Netanyahu’nun Türkiye ve Suudi Arabistan’a F-35 satışını engelleme çabası

İsrailli diplomatik bir kaynak, “Netanyahu, Trump’la sorun yaşamamak için bazı konularda geri adım atmayı tercih ediyor” ifadelerini kullandı.

Kudüs’te yapılan gizli toplantı

Netanyahu’nun 1 Aralık’ta Lockheed Martin Operasyon Direktörü Frank St. John’la Kudüs’te yaptığı toplantıda, F-35 satışlarının İsrail’in bölgedeki nitelikli askeri üstünlüğüne etkisi ele alındı. Görüşmeye dair bilgi veren kaynaklar, toplantının İsrail tarafı için “zorlayıcı ve tatmin edici olmayan” bir atmosferde geçtiğini aktardı.

Ankara ve Riyad için yeniden F-35 gündemi

Trump yönetimi, Türkiye’nin S-400 alımı sonrası F-35 programından çıkarılmasının ardından uygulanan yaptırımların hafifletilebileceği sinyalini veriyor. ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, “F-35 konusunda ilerlemek için çalışıyoruz ancak aşılması gereken engeller var” dedi.

Aynı şekilde Trump, Suudi Arabistan’a F-35 satışı için de kapıyı tamamen kapatmadı. Lockheed Martin’in geniş bir heyeti kasım başında Riyad’a giderek 60 yıllık iş birliğini kutladı.

Tel Aviv’i asıl endişelendiren: Türkiye

İsrail’de, özellikle Türkiye’nin F-35’e erişimi ihtimali ciddi endişe yaratıyor. Bunun başlıca nedeni, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2024 yazında yaptığı ve İsrail’e karşı daha sert bir duruşu ima eden açıklaması. Yetkililer, söylemlerin iç politikaya dönük olduğunu kabul etse de, F-35 ile güçlenmiş bir Türk Hava Kuvvetleri’nin bölgesel dengeleri değiştirebileceğini düşünüyor.

Üst düzey bir İsrailli askeri kaynak, “F-35’in görünmezlik ve bağımsız görev yönetim yetenekleri her kullanıcıya veriliyor. Bu kapasitenin Türkiye veya Suudi Arabistan’a geçmesi bölgedeki dengeyi etkiler” değerlendirmesinde bulundu.

İsrail’in stratejik kaygıları

İsrailli askeri yetkililer, ülkenin küçük coğrafyası nedeniyle sürpriz hava tehditlerine karşı son derece hassas olduğunu vurguluyor. Aynı kaynak,

“Orta Doğu’nun herhangi bir noktasından kalkan bir uçağın kısa sürede İsrail hava sahasında belirmesi savunmamızı zorlaştırır. Bu nedenle üstünlük bizim için kritik” dedi.

İsrail, F-35’leri İran hava savunmasını hedef alan operasyonlarda etkin şekilde kullanmıştı. Tel Aviv, benzer kabiliyetlerin başka aktörlerin eline geçmesi riskini “stratejik tehdit” olarak görüyor.

Trump’la yapılacak görüşme kritik

Netanyahu ile Trump’ın 29 Aralık’ta Mar-a-Lago’da yapacağı görüşmede F-35 konusu ana başlık olacak. Netanyahu’nun, Trump’a doğrudan karşı çıkmamak için süreci perde arkasında yönettiği, Trump’a yakın isimlerle yoğun temas yürüttüğü belirtiliyor.

Diğer gündem maddeleri arasında Gazze’ye yönelik barış planı, İsrail-Suriye geriliminin düşürülmesi ve Lübnan’da Hizbullah’ın silahsızlandırılması yer alıyor.