Trump'tan anlaşma mesajı: Onlar da istiyor

• Trump, İran ile kritik başlıklarda büyük ölçüde uzlaşı sağlandığını söyledi.
• 15 maddelik anlaşmada en önemli şartın “İran’ın nükleer silah sahibi olmaması” olduğunu vurguladı.
• Hürmüz Boğazı’nın ortak kontrolü ve zenginleştirilmiş uranyumun devri gündemde.
• Anlaşmanın gerçekleşmesi halinde petrol fiyatlarının hızla düşeceğini savundu.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen temaslara ilişkin yaptığı açıklamada, “önemli görüşmeler” gerçekleştirildiğini ve kritik konularda uzlaşmaya varıldığını söyledi.

Trump, “Neredeyse her konuda uzlaştığımızı söyleyebilirim” diyerek, anlaşma ihtimalinin oldukça yüksek olduğunu belirtti. Ancak hiçbir şeyin garanti olmadığını da özellikle vurguladı.

ABD Başkanı, tarafların bugün telefon görüşmesi yapmasının beklendiğini ifade ederek, sürecin hızlı ilerlediğini dile getirdi.

Nükleer silah kırmızı çizgi

Trump, üzerinde mutabakata varıldığı belirtilen 15 maddelik anlaşmada en kritik başlığın İran’ın nükleer programı olduğunu söyledi.

“Birinci, ikinci ve üçüncü madde: Nükleer silaha sahip olmayacaklar” diyen Trump, İran’ın bunu kabul ettiğini savundu.

ABD yönetiminin ayrıca uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen durdurulmasını ve mevcut zenginleştirilmiş uranyumun da devredilmesini istediğini belirtti.

Bu şartların kabul edilmesi halinde anlaşmanın İran için “yeniden inşa fırsatı” olacağını ifade etti.

Hürmüz Boğazı ve ortak kontrol önerisi

Trump, enerji piyasalarını doğrudan etkileyen Hürmüz Boğazı hakkında da dikkat çekici bir öneri ortaya koydu.

Boğazın ortak şekilde kontrol edilebileceğini söyleyen Trump, bunun İran tarafıyla birlikte yürütülebileceğini ifade etti.

Bu gelişmenin küresel enerji akışı açısından kritik bir adım olabileceği değerlendiriliyor.

“Onlar aradı, anlaşma istiyorlar”

ABD Başkanı, müzakerelerin İran tarafından başlatıldığını öne sürerek, “Onlar aradı, ben aramadım” dedi.

Trump, İran’ın anlaşma yapmak istediğini ve sürecin olumlu ilerlediğini savundu. İsrail’in de olası anlaşmadan memnun kalacağını belirten Trump, “çok mutlu olacaklar” ifadesini kullandı.

Liderlik krizi iddiası

Trump, İran’daki iç siyasi duruma ilişkin de dikkat çekici açıklamalarda bulundu. İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney hakkında “ulaşılamıyor” ifadesini kullanan Trump, akıbetinin bilinmediğini öne sürdü.

“Onu lider olarak görmüyorum” diyen Trump, İran içinde saygı gören alternatif isimlerin bulunduğunu ve bunlardan birinin “aradıkları kişi” olabileceğini söyledi.

Rejim değişikliği ve askeri seçenekler

Trump, İran’daki üst düzey isimlerin büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini savunarak, bunun “otomatik bir rejim değişikliğine” yol açabileceğini dile getirdi.

ABD’nin İran’ın büyük enerji altyapısını tek bir saldırıyla yok edebileceğini belirten Trump, buna rağmen böyle bir senaryonun tercih edilmediğini söyledi. Ayrıca İran liderinin öldürülmesini istemediğini vurguladı.

Petrol fiyatları düşecek mesajı

Trump, anlaşmanın tamamlanması halinde küresel petrol piyasasında hızlı bir düşüş yaşanacağını savundu.

Nitekim ABD’nin saldırıları ertelemesi ve diplomasi sinyalleri sonrası petrol fiyatlarında düşüş gözlendiği bildiriliyor. Trump, “Sanırım bugün zaten düşmeye başladı bile” diyerek piyasalardaki hareketliliğe dikkat çekti.