Politico: ABD'nin özel Gazze belgeleri neler içeriyor?

Brüksel merkezli önemli yayın organlarından Politico'da, Trump'ın Gazze Barış Planı'nın geleceği hakkında, Trump yönetimine yapılan özel sunumda yer alan belgelere dair ayrıntılara yer verilen bir analiz yayınlandı.

Politico tarafından elde edilen ve ABD yetkilileri arasında dolaşan özel belgelerde, Gazze'deki barışın geleceğine dair karamsar bir tablo çizildiğine dikkat çekilirken, ateşkesin geleceğinin yanısıra Gazze'de Uluslararası İstikrar Gücü'nün kurulmasının yanı sıra, barış planını denetleyecek “Barış Kurulu” gibi önemli kurumlara uygun personel atamak konusunda da büyük engeller olduğu belirtildi.

Analizde ayrıca; sürecin potansiyel bir çıkmaza doğru sürüklendiğine dair uzman görüşlerine ve sunumda yer alan askeri ve ekonomik ayrıntılarına yer verildi.

İşte Politico'da yayınlanan analiz:

Politico tarafından elde edilen ve ABD yetkilileri arasında dolaşan özel belgeler, Gazze'deki barışın ileriye dönük net bir yolun bulunmadığını vurgularken, bazı Trump yönetimi yetkilileri, İsrail ile Hamas arasındaki Gazze barış anlaşmasının birçok temel hükmünün uygulanmayacağını belirtiyorlar.

Belgelerin özeti, ABD Merkez Komutanlığı ve 10 Ekim'de yürürlüğe giren İsrail ile Hamas arasındaki barış anlaşmasının bir parçası olarak İsrail'in güneyinde kurulan yeni Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi üyeleri için düzenlenen iki günlük sempozyumda sunuldu.

Sunum, Gazze'de barışı korumak amacıyla oluşturulan çok uluslu bir güvenlik girişimi olan Uluslararası İstikrar Gücü'nün gerçekten konuşlandırılıp konuşlandırılamayacağına dair özel bir endişeyi de ortaya koyuyor.

Sunumdaki bir slaytta, ABD'nin arabuluculuğunda hazırlanan barış planının birinci ve ikinci aşamalarını birbirine bağlayan ve üzerinde soru işareti bulunan çok sayıda belirsizlik vurgulanıyor.

Sempozyumda sunulan PowerPoint slaytları ve sunumlar arasında, ABD hükümet kurumlarından gelen materyaller, Gazze'deki durumla ilgili “durum raporları” ve barış müzakerelerine katılan eski İngiltere Başbakanı Tony Blair'in yönettiği düşünce kuruluşu Blair Enstitüsü'nün danışma belgeleri yer alıyor.

Altı bölüme ayrılmış 67 slayt, Trump yönetimi ve bölgedeki müttefiklerinin, Başkan Donald Trump'ın aradığı “kalıcı barış”ı yaratmada karşılaştıkları engelleri ortaya koyuyor.

Belgelerde yer alan bir organizasyon şeması, ekonomik yeniden yapılanmanın denetlenmesi de dahil olmak üzere, güvenlik konularının ötesinde Gazze'ye ABD'nin önemli ölçüde müdahil olacağına dair planları ayrıntılı olarak anlatıyor.

Potansiyel bir çıkmaz

“Başkan Trump'ın Planını Uygulamak” başlıklı bir bölüm de içeren sunum, somut politika çözümleri önermiyor. Bunun yerine, Washington ve ortaklarının İsrail ile Hamas arasındaki ateşkesi kalıcı bir barış ve yeniden inşa planına dönüştürmeye çalışırken karşılaştıkları çok sayıda engeli ortaya koyuyor.

Sempozyuma katılanlardan bir başka isim ise; ABD yönetiminin, bölgenin fiziksel veya sivil altyapısına verilen aşırı tahribatı yeterince hesaba katmamasının da süreci çıkmaza soktuğunu belirtiyor.

İki yıllık savaşın ardından engeller çok büyük. Uluslararası İstikrar Gücü'nün kurulmasının yanı sıra, barış planını denetleyecek “Barış Kurulu” gibi önemli kurumlara uygun personel atamak da bu engeller arasında yer alıyor.

Dahası, yönetim, İsrail'in muhalefetine rağmen Gazze'deki olayları şekillendirmek isteyen Filistin Yönetimi'nin isteğiyle ve müttefiklerin liderlik ve kaynak sağlama konusundaki taahhütleriyle ilgili sorularla da yüzleşmek zorunda.

Güvenlik boşluğu

Belgede, Gazze'yi nihai olarak yönetecek Filistin organının “uzun vadeli ABD ve uluslararası desteğe” ihtiyacı olacağı belirtiliyor. Ancak bu konuda da detay yer almıyor.

Sunumda;

“Hamas, zorlayıcı yaptırımlar ve polislik yoluyla otoritesini yeniden tesis ediyor ve güvenlik boşluğunu dolduruyor”

ifadeleri kullanılırken, bu durumun Hamas'ın silahsızlandırılması hedefinin de şu anda başarılamadığını gösteriyor.

Sunumun bir bölümüne göre, İsrail Savunma Kuvvetleri Gazze'nin yüzde 53'ünü kontrol ederken, Gazze nüfusunun yüzde 95'i İsrail'in kontrol etmediği yüzde 47'lik bölgede yaşıyor.

Sunumda ayrıca Hamas'ın bu bölgelere 7.000 “güvenlik personeli” yerleştirdiği belirtiliyor. Şu anda bölgeye günde sadece 600 yardım kamyonu ulaşıyor ve gerekli miktarın dağıtılması için “büyük engeller” devam ediyor.

Plan işe yarayacak mı?

ABD'nin katılımını umduğu ülkelerin çoğu, Washington'a ancak BM'nin yetkisi olması halinde fon veya diğer kaynakları sağlayacaklarını bildirdi.

ABD, BM Güvenlik Konseyi kararının kabul edilmesinden sonra uluslararası bir bağışçı konferansı düzenlemeyi planlıyor, ancak bunun için de net bir takvim yok.

Diğer belgelerde ise, Gazze'nin nihai olarak kimin kontrolünde olacağı konusunda İsrail ve Filistinliler arasında süregelen anlaşmazlıklar belirtiliyor.

Son olarak ise; Trump'ın Gazze'ye ne kadar zaman ve yatırım yapmaya hazır olduğu belirsiz. Her ne kadar bir zamanlar Filistinlilerin Gazze'den çıkarılması ve bölgenin ABD tarafından yönetilen bir “riviera”ya dönüştürülmesi önerisinde bulunmuş olsa da belgelerde bununlar ilgili de bir ayrıntı yok.