Tarihi Trump-Şi zirvesi Busan'da gerçekleşti

• Görüşme, Trump’ın yeniden seçilmesinin ardından iki liderin ilk yüz yüze teması oldu.
• Şi, “Çin’in kalkınması, ABD’nin vizyonuyla çelişmiyor” diyerek işbirliği çağrısında bulundu.
• Trump, Şi’yi “büyük bir ülkenin büyük lideri” olarak niteleyip uzun vadeli ilişkiden umutlu konuştu.
• Aynı gün Trump, Pentagon’a “derhal nükleer silah testlerine başlanması” talimatını verdi.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, sabah saatlerinde geldiği Güney Kore’de ABD Başkanı Donald Trump ile Busan’da bir araya geldi. Xinhua’nın aktardığına göre bu görüşme, Trump’ın bu yıl başında yeniden göreve gelmesinden sonra iki liderin ilk yüz yüze buluşması oldu.

Görüşmenin başında Şi, iki ülkenin dost ve ortak olması gerektiğini belirterek, “Bu, tarihin öğrettiği bir ders ve gerçekliğin bir gereğidir. Çin’in kalkınması, ABD’nin ‘Amerika’yı yeniden büyük yapma’ vizyonuyla çelişmiyor.” ifadelerini kullandı.

Şi, zaman zaman yaşanan sürtüşmelerin normal olduğunu, ancak liderlerin ilişkileri “doğru rotada tutma” sorumluluğu taşıdığını vurguladı. “Çin ve ABD, iki ülkenin ve dünyanın yararına somut ve güzel işler yapmak için birlikte çalışabilir.” dedi.

Trump: “Uzun vadede fantastik bir ilişki kuracağız”

ABD Başkanı Donald Trump ise Şi Cinping ile birçok konuda uzlaştıklarını, Busan’daki görüşmede de “daha fazla konuda anlaşmaya varmayı” umduklarını söyledi.
“Devlet Başkanı Şi, büyük bir ülkenin büyük lideri,” diyen Trump, “Uzun vadede fantastik bir ilişki kuracağımıza inanıyorum.” ifadesini kullandı.

Trump’ın heyetinde Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick yer aldı. Çin tarafında ise Dışişleri Bakanı Vang Yi, Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ve Ticaret Bakanı Vang Vıntao görüşmede hazır bulundu.

Ticaret, teknoloji ve nadir elementler krizi

İki liderin buluşması, Washington’un tarifeler ve teknoloji kısıtlamalarıyla, Pekin’in ise nadir toprak elementleri üzerindeki kontrol adımlarıyla tırmanan gerilimin ortasında gerçekleşti.

Bu görüşmede tarafların özellikle tedarik zincirleri, yapay zeka teknolojileri ve ticaret tarifeleri konusunda nasıl bir mutabakata varacağı, küresel ekonomi açısından belirleyici olacak.

Trump’tan Pentagon’a “derhal test” talimatı

Görüşmeyle aynı gün, ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Savunma Bakanlığı’na (Pentagon) “derhal nükleer silah testlerine başlaması” talimatı verdiğini duyurdu.

Trump, “Diğer ülkelerin test programları nedeniyle nükleer silahlarımızı test etmeye başlaması talimatını verdim. Bu süreç hemen başlayacak.” ifadelerini kullandı.

ABD’nin “dünyadaki en geniş nükleer cephaneye sahip olduğunu” belirten Trump, Rusya ve Çin’in silahlanma yarışında “arayı hızla kapattığı” uyarısında bulundu.
“Bunu elde etmekten nefret ettim ama başka seçeneğim yoktu. Rusya ikinci, Çin ise uzak bir üçüncü sırada ancak beş yıl içinde eşitlenecekler.” değerlendirmesini yaptı.