Sosyal medyaya sıkı denetim: Ülkeler, çocuklar için ne tür önlemler alıyor?

Avustralya, 16 yaş altı çocuklar için, büyük teknoloji şirketlerini hedef alan dünyanın en sert düzenlemelerinden birini hayata geçirdi.

2025'in sonlarından itibaren yürürlüğe girecek olan düzenleme, 16 yaş altındaki çocukların Facebook, Instagram, Snapchat, Reddit, X gibi sosyal medya platformlarına erişimini yasaklayacak.

Sağlık ve eğitim hizmetleri için istisnalar uygulanacak. Bu hizmetler arasında YouTube, Messenger Kids, WhatsApp, Kids Helpline ve Google Classroom yer alıyor.

Avustralya’daki uygulama, Avrupa genelinde halihazırda izlenen yol haritasını gündeme getirdi.

Sosyal medya platformlarının ‘13 yaş’ savunması

TikTok, Facebook ve Snapchat gibi sosyal medya platformları, kullanıcıların kaydolabilmesi için en az 13 yaşında olmalarını şart koşuyor.

Ancak çocuk hakları savunucuları, bu kontrolün yetersiz olduğunu belirtiyor.

Bazı Avrupa ülkelerindeki resmi veriler, 13 yaş altı çocukların büyük bir kısmının sosyal medya hesaplarına sahip olduğunu gösteriyor.

Avustralya

Yeni yasa, Instagram ve Facebook'un çatı kuruluşu Meta'dan TikTok'a kadar olan teknoloji devlerini, çocukların giriş yapmasını engellemeye zorlayacak. Aksi takdirde 49,5 milyon dolara kadar para cezası uygulanabilecek.

Yasağın uygulanmasını test etmek için ocak ayından itibaren denemeler yapılacak. Yasak, 1 yıl içinde yürürlüğe girecek.

İngiltere

İngiltere’nin, Avustralya tarzı kısıtlamalar uygulamak için şu anda bir planı yok. Bilim ve Teknoloji Bakanı Peter Kyle, çevrimiçi güvenliği sağlamak adına her şeyin masada olduğunu belirtti.

Kyle, akıllı telefon ve sosyal medya kullanımının çocuklar üzerindeki etkilerini araştırmak için çalışma başlattı.

İngiltere’de Çevrimiçi Güvenlik Yasası gelecek yıl yürürlüğe girecek. Söz konusu yasa, Facebook, YouTube ve TikTok gibi sosyal medya platformları için daha sıkı standartlar belirliyor.

Norveç

Norveç hükümeti, geçen ay çocukların sosyal medya kullanabilmek için gerekli şartları kabul edebileceği yaşı, 13’ten 15'e yükseltmeyi önerdi.

Çocuklar, belirtilen yaş sınırının altındaysa, ebeveynlerin onların adına onay vermeleri gerekiyor.

Hükümet ayrıca, sosyal medya kullanımında kesin bir yaş sınırı belirleyecek mevzuat üzerinde çalıştığını duyurdu. Bu yasa önerisinin parlamentoya ne zaman sunulacağı henüz net değil.

Hükümete göre, Norveç'te 9 yaşındaki çocukların yarısı sosyal medya kullanıyor.

AB mevzuatı

Avrupa Birliği'nde, 16 yaş altı çocukların kişisel verilerinin işlenmesi için ebeveyn onayı gerekiyor. Ancak, Birlik'teki 27 üye ülke bu yaş sınırını 13'e kadar indirebilir.

Fransa

Fransa, 2023'te 15 yaş altı çocukların sosyal medya hesapları oluşturabilmesi için ebeveyn onayı alınmasını zorunlu kılan bir yasa çıkardı. Ancak Fransa basını, teknik zorluklar nedeniyle bu yasanın henüz uygulanamadığını belirtiyor.

Nisan ayında, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından görevlendirilen bir ekip, 11 yaş altındaki çocuklar için cep telefonlarını ve 13 yaş altındakiler için internet bağlantılı telefonları yasaklamayı içeren daha sıkı kurallar teklif etti.

Yeni yasaların ne zaman kabul edileceği henüz net değil.

Almanya

Almanya'da, 13 ila 16 yaş arasındaki çocukların sosyal medya kullanabilmesi için ebeveyn onayı gerekiyor.

Çocuk hakları savunucuları, mevcut kontrollerin yetersiz olduğunu söylüyor. Kuralların daha katı hale getirilmesini istiyorlar.

Belçika

Belçika, 2018’de çocukların ebeveyn izni olmaksızın sosyal medya hesabı oluşturabilmesi için en az 13 yaşında olmalarını zorunlu kılan bir yasa çıkardı.

Hollanda

Hollanda'da sosyal medya kullanımı için herhangi bir yaş sınırı belirleyen yasa yok.

Hükümet, dikkat dağınıklığını azaltmak amacıyla Ocak 2024'ten itibaren sınıflarda mobil cihazları yasakladı.

Dijital dersler, tıbbi ihtiyaçlar veya engellilik durumları bu yasağın dışında tutuluyor.

İtalya

İtalya'da 14 yaş altındaki çocukların sosyal medya hesapları açabilmesi için ebeveyn izni gerekiyor. 14 yaş ve üstü için böyle bir şart bulunmuyor.