Pezeşkiyan'dan İran protestoları hakkında kritik açıklamalar

• Pezeşkiyan, protestocuların taleplerini duyduklarını ve çözüm için çalıştıklarını söyledi.
• Gösterilerde yaşanan şiddet olaylarını “dış güçlerin yönlendirdiği kargaşa” olarak nitelendirdi.
• İran’da protestolar 28 Aralık’ta ekonomik nedenlerle başladı ve ülke geneline yayıldı.
• Can kayıpları ve gözaltı sayılarıyla ilgili farklı kaynaklardan çelişkili veriler paylaşılıyor.

İran devlet televizyonuna konuşan Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkede haftalardır süren gösterilere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Göstericilerin itirazlarını görmezden gelmediklerini belirten Pezeşkiyan, halkın sorunlarını çözmek için yoğun çaba harcadıklarını söyledi.

Pezeşkiyan, ülkedeki huzursuzluğun dış güçler tarafından tırmandırılmaya çalışıldığını savunarak, “Düşman, eğitilmiş teröristleri ülkeye soktu. Kargaşa çıkaranlar ve isyan edenler, protesto eden halk değildir. Biz protestocuların sesini duyuyoruz ve onların sorunlarını çözmek için tüm çabamızı ortaya koyuyoruz” ifadelerini kullandı.

ABD ve İsrail suçlaması

Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, protestolar sırasında yaşanan şiddet olaylarının arkasında ABD ve İsrail’in olduğunu ileri sürdü. “ABD ve İsrail, ‘Kargaşa çıkarın, öldürün ardınızdan biz geliyoruz’ diye tembihliyor” diyen Pezeşkiyan, ailelere de çağrıda bulunarak çocuklarını “bozgunculuk yapan gruplardan” uzak tutmalarını istedi.

Pezeşkiyan, hükümetin bir yandan halkın ekonomik ve sosyal sorunlarını çözmeye çalıştığını, diğer yandan da ülkeyi kaosa sürüklemek isteyen girişimlere izin vermeyeceklerini vurguladı.

Ekonomi vurgusu ve yapısal adımlar

Ekonomik sorunların farkında olduklarını dile getiren İran Cumhurbaşkanı, bu alanda bazı yapısal adımlar attıklarını ve bu politikaların yakın gelecekte sonuç vermesini beklediklerini söyledi. Pezeşkiyan, “Bizim görevimiz halkın sorunlarını çözmek ve endişelerini gidermektir. Aynı zamanda kargaşa çıkaranların ülkeyi altüst etmesine izin vermemektir” dedi.

Can kayıpları ve resmi açıklamalar

Öte yandan Tesnim Haber Ajansı, gösterilerde hayatını kaybeden emniyet görevlisi sayısının 111’e yükseldiğini duyurdu. İran yönetimi, protestolarda hayatını kaybeden siviller ve yaralılar konusunda ise kapsamlı bir resmi bilanço açıklamadı.

İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 10 Ocak’ta yayımladığı raporda, gösterilerin 14. gününde toplam can kaybının 116’ya ulaştığını, bunların 37’sinin emniyet görevlisi, 4’ünün ise sağlık çalışanı olduğunu bildirmişti. Rapora göre 2 bin 600’den fazla kişi yaralandı, 2 bin 638 kişi de gözaltına alındı.

Protestolar nasıl başladı?

İran’daki protestolar, 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve artan ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’da esnafın başlattığı eylemlerle başladı. Kısa sürede ülkenin birçok kentine yayılan protestolar, özellikle başkent Tahran’da zaman zaman şiddetlendi.

8 Ocak’ta Tahran’da yaşanan olaylarda otobüsler ve ambulansların yanı sıra 24 ev, 25 cami, 2 hastane ve 26 bankanın da aralarında olduğu çok sayıda kamu binasının kundaklandığı ve tahrip edildiği açıklandı.

İnternet kısıtlaması ve dış protestolar

Tahran yönetimi, protestoların yayılmasıyla birlikte ülkede internet erişimine kısıtlamalar getirdi. Buna rağmen ülke içinde ve Avrupa’daki bazı İran Büyükelçilikleri önünde rejim karşıtı gösterilerin devam ettiği bildiriliyor.