Reuters: Türkiye Esed sonrası Suriye'de neden bu kadar etkili?

Küresel yayın yapan önemli haber ajanslarından Reuters'da Türkiye'nin Suriye hamlelerinin değerlendirildiği bir analiz kaleme alındı.

Esed rejiminin yıkılmasının ardından Türkiye'nin Suriye'deki en etkili güç haline geldiği belirtilen analizde, NATO üyesi Türkiye'nin artık komşusunun geleceğini diplomatik, ekonomik ve askeri olarak etkileyebilecek bir konumda olduğu tespiti yapıldı.

Analizde ayrıca, Türkiye'nin bölgedeki ABD destekli terör gruplarına karşı operayon yapabilmek için büyük bir fırsat yakaladığını ve bunu değerlendirebilecek güç ve pozisyonda olduğu belirtildi.

İşte Reuters'da yayınlanan analiz:

Geçen ay Beşar Esed'i acımasız yönetimine son vermesinin ardından Türkiye, Suriye'deki en etkili güçlerden birisi olarak ortaya çıktı.

NATO üyesi Türkiye artık komşusunun geleceğini diplomatik, ekonomik ve askeri olarak etkileyebilecek bir konumda.

Türkiye neden önemli?

Suriye ile 911 km (sınırı olan Türkiye, Esad'a karşı 13 yıldır süren ayaklanma sırasında Suriye Ulusal Ordusu bayrağı altında savaşan grupların ana destekçisiydi. Türkiye 2012 yılında da Şam ile diplomatik ilişkilerini kesti.

İç savaştan kaçan Suriyelilere ev sahipliği yapan en büyük ülke olan Türkiye, yaklaşık 3 milyon kişiyi kabul etti ve yardımların ana giriş noktası konumunda.

Türkiye, 2016'dan bu yana Suriyeli müttefikleriyle birlikte, ulusal güvenliğine tehdit olarak gördüğü Suriye'nin kuzeydoğusundaki “Kürt” militanlara karşı birçok sınır ötesi askeri harekat düzenledi.

Suriye'nin Heyet Tahrir El Şam (HTŞ) liderliğindeki yeni yönetimi ise Ankara'ya dostça yaklaşıyor.

Türkiye ne istiyor?

Suriye'nin yeni yönetimiyle güçlü bağları olan Türkiye, yeniden yapılanma, enerji ve savunma gibi alanlarda yoğunlaşan ticaret ve işbirliğinden fayda sağlayabilir.

Esed'in düşüşü Ankara'ya sınırları boyunca terör örgütü olarak gördüğü YPG varlığını sona erdirmeye çalışmak için bir fırsat penceresi sundu.

Ankara YPG'yi 1984'ten bu yana Türk devletine karşı isyan yürüten ve Türkiye, ABD ve Avrupa Birliği tarafından terörist grup olarak kabul edilen PKK'nın bir uzantısı olarak görüyor.

YPG milisleri, DEAŞ'a karşı mücadelede ABD'nin başlıca yerel ortağı olan ve kuzeydoğuda geniş toprakları kontrol eden Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ittifakına öncülük ediyor.

Washington'un uzun zamandır bu gruplara verdiği destek Ankara ile arasında bir gerilim kaynağı oluyor.

Ancak Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan yeni ABD Başkanı Donald Trump'ın farklı bir yaklaşım sergileyeceğine inandığını belirtiyor.

Trump ise planlarının ne olabileceğini kamuoyuna açıklamadı ancak “Türkiye'nin Suriye'nin anahtarını elinde tutacağını” düşündüğünü belirtti.

HTŞ'nin başındaki Suriye'nin fiili lideri Ahmed El Şaraa, Suriye'nin PKK'nın Türkiye'ye karşı saldırılar düzenleyebileceği bir platform haline gelmesini istemediğini söyledi.

SDG, Türkiye'nin bazı talepleri konusunda esneklik göstererek geçtiğimiz ay Reuters'a verdiği demeçte, Ankara'nın ateşkesi kabul etmesi halinde aralarında PKK militanlarının bulunduğu yabancı savaşçılarının Suriye'yi terk edeceğini söyledi.

Bölgedeki çatışmayı çözmek için yoğun görüşmeler devam ediyor.

Türkiye ne dedi ne yaptı?

Türkiye'nin istihbarat şefi İbrahim Kalın, Esad'ın devrilmesinden günler sonra Şam'daydı ve Türkiye'nin üst düzey diplomatı Fidan ülkeyi ziyaret eden ilk dışişleri bakanı oldu.

Türkiye aynı zamanda büyükelçiliğini yeniden açan ilk ülke oldu.

Fidan, Türkiye'nin Suriye'de “tarihin doğru tarafında” yer almaktan gurur duyduğunu ancak Suriye'ye “hükmetmek” gibi bir arzusu olmadığını belirtti.

Türkiye, Suriye'nin yeniden inşasını destekleme sözü vererek altyapının yeniden inşasına, yeni bir anayasa hazırlanmasına, elektrik sağlanmasına ve uçuşların yeniden başlatılmasına yardımcı olmayı teklif etti.

Türkiye, ev sahipliği yaptığı Suriyelilerin evlerine dönmeye başlamasını umuyor ancak onları gitmeye zorlamayacağını söylüyor.

Türkiye ayrıca YPG'nin dağıtılması için defalarca çağrıda bulunurken, Şam'daki yetkililerin konuyu ele almaması halinde yeni bir askeri operasyon uyarısında bulundu ve bunu gerçekleştirebilir. Yetkililer konuyla ilgili olarak ABD'li ve Suriyeli mevkidaşlarıyla defalarca bir araya geldi.

SDG, Suriye Savunma Bakanlığı ile bütünleşmeye istekli olduğunu ancak bunu sadece “askeri bir blok” olarak yapabileceğini belirtiyor. Ancak Suriye yönetimi bu teklife de sıcak bakmadığını açıkladı.