The National Security: NATO-Rusya savaşına doğru giden yol döşeniyor

ABD merkezli düşünce kuruluşlarından The National Security'de, geçtiğimiz günlerde Rusya tarafından fırlatılan insansız hav araçlarının Polonya topraklarına isabet etmesi nedeniyle yaşanan kaosun geleceğine dair değerlendirmelerin yapıldığı bir analiz yayınlandı.

Rus İHA'ları tarafından Polonya hava sahasının ihlalinin doğrudan askeri ve siyasi etkilerinin olacağı belirtilen analizde, özellikle NATO'nun 4. Maddesinin tetiklendiğine dikkat çekilerek, sürecin NATO-Rusya savaşına giden yolda bir adım olduğu iddia edildi.

Analizde ayrıca; sürecin geleceğine dair olası senaryolar konusunda değerlendirmelere yer verildi.

İşte The National Security'de yayınlanan analiz:

Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik kitlesel saldırısı, 19 insansız hava aracının Belarus'tan Polonya'ya geçmesiyle NATO hava sahasına sıçradı ve NATO'nun 4. Maddesinin tartışılmasını zorunlu kıldı.

Analistler, entegre hava savunma sistemlerinin ve kararlılığın kasıtlı olarak test edildiğini ve Belarus üzerinden belirsizliğin istismar edildiğini düşünüyor.

Rusya ve NATO: Savaş yakında mı?

10 Eylül 2025'in erken saatlerinde, on dokuz Rus askeri insansız hava aracı Polonya hava sahasını ihlal etti ve ardından düşürüldü. Varşova, Rzeszow, Lublin ve Modlin havaalanları kapatıldı ve düşürülen insansız hava aracının parçaları Lublin bölgesindeki bir konuta çarptı.

Olayda can kaybı ya da yaralanma yaşanmadı. Ancak bu ihlal NATO'yu ilk kez Rusya ile doğrudan kinetik bir çatışmaya zorladı.

Polonya hava sahasının ihlalinin doğrudan siyasi etkisi, Varşova'yı Kuzey Atlantik Antlaşması'nın 4. maddesini uygulamaya zorlamasıydı. Bu madde, herhangi bir üyenin toprak bütünlüğü veya güvenliği tehdit edildiğinde danışma talep etmesine izin veriyor.

Olayın büyüklüğü ve hassasiyetinin yanısıra Rusya'nın bugüne kadar Ukrayna'ya karşı gerçekleştirdiği en ağır füze ve insansız hava aracı saldırısıyla eşzamanlı olarak gerçekleşmesi büyük soru işaretlerini de beraberinde getirdi.

Hatta Almanya savunma bakanı, insansız hava araçlarının kazara rotasından sapmak yerine, Polonya topraklarına girmek için kasıtlı olarak programlanmış gibi göründüğünü belirtti.

Sürecin geleceği

Askeri uzmanlara göre; eğer bu olay kasıtlıysa, bunun birkaç nedeni olabilir.

İlk olarak bu ihlal, Polonya ve müttefiklerinin hava savunma sistemlerini keşfetmek için hesaplanmış bir girişim olabilir. Bu ağlar kısa süre önce yükseltilmiş ve NATO sistemleriyle entegre edilmiştir ve Moskova, Baltık Denizi'nde müttefik gemileri etrafında uçmaktan Kuzey Kutbu'nda radar kapsama alanını test etmeye kadar, askeri yetenekleri keşfetme konusunda uzun bir geçmişe sahiptir.

Bu tür ihlaller rastgele cesaret gösterileri değil, Batı'nın kararlılığını ve tepkisini test etmek için koreografisi yapılmış fırsatlardır.

İkincisi bu ihlal, “salam dilimi stratejisinin” bir parçası olabilir. Yani 5. maddeyi tetiklemeden ittifakın kararlılığını kademeli olarak zayıflatmak için tasarlanmış olan adımlar olabilir.

Her bir ihlal tek başına kolektif savunma eşiğine ulaşmayabilir, ancak kümülatif olarak Batı kamuoyundaki siyasi iradeyi ve sabrı aşındırır.

Üçüncüsü, Belarus'un insansız hava araçları için bir hazırlık alanı olarak kullanılması Kremlin'e makul bir inkar imkanı sağlayacaktır. Hibrit çatışmalar, belirsizliğin kendisinin bir silah olduğunu göstermiştir. Bu tür olaylar kaza veya vekillerin eylemleri olarak açıklanabilirse, Moskova NATO içinde anlaşmazlık tohumları ekerek tam sorumluluktan kaçınabilir.

İHA'ların yankıları

Siyasi yansımalar gecikmedi. Polonya Başbakanı Donald Tusk, Polonya'nın İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana hiç olmadığı kadar açık bir savaşın eşiğine geldiğini belirtti. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, bu eylemleri pervasız olarak nitelendirdi.

Polonya savaş uçakları, Hollanda'nın F-35'leri ile müttefik istihbarat, gözetleme ve keşif ve tanker uçaklarının desteğiyle birkaç İHA'yı düşürdü. Polonya'da bulunan Alman Patriot bataryaları, insansız hava araçlarını tespit ettikleri için övgü aldı ve daha yüksek bir hazırlık seviyesine geçti.

Bu, NATO güçlerinin Ukrayna'daki mevcut savaştan bu yana müttefik hava sahasını savunmak için ilk kez müdahale ettiği olay olarak kayıtlara geçti.

Önemli olan, ittifakın bir NATO üyesine yapılan saldırıyı tüm üyelere yapılmış bir saldırı olarak değerlendiren 5. maddeyi uygulamamış olmasıydı. Polonya bunun yerine, herhangi bir üyenin toprak bütünlüğü veya güvenliği tehdit edildiğinde danışma talep etmesine izin veren 4. maddeyi uyguladı.

Zira iki madde arasındaki fark çok önemli.

4. madde, bir tehlike sinyali ve müttefiklerin danışması için bir çağrı niteliği taşıyor. Ancak, NATO'yu otomatik olarak toplu bir misillemeye mecbur kılmıyor. Varşova, sorunu 4. maddeyle sınırlayarak, müttefiklerinin manevra alanını korumuş oldu.

Gelinen noktada en kötü senaryo, Rusya'nın Batı'ya saldırmak için soğukkanlılıkla aldığı bir karar değil, kontrolün kaybedilmesi veya bir kaza olabilir.

Serseri bir şarapnel parçası nedeniyle sivillerin öldüğü bir saldırı, çılgın bir kargaşanın ortasında bir kimlik karışıklığı veya aşırı stres altındaki bir pilotun paniğe kapılıp aşırı tepki vermesi, kimsenin istemediği veya beklemediği bir tırmanma zincirleme reaksiyonunu tetikleyebilir.

Bu durumda itidal, zayıflığın değil, stratejik disiplinin bir işaretidir.

Sonuç

9 Eylül olayları, birbiriyle bağlantılı iki gerçeği ortaya koymaktadır.

Birincisi, NATO-Rusya savaşı ihtimali artık soyut bir kavram değil ve Moskova, NATO'yu doğrudan test etmeye istekli olduğunu gösterdi.

İkincisi ise, böyle bir çatışmaya giden en olası yol, kasıtlı bir tırmanma değil, yanlış hesaplamalar olabilir. Daha geniş çaplı bir savaşın araçları sahada mevcut ve parlama olasılığı çok yüksek.

Teknik arıza, insan hatası veya siyasi panik, bir anda tırmanışın hızlanmasına neden olabilir.