Pezeşkiyan’ın telefonu sonrası yeni dönem mi başlıyor?

• gdh’a konuşan Azerbaycan milletvekili Hikmet Babaoğlu, Pezeşkiyan’ın telefonunun Azerbaycan’ın beklediği bir adım olduğunu söyledi.
• Güney Azerbaycanlı siyaset bilimci Aslan Sultani de gdh’a yaptığı değerlendirmede Pezeşkiyan’ın İran siyasetinde daha ılımlı bir figür olarak görüldüğünü belirtti.
• Telefon görüşmesinin ardından İHA saldırısıyla askıya alınan Nahçıvan uçak seferleri yeniden başlatıldı ve sınırda yük taşımacılığına izin verildi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev arasında gerçekleşen telefon görüşmesi, son dönemde iki ülke arasında artan gerilimin ardından önemli bir gelişme olarak değerlendirildi.

Görüşmenin ardından Nahçıvan’a uçak seferleri yeniden başlatıldı. Ayrıca İran–Azerbaycan sınırından yük taşımacılığı yapan kamyonların geçişine yeniden izin verildi. Buna ek olarak Azerbaycan, İran’a insani yardım malzemeleri gönderdi.

gdh’a konuşan uzmanlara göre bu adımlar, iki ülke arasında diyalog kanallarının yeniden açılabileceğine işaret ediyor.

“Azerbaycan’ın beklediği bir telefondu”

Azerbaycan milletvekili Hikmet Babaoğlu, gdh’a yaptığı değerlendirmede telefon görüşmesinin önemli bir gelişme olduğunu söyledi.

Babaoğlu, “Sonuç itibarıyla bu, Azerbaycan tarafının beklediği bir telefon görüşmesiydi. Biraz geç de olsa nihayet bu görüşmenin gerçekleşmesi, Azerbaycan’ın kararlı duruşu ve kendi ülkesinin ile halkının güvenliğini koruma kapasitesiyle ilgilidir. Azerbaycan Cumhurbaşkanı Güvenlik Konseyi toplantısında bu konuya açıklık getirilmesi ve suçluların cezalandırılması gerektiğini belirtmişti.” dedi.

Babaoğlu, söz konusu telefon görüşmesinin İran’ın ilişkilerin normalleşmesi yönünde attığı ilk adım olarak değerlendirilebileceğini ifade etti.

Babaoğlu ayrıca sürecin ilerlemesi için İran’ın özür dilemesi, sorumluların cezalandırılması ve benzer olayların tekrar yaşanmaması için gerekli önlemleri almasının önem taşıdığını vurguladı.

Babaoğlu, telefon görüşmesinin ardından Azerbaycan’ın da diyalog yönünde adım attığını belirtti.

Babaoğlu, “İlk telefon görüşmesinin ardından Azerbaycan, İran ile sınır-gümrük kapılarının açılmasına ve yük taşımacılığının yeniden başlatılmasına karar verdi. Bu durum Azerbaycan’ın diyaloğa hazır olduğunun göstergesidir.” değerlendirmesinde bulundu.

Azerbaycan’ın İran ile iyi ilişkiler sürdürme niyetinde olduğunu vurgulayan Babaoğlu, bu tür gerginliklerin en çok İran’a zarar verdiğini söyledi.

Pezeşkiyan’ın rolü ne olacak?

Güney Azerbaycanlı siyaset bilimci Aslan Sultani de gdh’a yaptığı açıklamalarda Pezeşkiyan’ın İran siyasetinde daha ılımlı bir figür olarak görüldüğünü belirtti.

Sultani, “Ne aşırı sağa ne de aşırı sola yöneliyor ve aslında ondan beklenen de buydu. Çünkü Pezeşkiyan genel olarak ılımlı ve dengeli bir siyasi kişilik olarak tanınmaktadır.” dedi.

Sultani’ye göre Pezeşkian, çok merkezli İran iktidar sistemi içinde hem Batı hem de komşu ülkeler tarafından nispeten olumlu bir figür olarak değerlendiriliyor.

İran’da güç dengeleri belirsiz

Ancak Sultani, İran’daki çok merkezli güç yapısı nedeniyle Pezeşkiyan’ın politikalarını ne ölçüde uygulayabileceğinin henüz net olmadığını söyledi.

İran’daki siyasi dengelerin oldukça hassas olduğunu belirten Sultani, ülkedeki güç merkezleri arasındaki rekabetin dış politikayı ve komşu ülkelerle ilişkileri doğrudan etkilediğini ifade etti.

Uzmanlara göre çatışmalar devam ederken, İran–Azerbaycan ilişkilerinin geleceği de bu güç dengelerine bağlı olarak şekillenecek.