Trump'tan IRS davasında tarihi uzlaşma: 1,8 milyar dolarlık "mağduriyet fonu" kuruluyor

• Trump, IRS'ye açtığı 10 milyar dolarlık davayı 1,77 milyar dolarlık bir fon kurulması karşılığında geri çekti.
• Fondan, devlet kurumlarının haksız hedefi olduğunu savunan kişiler ile 6 Ocak sanıkları tazminat alabilecek.
• Anlaşma kapsamında Trump, oğulları ve şirketi ödeme almayacak ancak devletten resmi bir özür mektubu alacak.
• Hukuk uzmanları, kongrenin onayı olmadan Hazine bütçesinden dağıtılacak bu fonu "hukuk sisteminin istismarı" olarak nitelendirerek eleştirdi.

ABD Başkanı Donald Trump, Vergi Dairesi'ne (IRS) karşı açtığı 10 milyar dolarlık davada pazartesi günü anlaşmaya vardı.

Anlaşma kapsamında, devletin kendilerine karşı bir "silah olarak kullanıldığını" ve haksız yere hedef alındıklarını iddia edenleri tazmin etmek için 1 milyar 776 milyon dolarlık bir fon kurulacak.

Axios’un haberine göre eşi görülmemiş bu mekanizma, vergi mükelleflerinin parasıyla finanse edilecek ve 6 Ocak Kongre baskını sanıkları dahil birçok kişiye tazminat ödenmesinin yolunu açabilecek.

Trump ailesine para yok, özür var

Uzlaşma şartlarına göre Başkan Trump, oğulları ve Trump Organizasyonu fondan herhangi bir maddi ödeme almayacak. Ancak aileye devlet tarafından resmi bir özür sunulacak.

Trump, ilk başkanlık döneminde gizli vergi kayıtlarını The New York Times ve ProPublica'ya sızdıran eski bir IRS yüklenicisi nedeniyle kuruma dava açmıştı. Suçunu kabul eden yüklenici federal hapishaneye gönderilmişti.

Mahkeme dosyasına göre dava "yeniden açılmamak üzere" reddedildi. Bu karar, Trump'ın aynı iddialarla davayı tekrar açamayacağı anlamına geliyor.

ABD Başkanı'nın kendi yönettiği kurumlardan tazminat talep ettiği bu sıra dışı dava, Trump'ın daha önce ceza davası savunma avukatlığını yapan ve şu an Adalet Bakanı Vekili olan Todd Blanche tarafından imzalandı.

Tazminatları 5 üyeli komisyon dağıtacak

Adalet Bakanı tarafından atanacak beş üyeli bir komisyon, fondan gelen tazminat taleplerini değerlendirecek. Komisyon hem para dağıtma hem de resmi özür dileme yetkisine sahip olacak.

Trump'ın komisyon üyelerini dilediği zaman görevden alma yetkisi bulunuyor. Fon, Trump'ın görev süresinin sonuna denk gelen Aralık 2028'e kadar talepleri işleme koymaya devam edecek.

Tazminat ödemeleri, Hazine Bakanlığı'nın hükümet uzlaşmalarını ödemek için kullandığı ve vergi mükellefleri tarafından finanse edilen "Yargı Fonu"ndan karşılanacak.

"Sistemin nefes kesici bir istismarı"

Hukuk uzmanları ise Kongre onayı olmadan milyarlarca dolarlık böyle bir adımın atılmasını sert bir dille eleştiriyor. Adalet Bakanlığı'nın Hukuk Bölümü'nde 32 yıl görev yapan uzman Paul Figley, "Kongre'den geçmeden ve Kongre'nin kurup finanse etmesine izin vermeden yeni bir hükümet programı oluşturuyorsunuz" dedi.

Yargı Fonu'nun Kongre'nin bütçe yetkisinde "büyük bir boşluk" olduğunu belirten Figley, Obama yönetiminin de bu fonu büyük çaplı uzlaşmalar için kullanmadan önce uzun süre atıl kaldığını söyledi.

NYU Vergi Hukuku Merkezi Politika Direktörü Brandon DeBot da süreci, "Vergi ve hukuk sisteminin nefes kesici bir istismarı" olarak nitelendirdi.

Trump'ın hukuk ekibinin sözcüsü ise eleştirilere yanıt olarak e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, anlaşmanın "tamamen Amerikan halkının yararına" yapıldığını ve Başkan'ın Amerikalılara haksızlık yapanlardan hesap sorma mücadelesini sürdüreceğini savundu.