Venüs'teki gazlar uzaylı yaşamın habercisi olabilir mi?

• Venüs atmosferinde tespit edilen fosfin ve amonyak gazları, Dünya'da genellikle yaşamla ilişkilendirilen bileşikler olduğu için bilim dünyasında büyük heyecan uyandırıyor.
• Bu gizemi çözmek amacıyla, Birleşik Krallık destekli VERVE adlı yeni bir uzay görevi geliştiriliyor.
• Görev, 2031'de Avrupa Uzay Ajansı'nın EnVision misyonuyla birlikte Venüs'e gönderilecek.

Yaşam işaretleri

Son beş yıldır bilim insanları, Venüs'te olası iki yaşam göstergesinin izlerini belirledi: fosfin ve amonyak. Dünya'da bu gazların her ikisinin de sadece canlı organizmalardan veya endüstriyel süreçlerden kaynaklandığı biliniyor. Bu bileşiklerin Venüs atmosferindeki varlığı, bilinen herhangi bir doğal kimyasal veya jeolojik süreçle kolayca açıklanamıyor.

VERVE görevi

Bu proje, Avrupa Uzay Ajansı'nın 2031 için planlanan EnVision misyonuyla birlikte uzaya gönderilecek 50 milyon avro (43 milyon sterlin) bütçeli CubeSat büyüklüğünde bir sonda inşa etmeyi içeriyor. VERVE (Çevredeki Azaltılmış Buharlar için Venüs Kaşifi) adı verilen sonda, Venüs'e vardığında EnVision'dan ayrılarak bağımsız bir araştırma yürütecek. EnVision ise bu sırada gezegenin atmosferini, yüzeyini ve içini detaylıca inceleyecek.

Bulutlardaki kimyasal ipuçları

Profesör Greaves, "En son verilerimiz, gezegenin bulutlarının yaşanabilir kısımlarında var olma potansiyeli ile Venüs'te daha fazla amonyak kanıtı buldu" dedi.

Greaves, amonyak veya fosfin üretimi için bilinen bir kimyasal süreç olmadığını belirterek, bunları neyin sorumlu olduğunu kesin olarak bilmenin tek yolunun Venüs'e gitmek olduğunu vurguladı.

Fosfinin gizemi

Fosfin ilk olarak 2020'de Venüs bulutlarında tespit edilmiş, ancak sonraki gözlemler bu bulguyu teyit edemediği için tartışmalara neden olmuştu. Ancak bu durum, Hawaii'deki James Clerk Maxwell Teleskobu'nu içeren JCMT-Venus projesinin arkasındaki araştırmacı ekibini yıldırmadı. Ekip, fosfin imzasını takip ederek tespitinin gezegenin gündüz-gece döngüsünü takip ettiğini, yani güneş ışığı tarafından yok edildiğini belirledi. Ayrıca, gazın bolluğunun Venüs boyunca zaman ve konuma göre değiştiğini de keşfettiler.

Amonyak ve yaşanabilirlik senaryoları

Geçtiğimiz yıl Hull'daki Ulusal Astronomi Toplantısı'nda amonyağın da geçici olarak Venüs'te tespit edildiği ortaya çıktı. Dünya'da amonyak öncelikle biyolojik aktivite ve endüstriyel süreçler tarafından üretilirken, Venüs'teki varlığını açıklayabilecek bilinen hiçbir kimyasal süreç veya atmosferik/jeolojik fenomen bulunmuyor.

Gezegenin yüzeyindeki sıcaklıklar 450 °C civarında olmasına rağmen, yaklaşık 50 km (31 mil) yukarıda, Dünya yüzeyine benzer bir atmosferik basınçla 30 °C ila 70 °C arasında sıcaklıklar ölçülüyor. Bu koşullar altında, gezegenin daha ılıman geçmişi sırasında ortaya çıktıktan sonra potansiyel olarak Venüs bulutlarında kalabilen "ekstremofil" mikropların hayatta kalması neredeyse mümkün olabilir. Ancak JCMT-Venus araştırmacıları, kesin olarak bilmenin tek yolunun yerinde bir inceleme göndermek olduğunu ifade ediyor. En son keşiflerle ilgili yeni araştırma makalelerinin bu yılın sonlarında yayınlanması bekleniyor.