Vatikan Trump’ın Barış Kurulu teklifini reddetti

• Vatikan, Gazze’nin geçici yönetimini denetlemeyi amaçlayan kurula mesafeli durdu.
• Kardinal Pietro Parolin, krizlerin öncelikle BM tarafından yönetilmesi gerektiğini söyledi.
• Kurulun ilk toplantısının Washington’da yapılması planlanıyor.
• Girişim, Filistinli temsilci bulunmaması ve yapısal niteliği nedeniyle eleştiriliyor.

Vatikan’ın en üst düzey diplomatı olan Kardinal Pietro Parolin, yaptığı açıklamada Vatikan’ın söz konusu girişime “kendine özgü niteliği” nedeniyle katılmayacağını belirtti. Parolin, uluslararası düzeyde kriz yönetiminin öncelikle Birleşmiş Milletler tarafından yürütülmesi gerektiğini ifade etti.

Vatikan, yani Kutsal Makam, BM’de daimi gözlemci statüsüne sahip ve geniş bir diplomatik ağa sahip olmasına rağmen bu tür siyasi yönetim mekanizmalarında nadiren yer alıyor.

Barış Kurulu nasıl ortaya çıktı

“Barış Kurulu” girişimi, Donald Trump’ın Gazze planı çerçevesinde gündeme geldi. Ekim ayında sağlanan kırılgan ateşkesin ardından kurulun, Gazze’nin yeniden inşa sürecinde geçici yönetimini denetlemesi öngörüldü.

Trump daha sonra kendisinin başkanlığını yapacağı bu yapının küresel çatışmaları da ele alacak şekilde genişletileceğini açıkladı. Kurulun ilk toplantısının perşembe günü Washington’da yapılması ve Gazze’nin yeniden inşasının ele alınması planlanıyor.

ABD doğumlu ilk papa olan ve bazı Trump politikalarına eleştirel yaklaşımıyla bilinen Papa Leo da ocak ayında kurula davet edilmişti. Ancak Vatikan’ın kararı doğrultusunda katılım gerçekleşmeyecek.

Uluslararası tepkiler ve eleştiriler

İtalya ve Avrupa Birliği temsilcileri toplantıya gözlemci sıfatıyla katılacaklarını bildirirken, resmi üye olmadıklarını vurguladı.

Girişim, bazı hukukçular ve insan hakları uzmanları tarafından eleştiriliyor. ABD öncülüğündeki bir yapının yabancı bir toprakta yönetişimi denetlemesinin “sömürge tarzı” bir düzenlemeye benzediği yönünde görüşler dile getirildi. Ayrıca kurulda Filistinli bir temsilcinin bulunmaması, kapsayıcılık ve meşruiyet tartışmalarını beraberinde getirdi.

Gazze’deki çatışma tablosu

Ekim ayından bu yana Gazze’deki kırılgan ateşkesin birçok kez ihlal edildiği ve yüzlerce Filistinli ile dört İsrail askerinin hayatını kaybettiği bildirildi.

İsrail’in Gazze’de yürüttüğü askeri operasyonlarda 72 binden fazla kişinin öldüğü, bölgede ağır bir insani krizin yaşandığı ve nüfusun büyük bölümünün yerinden edildiği belirtiliyor.

Çok sayıda hak uzmanı, akademisyen ve bir BM soruşturması yaşananları “soykırım” olarak nitelendirirken, İsrail ise 2023 sonlarında Hamas’ın düzenlediği ve 1200 kişinin öldüğü, 250’den fazla kişinin rehin alındığı saldırı sonrası eylemlerinin meşru müdafaa kapsamında olduğunu savunuyor.

Dünya genelinde 1,4 milyar Katoliğin ruhani lideri olan Papa Leo, Gazze’deki insani koşulları defalarca kınayarak itidal ve insani yardım erişimi çağrısında bulunmuş, ancak doğrudan siyasi yönetim girişimlerine dahil olmamayı tercih etmişti.