- Trump, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun geleceğine ilişkin maddelerin daha ayrıntılı hale getirilmesini istedi.
- Hürmüz Boğazı’nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılmasına yönelik ifadelerin de değiştirilmesi talep edildi.
- Beyaz Saray kaynakları anlaşmanın birkaç gün ya da birkaç hafta içinde netleşebileceğini ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile üzerinde çalışılan yeni mutabakat metnini değerlendirdiği Durum Odası toplantısında anlaşmanın bazı kritik bölümlerinde değişiklik yapılmasını istedi. Bu talep üzerine Washington ve Tahran arasındaki diplomatik temaslar yeniden hız kazandı.
Beyaz Saray'dan bir yetkili, görüşmenin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, Trump'ın "sadece Amerika için iyi olan, kırmızı çizgilerini karşılayan ve İran'ın asla nükleer silaha sahip olamayacağından emin olmasını sağlayan bir anlaşma yapacağını" söyledi .
Nükleer malzemeler anlaşmazlığın merkezinde
Axios’un aktardığı bilgilere göre Trump’ın en büyük itirazlarından biri, İran’ın elindeki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokuna ilişkin düzenlemeler oldu. Mevcut taslakta İran’ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdü yer alırken, uranyum stoklarının nasıl tasfiye edileceği konusunda yalnızca genel çerçeve bulunuyor.
Taslak metin, İran’ın nükleer yükümlülükleri ve yer altında bulunduğu değerlendirilen yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarının akıbeti konusunda 60 günlük yeni bir müzakere süreci öngörüyor. Ancak Trump’ın, özellikle bu materyallerin ABD tarafından nasıl teslim alınacağı ve sürecin hangi takvimle işleyeceği konusunda daha net hükümler talep ettiği belirtildi.
Hürmüz Boğazı maddesi gözden geçiriliyor
Trump’ın değişiklik istediği bir diğer başlık ise dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı oldu. Kaynaklara göre ABD Başkanı, boğazın yeniden uluslararası deniz taşımacılığına açılmasına ilişkin ifadelerin daha güçlü ve bağlayıcı hale getirilmesini istiyor.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği stratejik bir su yolu olarak kabul ediliyor. Bu nedenle boğazdaki seyrüsefer güvenliği, Washington ile Tahran arasındaki müzakerelerin en hassas başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Beyaz Saray anlaşma konusunda umutlu
Trump’ın ek taleplerine rağmen ABD yönetimi anlaşmanın tamamen çıkmaza girdiği görüşünde değil. Üst düzey bir yönetim yetkilisi, tarafların hâlâ anlaşmaya yakın olduğunu ve yeni müzakere turunun günler ya da daha uzun sürebileceğini söyledi.
Yetkili, Trump’ın anlaşmayı sonuçlandırmak istediğini ancak başkanın kritik gördüğü maddelerde taviz vermeyeceğini vurguladı. Aynı kaynak, yeni haftanın başında bir uzlaşı sağlanmasının umut edildiğini ancak sürecin daha uzun da sürebileceğini ifade etti.
Nihai karar bekleniyor
Trump yönetimi ile İran arasında aylardır devam eden diplomatik temaslar, olası bir anlaşmanın bölgesel gerilimi azaltabileceği beklentisini güçlendirmiş durumda. Ancak nükleer programın geleceği, uranyum stoklarının kontrolü ve Hürmüz Boğazı’nın statüsü gibi temel konulardaki görüş ayrılıkları, tarafların önünde hâlâ önemli engeller bulunduğunu gösteriyor
