Yunanistan’dan AB’ye Türk balıkçılara müdahale çağrısı

• Yunanistan, Türk balıkçı teknelerini “yasadışı faaliyet” ve deniz hukuku ihlaliyle suçlayarak AB’ye resmi müdahale çağrısı yaptı.
• Atina, Türk balıkçılarının Yunanistan’ın karasuları olarak gördüğü bölgelerde faaliyet yürüttüğünü ve sahil güvenlik eşliğinde hareket ettiğini iddia ediyor.
• Türkiye’nin “Mavi Vatan” doktrinini iç hukuka taşıyacak yeni bir yasa taslağı hazırladığı belirtiliyor.
• Gerilim, kablo gemisi krizi ve Ege’deki askeri hareketlilikle birlikte sahada da artan tansiyonla birleşti.

Yunanistan, Ege Denizi’nde Türk balıkçı teknelerinin faaliyetlerini gerekçe göstererek Avrupa Birliği’nden doğrudan müdahale talebinde bulundu.

Politico’nun aktardığına göre Yunanistan Denizcilik Bakanı Vasilis Kikilias, Brüksel’de AB Balıkçılık ve Okyanuslar Komiseri Costas Kadis ile yaptığı görüşmede, Türk balıkçılarının faaliyetlerinin “AB kurallarına ve uluslararası deniz hukukuna aykırı” olduğunu savundu.

Kikilias, konuyla ilgili şu ifadelerde bulundu:

“Deniz sınırlarımız aynı zamanda Avrupa sınırlarıdır ve deniz hukuku herkese uygulanır”

Atina yönetimi, bazı Türk balıkçı teknelerinin Yunanistan’ın kendi karasuları olarak değerlendirdiği bölgelerde, zaman zaman Türk sahil güvenlik unsurlarının da eşlik ettiği şekilde faaliyet yürüttüğünü öne sürüyor.

Yunanistan’ın suçlamaları ve deniz hukukuna yaklaşımı

Yunanistan, Türkiye’yi üç temel başlıkta eleştiriyor:

• Yasadışı balıkçılık faaliyetleri
• Deniz hukukuna saygısızlık
• Egemenlik haklarının ihlali

Atina’ya göre Türkiye’nin bazı faaliyetleri, Yunanistan’ın egemenlik alanı olarak gördüğü bölgelerde gerçekleşiyor ve bu durum AB’nin de sınır güvenliğini ilgilendiriyor.

Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Yerapetritis ise, uluslararası hukuk dışında tek taraflı deniz yetki alanı iddialarının “başarısızlığa mahkûm” olduğunu savunuyor.

Türkiye’nin “Mavi Vatan” hamlesi ve karşı pozisyon

Gerilimin arka planında Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin yaklaşımı bulunuyor.

Ankara’nın, “Mavi Vatan” doktrinini iç hukuka daha güçlü şekilde entegre edecek bir yasa taslağı hazırladığı belirtiliyor. Bu adım, Türkiye’nin Ege, Doğu Akdeniz ve Karadeniz’deki deniz yetki alanı tezlerini daha kurumsal bir çerçeveye oturtma hedefi olarak değerlendiriliyor.

Yunanistan, adaların tam kıta sahanlığı ve MEB hakkı olduğunu savunurken Türkiye, özellikle Ege’de bu yaklaşımın “hakkaniyet ilkesine aykırı” olduğunu belirtiyor.

Kablo gemisi krizi

Son günlerde gerilim yalnızca diplomatik düzeyde kalmadı.

Yunan devlet televizyonu ERT’ye göre 12–13 Mayıs tarihlerinde Astipalea ile İstanköy arasında çalışma yürüten “Ocean Link” adlı kablo gemisi, Türk yetki alanında bulunduğu gerekçesiyle bir Türk hücum botu tarafından telsizle uyarıldı.

Olay, Ege’de deniz yetki alanı tartışmalarının sahaya yansıyan son örneklerinden biri olarak öne çıktı.

Mavi Vatan tatbikatı ve askeri boyut

Türkiye, nisan ayında Karadeniz, Ege ve Doğu Akdeniz’i kapsayan geniş çaplı “Mavi Vatan 2026” tatbikatını gerçekleştirdi.

Tatbikata yaklaşık 120 gemi, 50 uçak ve 15 bin personelin katıldığı açıklandı.

Bu tür tatbikatlar, Ankara’nın denizlerdeki askeri varlığını ve caydırıcılığını vurgulayan adımlar olarak değerlendiriliyor.

“Casus belli” hâlâ yürürlükte

İki ülke arasındaki en kritik başlıklardan biri ise 1995 tarihli Türkiye Büyük Millet Meclisi kararı.

Bu karara göre Yunanistan’ın Ege’de karasularını 6 deniz milinin üzerine çıkarması, Türkiye açısından “savaş sebebi” (casus belli) sayılıyor.

Söz konusu karar, iki ülke arasında olası bir deniz yetki alanı genişlemesi krizinin en sert hukuki ve siyasi çerçevesi olarak varlığını sürdürüyor.