The Washington Post: İsrail'in Dürziler ve SDG üzerinden Suriye planı

ABD'nin önde gelen küresel yayın organlarından The Washington Post'da, İsrail'in Suriye'nin istikrarını baltalayan adımlarının ve bu hedefi doğrulrusunda izlediği stratejinin değerlendirildiği bir analiz yayınlandı.

İsrail'in Suriye'de diktatör Beşar Esed'in devrilmesinin ardından, ilk günden itibaren ülkenini bütünlüğünü sağlamaması üzerine bir strateji izlediğine dikakt çekilen analizde, Netaynayhu yönetiminin özellikle Dürzi nilisler ve terör örgütü SDG'yi destekleyerek ülkenin geleceğini nasıl baltaladığına dair gelişmelere yer verildi.

Analizde ayrıca; Esed'in düşüşünden bu yana İsrail'in Suriye üzerindeki hedefleri ve genel stratejisi konusunda uzman görüşlerine ve yetkililerin açıklamalarına yer verildi.

İşte The Washington Post'da yayınlanan analiz:

İsrail'den kalkan hava güçleri, Beşar Esed'in devrilmesinden sadece günler sonra Suriye'deki hedefleri vurmaya ve ülkenin güneyine ulaşmaya başlamıştı.

Suriye'nin güneyine inen helikopterlerde, sözde insani yardım paletlerinin yanında yüzlerce tüfek, mühimmat ve zırhlı yelekler de vardı.

Bu malzemeler, operasyona doğrudan katılan iki İsrailli yetkiliye göre, İsrail tarafından Military Council adlı Dürzi milislerini silahlandırmak için gizlice transfer edilen askeri unsurların sadece başlangıcıydı.

Bu yetkililere göre; silah sevkiyatı, eskiden Colani adıyla bilinen ve Esed'i deviren Ahmed Şaraa'nın ani yükselişine yanıt olarak yapılmaya başlandı ve yerel kaynaklara göre o günden bu yana devam ediyor.

İsrail Şaraa'ya, İsrail'in Suriye'deki hedeflerini ve varlığını engelleyecek bir unsur olarak gördüğü için şiddetle karşı çıktı ve bugün de aynı yaklaşımına devam ediyor.

Gazze ve Direniş Ekseni saldırılarının ardından, Orta Doğu'da giderek daha baskın bir askeri güç haline gelen İsrail, ülkenin ulusal bütünlüğünü zayıflatmak amacıyla Dürzi milisleri de müttefik olarakdestekleyerek Suriye'deki gelişmeleri şekillendirmeye çalışıyor ve böylece Şaraa'nın süren iç savaşın ardından ülkeyi birleştirme çabalarını zorlaştırmaya çalışıyor.

Washington Post'un araştırmalarına göre, İsrail'in Suriye içerisindeki bu ayrılıkçı gruplar arasındaki bu çabaları bugün de devam ediyor.

Silahlı çatışmalar özellikle, Suriyeli Dürzi milisler ile Şaraa yönetimi altındaki Suriye ordusu arasında geçtiğimiz Nisan ayında zirveye ulaştı. Ağustos ayında ise İsrail'in Şaraa ile müzakerelere başlaması ve İsrailli yetkililer arasında Suriyeli Dürzi ayrılıkçıların güvenilirliği ve hedeflerinin gerçekleştirilebilirliği konusunda şüphelerin ortaya çıkmasıyla biraz da olsa azaldı.

Ancak Suriye'deki Dürzi liderler ve eski bir İsrailli yetkiliye göre, İsrail, Suriye'deki Dürzi savaşçılara zırh ve tıbbi malzeme gibi ölümcül olmayan askeri teçhizatın hava ikmalini sürdürerek, Şaraa'nın iktidarı merkezileştirme yeteneğini etkili bir şekilde zayıflatıyor.

İki Dürzi yetkili, İsrail'in yaklaşık 3.000 Dürzi milis mensubuna aylık 100 ila 200 dolar arasında ödeme yaptığını ve İsrail'in bu milisleri Suriye hükümetine karşı kullanmaya çalıştığını gösteriyor.

İsrail'in istikrarsızlık hedefi

Esed'in düşüşünden bu yana İsrail hükümetinin genel stratejisi, Suriye içerisinde İsrail'i “tehdit edebilecek bir rejimin ortaya çıkmamasını” sağlamak olarak belirlendi ve yetkililer, Şaraa'nın ABD'den aldığı destekten rahatsız.

Tarih boyunca Dürziler, İsrail ordusu ve hükümetinde üst düzey görevlerde bulunmak da dahil olmak üzere İsrail'de önemli bir rol oynamaya devam etti ve bu da, Dürzileri Suriye'de “doğal bir müttefik” olarak görülmekmesine neden oluyor.

Diğer yandan İsrail'in Suriyeli Dürzilere sağladığı yardım, aslında İsrail'in uzun süredir iç savaşla parçalanmış Suriye'ye müdahalesinin uzun geçmişini yansıtıyor.

İsrail'in, Şaraa'nın ülkeyi birleştirmesine izin vermeme hedefi ise yayılmacı yaklaşımın tezahürü olarak ortraya çıkıyor.

İsrail'in Dürzi milislerine benzer bağları, ülkenin diğer bir ucunda yapılanan Suriye Demokratik Güçleri (SDG) aracılığıyla da hayata geçirilmeye çalışılıyor.

Hatta bu iki grup, İsrail'in ortak hedefi doğrultusunda birbirlerine yardımcı olacak adımlar atmaya çalışıyor ve Dürzilere destek olmak için SDG, Suriye'nin kuzeyindeki alanlarda Dürzileri eğitiyor.

Üst düzey bir SDG'li yetkili, Suriyeli bir Dürzi komutan ve eski bir İsrailli yetkiliye göre, bu ilişki özellikle Esed yönetiminin devrilmesinin ardından ayyuka çıktı ve bugün de devam ediyor.

Sonuç

Suriye'deki Dürzi ve SDG gibi gruplar, İsrail tarafından açık bir şekilde desteklenirken, Trump yönetimi ise Şaraa yönetimi üzerinden ülkenin istikrara kavuşmasını istiyor.

Tel Aviv'deki National Security Research Institute Suriye uzmanı Carmit Valensi, İsrail'in bu planınını daha da ileri taşıyacağını ve önümüzdeki dönemde sözde “Dürzi devletine elektrik ve su” gibi çok fazla yardım sağlayacağını belirtiyor.

Suriye'de girilen bu çıkmazın önümüzdeki yıl geleceği de en iyi ihtimalle karanlık görünüyor.