Polonya, SAFE programı kapsamında 43,7 milyar avroluk kredi anlaşması imzaladı

Polonya'nın kamu yayıncısı TVP World'ün haberine göre, Polonya’nın SAFE anlaşması, düzenlenen törenle Polonya Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı Wladyslaw Kosiniak-Kamysz ile Maliye Bakanı Andrzej Domanski tarafından imzalandı.

Polonya, programın 19 katılımcı ülkesi arasında anlaşmayı imzalayan ilk ülke oldu. Litvanya’nın da yakında aynı adımı atması bekleniyor.

Polonya’ya 43,7 milyar avroluk kaynak

Polonya, 43,7 milyar avroluk kredi tutarıyla programa katılan ülkeler arasında en yüksek kaynağı alan ülke oldu.

Anlaşmanın imzalanmasıyla Polonya’nın mayıs ayında yaklaşık 6,5 milyar avroluk ön ödeme alması bekleniyor.

Kaynakların Polonyalı savunma şirketlerine aktarılarak Doğu Kalkanı sınır güvenliği programı, hava savunması ile anti dron sistemleri, topçu sistemleri, zırhlı araçlar ve mühimmat üretimini desteklemesi bekleniyor.

SAFE vetosu sonrası “B planı” devreye alındı

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, ülkesinin SAFE ortak savunma finansman programından kredi almasının önünü açacak yasa tasarısını veto etmişti.

Polonya hükümeti, Nawrocki’nin SAFE programını veto etmesinin ardından krediyi almaya yönelik bir "B planı" uygulayacaklarını açıklamış, SAFE kredisinin Polonya’nın devlet kalkınma bankası tarafından alınacağını ve Silahlı Kuvvetleri Destekleme Fonu aracılığıyla uygulanacağını bildirmişti.

SAFE mekanizması nasıl işleyecek?

AB'nin, Rusya'dan algıladığı tehdit, Ukrayna'da devam eden savaş ve Donald Trump yönetiminin baskıları neticesinde kararlaştırdığı "savunmada 2030 hedefleri"nin parçası olan SAFE, 29 Mayıs 2025'te yürürlüğe girdi.

Buna göre AB ülkeleri, Ukrayna, (Avrupa Ekonomik Bölgesi'ne dahil) Norveç, Lihtenştayn ile İzlanda, 150 milyar avroya kadar kredi kullanarak ortak tedariklere katılabilecek. Bu ülkeler, aynı zamanda birbirlerinin endüstrilerinden de ortak satın alımlar yapabilecek.

Türkiye gibi AB'ye aday ülkeler ve Kanada gibi AB ile anlaşma imzalayan ülkeler de ortak tedariklere katılabilecek ancak imal edilecek bir savunma ürününün bileşenlerinin toplam değerinin yüzde 65'i "Avrupa içinden" (AB ülkeleri, Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda) gelmek zorunda olacak.

Fon dağılımında en büyük pay Polonya’ya ayrıldı

9 Eylül'de AB, başvuran 19 üye ülke arasında 150 milyar avroluk savunma fonunun ön dağıtımının yapıldığını duyurmuştu. En yüksek payı 43 milyar 734 milyon avro ile Polonya alırken Fransa'ya 16 milyar 217 milyon avro, İtalya'ya 14 milyar 900 milyon avro pay ayrılmıştı.

Söz konusu ülkeler, ulusal savunma planlarını AB Komisyonuna 1 Aralık 2025 itibarıyla sunmuştu.