardaki Viktor Orban liderliğindeki Fidesz’in önde olduğunu gösteriyor.

Örneğin Nezopont Enstitüsü’nün yayımladığı ankete göre seçim bugün yapılsa Fidesz yüzde 46, Tisza Partisi ise yüzde 40 oy alıyor.

Bağımsız araştırma şirketleri ise farklı bir tablo sunuyor. 21 Araştırma Merkezi’nin anketine göre Tisza, toplam nüfus içinde Fidesz’in 7 puan, parti tercihi belirtenler arasında 10 puan ve kesin oy kullanacağını söyleyenler arasında 16 puan önünde.

Ayrıca Mi Hazank, Demokratik Koalisyon ve Macar İki Kuyruklu Köpek Partisi’nin de parlamentoya girme ihtimali bulunuyor.

Seçim sistemi belirleyici olabilir

Uzmanlara göre anket sonuçları temkinli değerlendirilmeli. Bunun nedeni yalnızca şirketler arasındaki farklar değil; aynı zamanda seçmen mobilizasyonunun ve katılım oranlarının belirsizliği.

Macaristan’daki seçim sistemi, sandıktan çıkan oyların parlamentodaki sandalye dağılımına dönüşümünde kritik rol oynuyor. Seçim çevrelerinin mevcut yapısının Fidesz’e liste sonuçlarında 2-3 puanlık avantaj sağlayabileceği ifade ediliyor.

Bu nedenle en uç senaryoda dahi Tisza Partisi ülke genelinde daha fazla oy alsa bile Fidesz daha fazla milletvekili çıkararak hükümeti kurabilir. Ayrıca kamuoyu yoklamaları yurt dışındaki seçmen oylarını kapsamıyor. Bu oyların mevcut iktidar partisinin sonucunu güçlendirmesi bekleniyor.

Orban ve Magyar sahada

Büyük partiler fiilen kampanyaya resmi süreden önce başlamıştı. Başbakan Viktor Orban mitinglerde ve sınırlı katılımlı etkinliklerde seçmenle buluşuyor. Fidesz’in girişimi olan Dijital Yurttaş Çevreleri tarafından düzenlenen etkinlikler “savaş karşıtı miting” olarak adlandırılıyor.

Tisza cephesinde ise Peter Magyar ön plana çıkıyor. Magyar, “Şimdi ya da asla” başlıklı 55 günlük ülke turuna başladı. Parti yönetimi ve 106 adayın oy birliğiyle aldığı kararla Magyar’ın Tisza’nın liste başı ve başbakan adayı olacağı açıklandı. Parti, Budapeşte’de kampanya lansmanı düzenlemeye hazırlanıyor.

Kampanyada yapay zekâ etkisi

Bu seçim döneminin en dikkat çekici unsurlarından biri yapay zekâ ile üretilen içeriklerin artışı oldu. Hükümete yakın sosyal medya hesaplarında ve çevrim içi reklamlarda çok sayıda yapay zekâ destekli video yayımlandı.

Bu videolarda genellikle Peter Magyar ana karakter olarak yer alıyor ve hükümet yetkililerinin kendisi hakkında öne sürdüğü iddiaları doğruluyormuş gibi gösteriliyor. Benzer yöntemler bazı sokak afişlerinde de kullanılıyor.

Bilgisayar üretimi videolar zaman zaman Orban’ın sosyal medya hesaplarında ve Fidesz’in resmi platformlarında da paylaşılıyor. Son olarak Fidesz’in Facebook sayfasında yayımlanan ve savaş teması üzerinden seçmenlere mesaj veren bir video kamuoyunda tartışma yarattı. Kampanyanın ilerleyen günlerinde dijital içeriklerin ve dezenformasyon iddialarının daha da yoğunlaşması bekleniyor.