Tarihin en kısa ikinci günü yaşanıyor

• Dünya, 22 Temmuz Salı günü 24 saatten 1,34 milisaniye daha kısa sürede dönüşünü tamamlayarak kayıtlara geçen en kısa günlerden birini yaşayacak.
• Gezegenin dönüş hızı son yıllarda belirgin bir şekilde artıyor; en kısa gün rekoru 5 Temmuz 2024'te 1,66 milisaniye kısalıkla kırılmıştı ve 2025'te de birçok kısa gün gözlemleniyor.
• Bu hızlanmanın kesin nedeni bilinmiyor, ancak bilim insanları bunun Dünya'nın sıvı çekirdeğindeki değişimlerden kaynaklandığını düşünüyor. Bu durum devam ederse, 2029'a kadar "negatif artık saniye" gerekebilir.

Dünyanın dönüş hızı neden değişiyor?

Dünya'nın dönüş hızı sabit değildir. Uzun zaman önce, bir gün, şu anki 24 saatten çok daha kısaydı. 2023 tarihli bir araştırmaya göre, Dünya'nın erken tarihinde Güneş'in ve Ay'ın gelgitleri nedeniyle bir gün yaklaşık 19 saatti. Ancak zamanla Ay'ın Dünya'dan uzaklaşması, gezegenin dönüş enerjisini emerek günlerin uzamasına neden oldu.

Atom saatinin icadıyla kayıtların tutulmaya başlandığı 1973'ten 2020'ye kadar, kaydedilen en kısa gün 24 saatten 1,05 milisaniye daha kısaydı. Ancak 2020'den beri Dünya, kendi hız rekorlarını defalarca kırdı. Ölçülen en kısa gün, Dünya'nın dönüşünün normalden 1,66 milisaniye daha hızlı tamamlandığı 5 Temmuz 2024'te gerçekleşti.

2025'in en kısa günleri

2025 yılına gelindiğinde, bilim insanları 9 Temmuz, 22 Temmuz ve 5 Ağustos'un yılın en kısa günleri olabileceğini öngörmüştü. Ancak yeni veriler, 10 Temmuz'un 24 saatten 1,36 milisaniye daha kısa bir süreyle 2025'in şimdiye kadarki en kısa günü olarak başı çektiğini gösteriyor.

Dünya'nın 22 Temmuz'da dönüşünü 1,34 milisaniye erken tamamlaması bekleniyor. Bu da onu yılın en kısa ikinci günü yapacak. Mevcut tahminler doğru çıkarsa, 5 Ağustos normalden yaklaşık 1,25 milisaniye daha kısa olacak.

Hızlanmanın ardındaki gizem

Gün uzunluğundaki azalma hızı yavaşlıyor gibi görünse de, son dönemdeki rotasyon değişikliklerinin altında yatan neden henüz bilinmiyor. 2024 tarihli bir çalışma, eriyen kutup buzullarının ve yükselen deniz seviyelerinin Dünya'nın dönüşünü etkileyebileceğini öne sürdü. Ancak bu kütle yeniden dağılımının hızlanmayı artırmak yerine yavaşlatabileceği belirtiliyor.

Daha olası bir sebep ise ayaklarımızın altında, Dünya'nın sıvı çekirdeğinin yavaşlaması olabilir. Bu durum, açısal momentumu manto ve kabuğun biraz daha hızlı dönmesine neden olacak şekilde yeniden dağıtıyor olabilir. Moskova Devlet Üniversitesi'nde Dünya'nın dönüşü konusunda uzman Leonid Zotov, "Bu hızlanmanın nedeni açıklanamıyor" dedi ve "Çoğu bilim insanı, bunun Dünya'nın içindeki bir şey olduğuna inanıyor. Okyanus ve atmosfer modelleri bu büyük ivmeyi açıklayamıyor" şeklinde konuştu.