Türkiye’nin ilk millî jet eğitim uçağı HÜRJET’ten milyar avroluk ihracat hamlesi

HÜRJET programının en dikkat çekici gelişmelerinden biri ise İspanya ile imzalanan ihracat anlaşması oldu. Türkiye’nin Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

Türkiye’nin ilk millî jet eğitim uçağı HÜRJET, 30 adetlik ihracat paketiyle İspanya Hava ve Uzay Kuvvetleri tarafından resmen tercih edilerek savunma sanayiimiz adına tarihi bir ihracat başarısına imza atmıştır.

Toplam proje bütçesi 2,6 milyar avro olarak açıklanan program kapsamında teslimatların 2028 yılında başlaması öngörülüyor. Anlaşma yalnızca uçak teslimatını değil; entegre eğitim mimarisi, yer tabanlı simülasyon sistemleri, bakım-idame altyapısı ve uzun vadeli operasyonel destek unsurlarını da kapsayan geniş ölçekli bir paket niteliği taşıyor.Türk Hava Kuvvetleri envanterindeki T-38 Talon ve F-5 uçaklarının yerini almak üzere tasarlanan HÜRJET, ileri seviye pilot eğitimi başta olmak üzere hafif taarruz, yakın hava desteği ve akrobasi görevleri için geliştirildi.

Geliştirme süreci ve test faaliyetleri

HÜRJET programı 2017 yılında başlatıldı. Uçak, ilk uçuşunu 2023’te gerçekleştirirken, 2025 yılı itibarıyla test uçuşlarında kritik eşikleri geride bıraktı. Test kampanyası kapsamında 1,2 Mach süpersonik hıza ulaşılması, platformun tasarım hedeflerine yaklaştığını gösteren önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.

TUSAŞ kaynakları, uçuş zarfının kademeli olarak genişletildiğini ve performans parametrelerinin planlanan değerlerin üzerine çıkarıldığını belirtiyor. HÜRJET’in seri üretime geçtiği, ilk teslimatların ise 2026–2027 döneminde Türk Hava Kuvvetleri’ne yapılmasının planlandığı ifade ediliyor.

Teknik özellikler ve kabiliyetler

2025 itibarıyla paylaşılan güncel verilere göre HÜRJET, tandem kokpit düzenine sahip iki kişilik mürettebatla görev yapıyor. Uçağın uzunluğu 13,6 metre, kanat açıklığı 9,5 metre, yüksekliği ise kaynaklara göre 5,1 metre (bazı kaynaklarda 4,1 metre) olarak belirtiliyor. Kanat alanı yaklaşık 35 metrekare.

Platform, General Electric üretimi F404-GE-102 turbofan motoruyla donatılmış durumda. Yaklaşık 17.600 libre (78 kN) itki üreten bu motor, uçağa Mach 1.4 seviyesine varan azami hız kazandırıyor. Servis tavanı 45 bin feet olarak açıklanırken, tırmanma oranının güncellemelerle yaklaşık 48.500 feet/dakikaya yükseltildiği belirtiliyor. Sürekli dönüş kabiliyeti 6,3 g seviyesinde olan HÜRJET’in yapısal g limitleri ise +8 / -3 olarak ifade ediliyor.

Menzil, görev konfigürasyonuna bağlı olarak değişmekle birlikte yaklaşık 1.060 ila 2.222 kilometre aralığında gösteriliyor. Yaklaşık 3.000 kilogram faydalı yük taşıma kapasitesine sahip olan uçak, yedi harici istasyonda hava-hava ve hava-yer mühimmatlarını kullanabilecek şekilde tasarlandı.

Aviyonik açıdan HÜRJET, modern bir kokpit mimarisi sunuyor. Dokunmatik ekranlar, entegre modüler gösterge yapısı, sensör görüntüleri ve taktik harita desteği, uçağın hem eğitim hem de muharebe görevlerinde etkinliğini artırmayı hedefliyor. İleri jet eğitim, hafif taarruz, akrobasi ve uçak gemisi uyumlu varyantlar da planlanan konfigürasyonlar arasında yer alıyor.