Nijeryalı ayrılıkçı lider Simon Ekpa Finlandiya’da hapse mahkum edildi

• Simon Ekpa, Nijerya’nın güneydoğusunda faaliyet gösteren ve 2017’de yasaklanan Biafra Yerli Halkları (IPOB) grubunun lideri.
• Finlandiya mahkemesi, Ekpa’yı “terör örgütü faaliyetlerine katılmak”, “terör amaçlı suça teşvik”, “ağırlaştırılmış vergi dolandırıcılığı” ve “avukatlık yasasını ihlal” suçlarından hüküm verdi.
• Nijerya hükümeti, Finlandiya’daki tutuklamanın ardından Ekpa’nın iadesini talep etti.
• IPOB’un bağımsızlık çağrıları 1967-1970 Biafra İç Savaşı’ndan bu yana tartışma konusu; grup son yıllarda yüzlerce ölüme ve milyarlarca euroluk ekonomik kayba yol açtı.

Finlandiya’da görülen davada, Nijeryalı ayrılıkçı lider Simon Ekpa, “terörizm”, “vergi dolandırıcılığı” ve “meslek etiği ihlali” suçlarından altı yıl hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme, Ekpa’nın Nijerya’nın güneydoğusunda faaliyet gösteren Biafra Yerli Halkları (IPOB) grubunun lideri olarak, örgütün silah, patlayıcı ve mühimmat teminine aracılık ettiğini belirtti.

Mahkemenin gerekçesi

Kararda, Ekpa’nın bir terör örgütünün faaliyetlerine katıldığı, kamuoyu önünde terör amaçlı suç işlemeye teşvik ettiği ve avukatlık yasasını ihlal ettiği vurgulandı. Ayrıca, ağırlaştırılmış vergi dolandırıcılığı yaptığı da mahkeme tarafından tespit edildi.

Nijerya’dan iade talebi

Nijerya ordusu, 2024 yılında Ekpa’yı terör suçlamalarıyla aranan yaklaşık 100 kişi arasında göstermişti. Finlandiya’daki tutuklama sonrası Abuja yönetimi, Ekpa’nın iadesini resmen talep etti. Nijerya hükümeti, IPOB’un ülke güvenliği için tehdit oluşturduğunu ve ayrılıkçı girişimlere izin verilmeyeceğini belirtiyor.

IPOB, yıllardır eski Biafra Cumhuriyeti’nin bağımsızlık girişimini yeniden canlandırmaya çalışıyor. Nijerya’nın güneydoğusunu kapsayan Biafra, petrol kaynaklarıyla dikkat çeken ancak yalnızca 1967-1970 arasında varlık gösterebilmiş kısa ömürlü bir devletti.

Bu dönemde patlak veren iç savaşta en az 3 milyon kişi hayatını kaybetmişti. Grup, 2017’de Nijerya’da yasaklandı.

Nnamdi Kanu’dan Ekpa’ya

IPOB’un kurucusu Nnamdi Kanu, 2021’de Kenya’da yakalanarak Nijerya’ya iade edilmiş ve hâlâ yargılanmaya devam ediyor. Kanu’nun tutuklanmasının ardından liderliği devralan Simon Ekpa, örgütün radikal eylemlerini artırdı.

Ekonomik ve insani etkiler

Grubun aldığı kararlarla bölgede her pazartesi ticari faaliyetler durduruldu. Bu “evde oturma protestoları”, Lagos merkezli danışmanlık şirketi SBM Intelligence’a göre 2021’den bu yana 700 kişinin ölümüne yol açtı. Aynı dönemde Nijerya ekonomisi 7,6 trilyon naira (4,09 milyar euro) zarara uğradı.