Pezeşkiyan ABD ile gerilimi azaltmak için müzakere çağrısı yaptı

• Pezeşkiyan ABD ile yapıcı müzakereler talimatı verdi.
• Washington ile gerilim askeri olaylarla tırmanmış durumda.
• ABD özel temsilcisinin Türkiye’de İranlı yetkililerle görüşmesi planlanıyor.
• Türkiye, ABD ile İran arasında arabuluculuk için hazır olduğunu bildiriyor.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, salı günü yaptığı açıklamada Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’ye ABD ile “adil ve hakkaniyetli müzakereler yürütme” talimatı verdiğini söyledi. Bu açıklama, Washington ile gerilimin yüksek seyrettiği bir dönemde Tahran’dan gelen ilk açık müzakere mesajı olarak değerlendirildi.

Pezeşkiyan’ın çıkışı, İran’ın son haftalarda ABD’ye yönelik sert uyarılar ve karşı tehditler içeren söylemlerinin ardından bir yaklaşım değişikliğine işaret ediyor.

Gerilim askeri olaylarla tırmandı

İran ile ABD arasındaki tansiyon, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’da hükümet karşıtı gösterilere yönelik sert müdahaleler nedeniyle askeri müdahale tehdidinde bulunmasının ardından yükseldi. Bu süreçte binlerce kişinin hayatını kaybettiği iddiaları gündeme geldi.

Salı günü erken saatlerde ABD Donanması’na ait bir savaş uçağının, bölgedeki bir ABD uçak gemisine yaklaşan İran’a ait bir insansız hava aracını düşürdüğü bildirildi. ABD ayrıca İran hücumbotlarının Hürmüz Boğazı’nda ABD bandıralı bir gemiyi durdurmaya çalıştığını öne sürdü. İran ise bu iddiayı hemen doğrulamadı.

Türkiye’de görüşme ihtimali gündemde

Askeri gerilime rağmen diplomasi ihtimali tamamen ortadan kalkmadı. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff’un bu hafta Türkiye’de İranlı yetkililerle görüşmeyi planladığını açıkladı.

Leavitt, Trump’ın önceliğinin diplomasi olduğunu belirterek, bunun için karşı tarafta da istekli bir muhatap bulunması gerektiğini vurguladı.

Türkiye’nin, Witkoff’un bölge ziyaretleri sırasında Washington ile Tahran arasında arabuluculuk yapmak üzere perde arkasında çalıştığı belirtildi. İsminin açıklanmasını istemeyen bir Türk yetkili, görüşmelerin yeri netleşmese de Ankara’nın sürece ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu ifade etti.

Bölgesel aktörler de sürece dahil olabilir

Türk yetkili, olası görüşmelere Katar, Umman, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Pakistan dışişleri bakanlarının da davet edilmesinin gündemde olduğunu söyledi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de salı günü Katar, Türkiye, Umman, Kuveyt ve Umman’daki mevkidaşlarıyla telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, görüşmelerin önümüzdeki günlerde yapılmasının beklendiğini ancak ayrıntıların henüz netleşmediğini açıkladı.

Nükleer dosya belirsizliğini koruyor

İran ile ABD arasında bir anlaşmaya varılıp varılamayacağı ise belirsizliğini koruyor. Trump’ın olası müzakerelerde İran’ın nükleer programını temel talepler arasına koyması beklenirken, İsrail de Tahran’ın nükleer faaliyetlerini yeniden canlandırma ihtimaline karşı uyarılarını sürdürüyor.

Pezeşkiyan’ın müzakere mesajı, daha önce bu tür görüşmelere mesafeli yaklaşan İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in de sürece en azından örtülü destek verdiği şeklinde yorumlanıyor.