Kristrun Frostadottir ve Ursula von der Leyen - EPA
- İzlanda, AB ile üyelik görüşmelerine başlamak için bu yaz referanduma gitmeyi planlıyor.
- Trump'ın Grönland'ı hedef alan söylemleri, komşu adada büyük bir güvenlik endişesi oluşturdu.
- Ordusu olmayan tek NATO ülkesi İzlanda, AB ile mart ayında savunma ortaklığı imzaladı.
- Ekonomik dalgalanmalar ve enflasyon halkı istikrarlı Euro seçeneğine yöneltti.
Avrupa kıtasında yer almasına rağmen bugüne kadar Avrupa Birliği'nin (AB) dışında kalmayı başaran İzlanda, tarihi bir eşikten geçiyor.
Ülke, bağımsızlığından ve devasa balıkçılık endüstrisinden taviz vermemek için yıllardır AB kapısını kapalı tutuyordu.
Ancak işler son aylarda tamamen değişti. ABD Başkanı Donald Trump'ın en yakın komşu Grönland'ı "alma" yönündeki peş peşe gelen tehditleri, İzlanda’yı AB üyeliğini tekrar düşünmeye itti.
Yaklaşık 400 bin nüfuslu ülkede, bir zamanlar hayal bile edilemeyen AB üyeliği artık en sıcak gündem maddesi. İzlanda, üyelik görüşmelerine başlayıp başlamamayı oylamak üzere bu yaz referanduma gitmeye hazırlanıyor.
"Grönland krizi sinirlerimize dokundu"
İzlanda Başbakanı Kristrun Frostadottir, yaşanan bu dış politika eksenli değişimi açıkça kabul ediyor.
Başkent Reykjavik'te New York Times’a konuşan Başbakan, sürece ilişkin "Grönland krizi kesinlikle sinirlerimize dokundu, işler kesinlikle değişti." ifadelerini kullandı.
ABD güvenilirliğini yitiriyor
Süreci tetikleyen bir diğer olay ise ABD'nin yeni Reykjavik Büyükelçisi adayı Billy Long'un İzlanda'yı "52. eyalet" ilan etme şakası oldu.
Trump'ın İzlanda ile Grönland'ı birbirine karıştırması ve Long'un bu söylemleri İzlanda halkında büyük öfkeye sebep oldu.
İzlanda, ordusu bulunmayan tek NATO ülkesi olarak bugüne kadar savunmada tamamen ABD'ye güveniyordu.
Ancak ABD'nin artık güvenilir bir müttefik olarak görülmemesi, Reykjavik yönetimini mecburi güvenlik arayışlarına itti.
AB ile savunma kalkanı
Askeri bir güç olmamasına rağmen tüzüğünde karşılıklı savunma maddesi bulunan AB ile İzlanda arasında mart ayında tarihi bir savunma ortaklığı imzalandı.
Bifrost Üniversitesi'nden Profesör Eirikur Bergmann bu kritik kırılmayı, "İnsanlar bir taraf seçmeye zorlanabileceklerini hissediyor ve gerçekten seçilecek tek bir taraf var." sözleriyle özetledi.
Balıkçılık kotaları ve Euro
Olası bir AB üyeliğinin önündeki en büyük pranga ise İzlanda ekonomisinin belkemiği olan balıkçılık sektörü.
İrlanda'nın AB kotaları nedeniyle kıyı bölgelerinde yaşadığı yıkımı gören İzlandalılar oldukça temkinli davranıyor.
Ancak Kuzey Kutbu'nun kapısında yer alan ve oldukça stratejik bir konumda bulunan İzlanda'yı birliğe katmak için Brüksel'in kotalarda esneklik gösterebileceği belirtiliyor.
Diğer yandan AB üyeliği, ülkeye uzun süredir aranan ekonomik istikrarı da getirebilir.
İzlanda para birimi krona ciddi dalgalanmalar yaşarken, artan enflasyon en basit gıdalara bile yansımaya başladı.
Bu tablo, istikrarlı Euro'ya geçiş fikrini İzlandalılar için her geçen gün daha da cazip hale getiriyor.
