NASA Ay'a nükleer reaktör kurmayı planlıyor

• NASA ve Enerji Bakanlığı Ay için nükleer fisyon reaktörü planını yeniden teyit etti.
• Reaktörün 2030’a kadar geliştirilmesi ve Dünya’da test edilmesi amaçlanıyor.
• Hedef, Ay görevlerine yıllarca kesintisiz enerji sağlamak.
• Ay’ın vakum ortamı, tozu ve radyasyon riski en büyük teknik engeller arasında.

NASA tarafından yapılan açıklamaya göre, uzay ajansı ile ABD Enerji Bakanlığı, Ay yüzeyine kurulabilecek bir nükleer fisyon reaktörü geliştirme konusundaki iş birliğini sürdürme kararı aldı.

Projenin temel amacı, gelecekteki Ay görevlerinde Dünya’dan sürekli yakıt ve enerji ikmali ihtiyacını ortadan kaldırmak.

NASA Yöneticisi Jared Isaacman, anlaşmanın iki kurum arasında daha yakın bir koordinasyon sağlayacağını belirterek, “Bu iş birliği, uzay keşiflerinde yeni bir altın çağı başlatmak için gerekli kabiliyetleri sunacak” ifadelerini kullandı.

Kesintisiz enerji hedefi

Planlanan reaktör, Ay yüzeyinde kurulacak üsler, bilimsel ekipmanlar ve uzun süreli insanlı görevler için yıllarca kesintisiz enerji sağlamayı amaçlıyor. Mevcut hedefler, en az 40 kilovatlık sürekli güç üretebilen bir sistem geliştirilmesi yönünde.

Bu kapasitenin, yaklaşık 30 hanenin 10 yıl boyunca kesintisiz enerji ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde olduğu belirtiliyor. Böyle bir reaktör, özellikle Ay’ın uzun süren gecelerinde güneş enerjisinin yetersiz kaldığı dönemlerde kritik rol oynayacak.

Ay yüzeyine nükleer reaktör kurma fikri, Dünya’daki reaktörlere kıyasla çok daha karmaşık mühendislik sorunlarını beraberinde getiriyor.

Projenin önündeki sorunlar

Dünya’daki nükleer santraller, fazla ısıyı su ve atmosfer aracılığıyla dağıtıyor. Ancak Ay, neredeyse tamamen vakumdan oluşan bir ortam olduğu için bu yöntemler geçerli değil. Bu nedenle mühendisler, ısının katı hal iletimi veya sıvı metal soğutucular aracılığıyla uzaklaştırılabileceği alternatif sistemler üzerinde çalışıyor.

Ay yüzeyi, güneş radyasyonu nedeniyle elektrostatik olarak yüklenmiş, son derece ince ve aşındırıcı bir toz tabakasıyla kaplı. Bu tozun mekanik sistemlere yapışarak ekipmanları bozma riski bulunuyor.

Reaktör tasarımlarında bu toza karşı özel yalıtım ve koruma çözümleri geliştirilmesi gerekiyor.

Radyasyon güvenliği tartışma konusu

Reaktörün yakınında çalışacak astronotların korunması da bir diğer kritik başlık. Radyasyon kalkanlarının hem yeterince güçlü hem de Ay koşullarına dayanıklı olması şart. Bu durum, reaktörün konumlandırılması ve etrafındaki yapıların tasarımını doğrudan etkiliyor.

Uzun vadeli bir hedef

NASA ve Enerji Bakanlığı, ilk tasarım aşamasının tamamlandığını belirtse de, bu tasarımların uçuşa hazır ve Ay’da kurulabilir sistemlere dönüştürülmesinin zaman alacağı öngörülüyor. Finansman, düzenleyici süreçler ve teknik zorluklar nedeniyle ilerlemenin kademeli olacağı ifade ediliyor.

Ay yüzeyinde çalışacak bir fisyon reaktörü, uzay keşifleri açısından devrim niteliğinde bir enerji kaynağı olarak görülse de, mevcut planlar bunun kısa vadede değil, uzun vadeli bir hedef olarak hayata geçirileceğine işaret ediyor.