Uçmak kelimesi nedir? Uçmakın TDK'ya göre anlamı nedir?

Etkili ve doğru bir iletişim kurmanın ilk kuralı, kullandığımız kelimelerin anlam dünyasına hakim olmaktır. Özellikle bilgi kirliliğinin yaygın olduğu dijital ortamda, kelimelerin en doğru tanımına ulaşmak büyük önem taşır. Anlamı ile dikkat çeken uçmak kelimesi, dilimizin önemli parçalarından biridir.

Uçmak ne demek? TDK sözlük anlamı

Hem gerçek hem de terim anlamlarıyla literatürde yer bulan bu ifade, çok yönlü bir yapıya sahiptir. İşte kelimenin tüm anlam katmanları.

• nesnesiz Kuş, kanatlı böcek vb. hareketli kanatları yardımıyla havada düşmeden durmak, havada yol almak
• Uçak vb. araçlar özel mekanizma ile yerden yükselmek, havada yol almak
• Sıvı gaz veya buhar durumuna geçip havaya dağılmak
• Rengi solmak
• Rüzgâr veya başka bir itici güçle yerinden ayrılıp uzağa gitmek
• Yüksek yerden düşmek veya yuvarlanmak
• Belirmek, dolaşmak, gezinmek
• Patlayıcı veya yanıcı bir maddeyle parçalanmak
• Uçar gibi dalgalanmak
• Çok hızlı gitmek
• Hava yolu ile gitmek
• mecaz Yok olmak, ortadan kaybolmak
• mecaz Çok sevinmek
• mecaz Gerçek hayattan uzaklaşıp düşlere dalmak
• argo Keyif verici veya uyuşturucu madde aldıktan sonra kendinden geçmek
• şaka yollu İzni olmadan alınmak, aşırılmak
• din bilimi Dinî inanışa göre ruh ölümden sonra göğe yükselmek
• Kesilip yerinden kopmak

Uçmak kelimesi için kullanım örnekleri

Gerek günlük dilde gerekse edebi eserlerde kelimenin nasıl kullanıldığını gösteren örnekler şöyledir.

• Biraz havalanıp bir başka kayaya kadar uçtu.
• Uçak bir süre daha ormanların üstünde uçtuktan sonra yükselmeye başladı.
• Rengi birdenbire uçtu.
• Bu gece tahta perde uçmuş.
• Haydaaa, terliğin sol teki kaçtı, tırabzana çarpa çarpa aşağıya uçuverdi.
• Sakalı yeni çıkmış, yüzünde çocukça ifadeler uçuyordu.
• Bu baruthane yıldırım düşmesi sonucu havaya uçmuştu.
• Elleri trençkotunun cebinde, gözlerini karşı kıyıya dikmiş, saçları savrulurcasına geriye uçuyor.
• Hele bir asfalta çıkalım görürsünüz bey, derdi. Uçar bu bizim külüstür.
• Yarın İstanbul’a uçuyorum.
• Bütün kararları uçmuştu. Yüzünde iradesiz hatlar belirdi.
• Hasta olmadığını anlayınca da anasından yeni doğmuş kadar sevinmiş, havalara uçmuştu.
• Bizim kitaplar uçmuş.
• Kellesi bir vuruşta uçtu.

İçinde uçmak kelimesi geçen atasözleri ve deyimler

Resmi kayıtlara göre bu kelimeyle ilişkili pek çok kalıplaşmış söz mevcuttur. Detaylı liste şöyledir.

• Uçan kuşa borcu olmak
• Uçan kuştan kıskanmak
• Uçan kuştan medet ummak
• Uçar gibi
• Uç baba torik
• Uçup gitmek

Uçmak içeren birleşik kelimeler

Güncel yazım kılavuzu ve sözlük verilerine göre derlenen ilgili birleşik kelimeler listesi aşağıdadır.

• Uçan daire
• Uçankale
• Uçan top
• Uçar kefal
• Uçuç böceği
• Uçtuuçtu